Инджикян, Оганес Григорьевич

Инджикян, Оганес Григорьевич

menu_book Տեսնել նյութերը

Հեղինակի գրքերը (1)

Օնլայն

Պատմություն

Օսմանյան կայսրության այլազգի բուրժուազիայի ձևավորման և զարգացման առանձնահատկությունները (XIX դարի երկրորդ կեսից մինչև Առաջին համաշխարհային պատերազմի ավարտը)

Աշխատությունը նվիրված է Օսմանյան կայսրության տնտեսական և հասարակական պատմության կարևորագույն հիմնախնդիրներից մեկին՝ կայսրության տարածքում բնակվող տարբեր ազգային և էթնիկ համայնքների ներկայացուցիչներից կազմավորված բուրժուազիայի ձևավորման, կայացման և զարգացման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը XIX դարի երկրորդ կեսից մինչև Առաջին համաշխարհային պատերազմի ավարտն ընկած ժամանակահատվածում։ Հետազոտության առանցքում գտնվում են բազմազգ և բազմակրոն Օսմանյան կայսրության տնտեսական կյանքում ոչ մուսուլման և այլազգի համայնքների ունեցած դերը, նրանց ձեռնարկատիրական գործունեության ընդլայնումը, առևտրի, արհեստագործության, արդյունաբերության և ֆինանսական հարաբերությունների զարգացման գործընթացներում ունեցած մասնակցությունը, ինչպես նաև տնտեսական նոր խավի ձևավորման վրա ազդած քաղաքական, սոցիալական և իրավական պայմանները։ Աշխատանքը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու, թե ինչպես էին կայսրության հասարակական կառուցվածքը, ազգային և կրոնական պատկանելության հիմքով ձևավորված հարաբերությունները, ներքին շուկայի առանձնահատկությունները, արտաքին առևտրի ընդլայնումը և եվրոպական կապիտալի ներթափանցումը նպաստում տարբեր համայնքների տնտեսական դիրքերի փոփոխությանը։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի բուրժուազիայի ձևավորման գործընթացի ուսումնասիրությունը Օսմանյան կայսրության արդիականացման և տնտեսական վերափոխումների համատեքստում, երբ ավանդական արտադրական ու առևտրային հարաբերություններին աստիճանաբար փոխարինելու կամ դրանք վերափոխելու էին գալիս կապիտալիստական տնտեսության նոր մեխանիզմները։ Հետազոտության շրջանակում կարևոր տեղ է զբաղեցնում տարբեր ազգային համայնքների տնտեսական հնարավորությունների, ձեռնարկատիրական ներուժի, կապիտալի կուտակման, սեփականության հարաբերությունների և տնտեսական գործունեության ոլորտային մասնագիտացման առանձնահատկությունների դիտարկումը։ Նյութը կարևոր է նաև Օսմանյան կայսրության ազգային հարցի և սոցիալ-տնտեսական կառուցվածքի փոխկապակցվածությունը հասկանալու տեսանկյունից, քանի որ տարբեր համայնքների տնտեսական ազդեցությունը պայմանավորված էր ոչ միայն նրանց ձեռնարկատիրական կարողություններով, այլև կայսրության քաղաքական համակարգով, վարչական քաղաքականությամբ, հասարակական դիրքով և արտաքին տնտեսական կապերով։ XIX դարի երկրորդ կեսին ընթացող բարեփոխումները, կենտրոնական իշխանության վերափոխման փորձերը, միջազգային առևտրային հարաբերությունների խորացումը և համաշխարհային տնտեսության մեջ Օսմանյան կայսրության ներգրավվածության աճը նոր պայմաններ էին ստեղծում ազգային բուրժուազիայի զարգացման համար՝ միաժամանակ առաջացնելով տնտեսական մրցակցության, սոցիալական անհավասարության և համայնքային շահերի բախման նոր դրսևորումներ։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի նախօրեին և պատերազմի ընթացքում տեղի ունեցած քաղաքական ու տնտեսական ցնցումները նույնպես կարևոր նշանակություն ունեին այդ խավի հետագա զարգացման համար՝ փոխելով սեփականության, կապիտալի, առևտրային գործունեության և տնտեսական ազդեցության նախկին հարաբերակցությունը։ Աշխատանքի պատմագիտական արժեքը պայմանավորված է նրանով, որ այն անդրադառնում է Օսմանյան կայսրության տնտեսական պատմության այնպիսի կողմի, որի ուսումնասիրությունը թույլ է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել կայսրության սոցիալական կառուցվածքի, ազգային համայնքների փոխհարաբերությունների և կապիտալիստական հարաբերությունների ձևավորման ընթացքի մասին։ Այն կարևոր նշանակություն ունի նաև հայոց պատմության ուսումնասիրության համար, քանի որ Օսմանյան կայսրության տնտեսական կյանքում հայերի և մյուս ազգային համայնքների ունեցած դերի, նրանց ձեռնարկատիրական գործունեության և տնտեսական դիրքերի փոփոխության հարցերը սերտորեն առնչվում են տարածաշրջանի հասարակական ու տնտեսական պատմության ընդհանուր զարգացումներին։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել Օսմանյան կայսրության պատմությամբ, տնտեսական պատմությամբ, բուրժուազիայի ձևավորման գործընթացներով, ազգային փոքրամասնությունների սոցիալ-տնտեսական դրությամբ և XIX դարի ու XX դարասկզբի Մերձավոր Արևելքի պատմությամբ հետաքրքրվող հետազոտողների, ուսանողների և ընթերցողների համար։

Թարմացվել է՝ 2026-11-20
Օսմանյան կայսրության այլազգի բուրժուազիայի ձևավորման և զարգացման առանձնահատկությունները (XIX դարի երկրորդ կեսից մինչև Առաջին համաշխարհային պատերազմի ավարտը)

Անվճար

Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) 1854 թ․ – 1908 թ․ Մուրացանը հայ պատմական արձակի կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Գևորգ Մարզպետունի» վեպն է։ Վեպում ներկայացվում են Հայաստանի պատմության կարևոր էջերը։ Մուրացանը մեծ հետաքրքրություն ուներ ազգային անցյալի նկատմամբ։ Նրա ստեղծագործությունները ներշնչված են հայրենասիրական գաղափարներով։ Նա ձգտել է ընթերցողին ծանոթացնել հայկական պատմությանը։ Նրա կերպարները հաճախ մարմնավորում են քաջություն և նվիրվածություն։ Մուրացանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա գրքերը մինչ օրս մեծ հետաքրքրությամբ ընթերցվում են։ Նա կարևոր տեղ է զբաղեցնում հայ պատմավեպի զարգացման մեջ։ menu_book18 Տեսնել ավելին Մովսես Խորենացի Մովսես Խորենացի 410 թ․ – 490 թ․ Մովսես Խորենացին հայ պատմագրության հիմնադիրն է և հայտնի է որպես «Հայ պատմության հայր»։ Նրա «Հայոց պատմություն» աշխատությունը համարվում է հայկական պատմության կարևորագույն սկզբնաղբյուրներից մեկը։ Այն նկարագրում է հայ ժողովրդի ծագումը, թագավորությունները, մշակույթը և պատմական զարգացումը։Մովսես Խորենացին համարվում է հայ պատմագրության հիմնադիրը և հաճախ կոչվում է «Հայ պատմության հայր»։ Նրա գլխավոր աշխատությունը՝ «Հայոց պատմությունը», հայկական պատմության կարևորագույն սկզբնաղբյուրներից է։ Այս գրքում նա ներկայացրել է հայ ժողովրդի ծագումը, թագավորությունների պատմությունը և ազգային ավանդույթները։ Խորենացին օգտագործել է ինչպես գրավոր, այնպես էլ բանավոր աղբյուրներ։ Նրա աշխատությունը մեծ նշանակություն ունի ոչ միայն պատմաբանների, այլև գրականագետների համար։ Գրքի լեզուն հարուստ է և պատկերավոր։ Նա կարևոր դեր է ունեցել հայկական ազգային ինքնագիտակցության ձևավորման մեջ։ Խորենացու ազդեցությունը զգացվում է հետագա դարերի գրականության և պատմագրության վրա։ Նրա անունը դարձել է հայկական գիտական մտքի խորհրդանիշ։ Այսօր նա շարունակում է մնալ հայ մշակույթի ամենահարգված դեմքերից մեկը։ menu_book8 Տեսնել ավելին Գուրգեն Մահարի Գուրգեն Մահարի 1903 թ․ – 1969 թ․ Գուրգեն Մահարին հայ արձակի և հուշագրության կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ հիմնված են սեփական կյանքի փորձի վրա։ Նա նկարագրել է խորհրդային ժամանակների դժվարությունները և բանտային կյանքը։ Նրա հայտնի գործերից է «Ծաղկած փշալարեր» վեպը։ Մահարու լեզուն պարզ է, բայց խորքային և զգացմունքային։ Նրա ստեղծագործություններում կարևոր տեղ ունի մարդու ազատության գաղափարը։ Նա նաև անդրադարձել է պատմական և սոցիալական թեմաներին։ Մահարու գործերը արժեքավոր վկայություն են ժամանակաշրջանի մասին։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից արձակի վրա։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել այսօր։ menu_book4 Տեսնել ավելին Ներսես Շնորհալի Ներսես Շնորհալի 1102 թ․ – 1173 թ․ Ներսես Շնորհալին եղել է հայ եկեղեցու կաթողիկոս, բանաստեղծ և աստվածաբան։ Նա հայտնի է իր հոգևոր երգերով, աղոթքներով և բանաստեղծություններով։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում բարությունը, սերը և մարդասիրությունը։ Շնորհալին ձգտել է միավորել մարդկանց և ամրապնդել քրիստոնեական արժեքները։ Նրա գրական լեզուն պարզ է, բայց միևնույն ժամանակ խորիմաստ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ եկեղեցական շարականներ։ Ներսես Շնորհալու ստեղծագործությունները մինչ օրս օգտագործվում են հայկական եկեղեցական կյանքում։ Նրա ազդեցությունը զգալի է հայ մշակույթի և կրթության զարգացման մեջ։ Նա համարվում է հայ միջնադարյան գրականության ամենակարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա անունը շարունակում է մնալ ազգային հպարտության աղբյուր։ menu_book13 Տեսնել ավելին Դերենիկ Դեմիրճյան Դերենիկ Դեմիրճյան 1877 թ․ – 1956 թ․ Դերենիկ Դեմիրճյանը գրող, դրամատուրգ և հասարակական գործիչ էր։ Նա առավել հայտնի է իր «Վարդանանք» պատմական վեպով, որը հայ գրականության կարևորագույն ստեղծագործություններից է։ Դեմիրճյանը մեծ հետաքրքրություն է ցուցաբերել հայկական պատմության և ազգային հերոսների նկատմամբ։ Նրա գործերում հաճախ հանդիպում են հայրենասիրական գաղափարներ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ պիեսներ և պատմվածքներ։ Դեմիրճյանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պատմական արձակի զարգացման վրա։ Նա կարևոր դեր է ունեցել նաև հայկական թատրոնի զարգացման գործում։ Նրա աշխատանքները մինչ օրս լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Դեմիրճյանը համարվում է հայ դասական գրականության կարևոր ներկայացուցիչներից մեկը։ menu_book7 Տեսնել ավելին Ավետիք Իսահակյան Ավետիք Իսահակյան 1875 թ․ – 1957 թ․ Ավետիք Իսահակյանը հայ քնարերգության մեծագույն ներկայացուցիչներից է։ Նրա պոեզիան լի է սիրո, հայրենիքի, կարոտի և մարդկային զգացմունքների թեմաներով։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ճանաչում են ստացել նաև արտերկրում։Ավետիք Իսահակյանը հայ քնարերգության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում սերը, հայրենիքը, կարոտը և մարդու ներաշխարհը։ Իսահակյանի լեզուն առանձնանում է մեղմությամբ, երաժշտականությամբ և խոր զգացմունքայնությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Աբու Լալա Մահարին» և բազմաթիվ քնարական բանաստեղծություններ։ Նա երկար տարիներ ապրել է արտասահմանում, սակայն մշտապես կապված է եղել հայրենիքի հետ։ Իսահակյանի պոեզիան մեծ ճանաչում է ստացել նաև միջազգային մակարդակով։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Նա եղել է նաև հասարակական և մշակութային ակտիվ գործիչ։ Իսահակյանի ստեղծագործությունները շարունակում են սիրել տարբեր սերունդներ։ Նա համարվում է հայ պոեզիայի մեծագույն վարպետներից մեկը։ menu_book4 Տեսնել ավելին