Исса Мухаммед Сальман

Исса Мухаммед Сальман

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

Literature

Սիրիայի ժամանակակից գրականագիտական քննադատական մտքի հիմնական ուղղությունները

Աշխատությունը նվիրված է Սիրիայի ժամանակակից գրականագիտական և գրաքննադատական մտքի ձևավորման, զարգացման ու հիմնական ուղղությունների ուսումնասիրությանը՝ ներկայացնելով սիրիական գրական քննադատության գաղափարական, գեղագիտական, մեթոդաբանական և մշակութային առանձնահատկությունները։ Այն անդրադառնում է Սիրիայի գրական կյանքի զարգացման գործընթացներին, գրական ստեղծագործությունների գնահատման ու մեկնաբանման սկզբունքներին, ինչպես նաև այն տեսական մոտեցումներին, որոնք պայմանավորել են ժամանակակից սիրիական գրաքննադատության բնույթն ու զարգացման ընթացքը։ Ուսումնասիրության կարևոր առանցքներից է գրականության և հասարակական իրականության փոխհարաբերությունը, որի շրջանակում քննադատական միտքը դիտարկվում է որպես ոչ միայն գրական ստեղծագործությունների վերլուծության միջոց, այլև հասարակական, ազգային և մշակութային ինքնագիտակցության արտահայտման կարևոր հարթակ։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունեն արաբական գրականագիտական ավանդույթների և ժամանակակից համաշխարհային գրաքննադատական տեսությունների փոխազդեցությունը, ավանդական գեղագիտական չափանիշների վերաիմաստավորումը, նոր քննադատական մեթոդների տարածումը և գրական երկերի ուսումնասիրության գիտական սկզբունքների զարգացումը։ Աշխատանքի թեմատիկ շրջանակը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու սիրիական գրաքննադատության կապը արաբական գրականության ընդհանուր զարգացման միտումների, մտավորական կյանքի և մշակութային փոփոխությունների հետ՝ բացահայտելով ազգային գրական առանձնահատկությունների և համընդհանուր գրականագիտական մոտեցումների համադրման գործընթացը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում նաև գրականության հասարակական գործառույթին, ստեղծագործական ազատության, ազգային ինքնության, գեղարվեստական արժեքի և գրողի պատասխանատվության վերաբերյալ քննադատական պատկերացումներին։ Նյութը նշանակալի է սիրիական գրականության ուսումնասիրության տեսանկյունից, քանի որ գրաքննադատական մտքի զարգացման վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս առավել ամբողջական պատկերացում կազմելու երկրի գրական-մշակութային միջավայրի, մտավորական ավանդույթների և ժամանակակից արաբական գրականագիտության զարգացման առանձնահատկությունների մասին։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել արաբագիտությամբ, արևելագիտությամբ, սիրիական գրականությամբ, գրականության տեսությամբ և գրաքննադատության պատմությամբ զբաղվող մասնագետների, հետազոտողների ու ուսանողների համար՝ որպես թեմատիկ ուսումնասիրություն, որը նպաստում է ժամանակակից Սիրիայի գրական-քննադատական գործընթացների և արաբական մշակութային մտքի զարգացման միտումների ընկալմանը։

Updated: 2026-11-20
Սիրիայի ժամանակակից գրականագիտական քննադատական մտքի հիմնական ուղղությունները

Free

Ներսես Շնորհալի Ներսես Շնորհալի 1102 թ․ – 1173 թ․ Ներսես Շնորհալին եղել է հայ եկեղեցու կաթողիկոս, բանաստեղծ և աստվածաբան։ Նա հայտնի է իր հոգևոր երգերով, աղոթքներով և բանաստեղծություններով։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում բարությունը, սերը և մարդասիրությունը։ Շնորհալին ձգտել է միավորել մարդկանց և ամրապնդել քրիստոնեական արժեքները։ Նրա գրական լեզուն պարզ է, բայց միևնույն ժամանակ խորիմաստ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ եկեղեցական շարականներ։ Ներսես Շնորհալու ստեղծագործությունները մինչ օրս օգտագործվում են հայկական եկեղեցական կյանքում։ Նրա ազդեցությունը զգալի է հայ մշակույթի և կրթության զարգացման մեջ։ Նա համարվում է հայ միջնադարյան գրականության ամենակարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա անունը շարունակում է մնալ ազգային հպարտության աղբյուր։ menu_book13 Read more Գուրգեն Մահարի Գուրգեն Մահարի 1903 թ․ – 1969 թ․ Գուրգեն Մահարին հայ արձակի և հուշագրության կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ հիմնված են սեփական կյանքի փորձի վրա։ Նա նկարագրել է խորհրդային ժամանակների դժվարությունները և բանտային կյանքը։ Նրա հայտնի գործերից է «Ծաղկած փշալարեր» վեպը։ Մահարու լեզուն պարզ է, բայց խորքային և զգացմունքային։ Նրա ստեղծագործություններում կարևոր տեղ ունի մարդու ազատության գաղափարը։ Նա նաև անդրադարձել է պատմական և սոցիալական թեմաներին։ Մահարու գործերը արժեքավոր վկայություն են ժամանակաշրջանի մասին։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից արձակի վրա։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել այսօր։ menu_book4 Read more Գաբրիել Սունդուկյան Գաբրիել Սունդուկյան 1825 թ․ – 1912 թ․ Հայ մեծ դրամատուրգ, արձակագիր և հասարակական գործիչ էր, որը համարվում է հայկական ռեալիստական դրամատուրգիայի հիմնադիրը։ Նա ծնվել է 1825 թվականի հուլիսի 11-ին՝ Թիֆլիսում, և մահացել 1912 թվականի մարտի 29-ին։ Սունդուկյանի ստեղծագործություններում արտացոլված են XIX դարի հայ հասարակության կյանքը, կենցաղը, սովորույթներն ու սոցիալական խնդիրները։ Նրա ամենահայտնի պիեսներից են «Պեպո»-ն, «Խաթաբալա»-ն և «Էլի մեկ զոհ»-ը, որոնք մեծ ժողովրդականություն են վայելում մինչ օրս։ Սունդուկյանը կարևոր դեր է ունեցել հայկական թատրոնի զարգացման գործում, իսկ նրա ստեղծագործությունները դարձել են հայ դրամատուրգիայի դասական նմուշներ։ Նրա անունը կրում է Գաբրիել Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոնը, որը Հայաստանի ամենահեղինակավոր թատրոններից է։ menu_book2 Read more Դերենիկ Դեմիրճյան Դերենիկ Դեմիրճյան 1877 թ․ – 1956 թ․ Դերենիկ Դեմիրճյանը գրող, դրամատուրգ և հասարակական գործիչ էր։ Նա առավել հայտնի է իր «Վարդանանք» պատմական վեպով, որը հայ գրականության կարևորագույն ստեղծագործություններից է։ Դեմիրճյանը մեծ հետաքրքրություն է ցուցաբերել հայկական պատմության և ազգային հերոսների նկատմամբ։ Նրա գործերում հաճախ հանդիպում են հայրենասիրական գաղափարներ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ պիեսներ և պատմվածքներ։ Դեմիրճյանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պատմական արձակի զարգացման վրա։ Նա կարևոր դեր է ունեցել նաև հայկական թատրոնի զարգացման գործում։ Նրա աշխատանքները մինչ օրս լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Դեմիրճյանը համարվում է հայ դասական գրականության կարևոր ներկայացուցիչներից մեկը։ menu_book7 Read more Եղիշե Չարենց Եղիշե Չարենց 1897 թ․ – 1937 թ․ Եղիշե Չարենցը հայ նորագույն գրականության ամենաազդեցիկ հեղինակներից է։ Նա բանաստեղծ, արձակագիր և թարգմանիչ էր, որը նորարարական մոտեցումներ բերեց հայ պոեզիա։ Նրա ստեղծագործություններում միահյուսված են հայրենասիրությունը, հեղափոխական գաղափարները և մարդու ներքին պայքարը։ «Ես իմ անուշ Հայաստանի» բանաստեղծությունը դարձել է ազգային խորհրդանիշ։ Չարենցի լեզուն համարձակ է, հարուստ և ժամանակակից։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել 20-րդ դարի հայ գրականության զարգացման վրա։ Չնայած քաղաքական հալածանքներին, նրա ստեղծագործությունները պահպանեցին իրենց արժեքը։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Չարենցը համարվում է հայ մշակույթի խորհրդանշական դեմքերից մեկը։ Նրա գրական ժառանգությունը շարունակում է ոգեշնչել նոր սերունդներին։ menu_book10 Read more Ավետիք Իսահակյան Ավետիք Իսահակյան 1875 թ․ – 1957 թ․ Ավետիք Իսահակյանը հայ քնարերգության մեծագույն ներկայացուցիչներից է։ Նրա պոեզիան լի է սիրո, հայրենիքի, կարոտի և մարդկային զգացմունքների թեմաներով։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ճանաչում են ստացել նաև արտերկրում։Ավետիք Իսահակյանը հայ քնարերգության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում սերը, հայրենիքը, կարոտը և մարդու ներաշխարհը։ Իսահակյանի լեզուն առանձնանում է մեղմությամբ, երաժշտականությամբ և խոր զգացմունքայնությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Աբու Լալա Մահարին» և բազմաթիվ քնարական բանաստեղծություններ։ Նա երկար տարիներ ապրել է արտասահմանում, սակայն մշտապես կապված է եղել հայրենիքի հետ։ Իսահակյանի պոեզիան մեծ ճանաչում է ստացել նաև միջազգային մակարդակով։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Նա եղել է նաև հասարակական և մշակութային ակտիվ գործիչ։ Իսահակյանի ստեղծագործությունները շարունակում են սիրել տարբեր սերունդներ։ Նա համարվում է հայ պոեզիայի մեծագույն վարպետներից մեկը։ menu_book4 Read more