Исса Мухаммед Сальман

Исса Мухаммед Сальман

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

Literature

Սիրիայի ժամանակակից գրականագիտական քննադատական մտքի հիմնական ուղղությունները

Աշխատությունը նվիրված է Սիրիայի ժամանակակից գրականագիտական և գրաքննադատական մտքի ձևավորման, զարգացման ու հիմնական ուղղությունների ուսումնասիրությանը՝ ներկայացնելով սիրիական գրական քննադատության գաղափարական, գեղագիտական, մեթոդաբանական և մշակութային առանձնահատկությունները։ Այն անդրադառնում է Սիրիայի գրական կյանքի զարգացման գործընթացներին, գրական ստեղծագործությունների գնահատման ու մեկնաբանման սկզբունքներին, ինչպես նաև այն տեսական մոտեցումներին, որոնք պայմանավորել են ժամանակակից սիրիական գրաքննադատության բնույթն ու զարգացման ընթացքը։ Ուսումնասիրության կարևոր առանցքներից է գրականության և հասարակական իրականության փոխհարաբերությունը, որի շրջանակում քննադատական միտքը դիտարկվում է որպես ոչ միայն գրական ստեղծագործությունների վերլուծության միջոց, այլև հասարակական, ազգային և մշակութային ինքնագիտակցության արտահայտման կարևոր հարթակ։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունեն արաբական գրականագիտական ավանդույթների և ժամանակակից համաշխարհային գրաքննադատական տեսությունների փոխազդեցությունը, ավանդական գեղագիտական չափանիշների վերաիմաստավորումը, նոր քննադատական մեթոդների տարածումը և գրական երկերի ուսումնասիրության գիտական սկզբունքների զարգացումը։ Աշխատանքի թեմատիկ շրջանակը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու սիրիական գրաքննադատության կապը արաբական գրականության ընդհանուր զարգացման միտումների, մտավորական կյանքի և մշակութային փոփոխությունների հետ՝ բացահայտելով ազգային գրական առանձնահատկությունների և համընդհանուր գրականագիտական մոտեցումների համադրման գործընթացը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում նաև գրականության հասարակական գործառույթին, ստեղծագործական ազատության, ազգային ինքնության, գեղարվեստական արժեքի և գրողի պատասխանատվության վերաբերյալ քննադատական պատկերացումներին։ Նյութը նշանակալի է սիրիական գրականության ուսումնասիրության տեսանկյունից, քանի որ գրաքննադատական մտքի զարգացման վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս առավել ամբողջական պատկերացում կազմելու երկրի գրական-մշակութային միջավայրի, մտավորական ավանդույթների և ժամանակակից արաբական գրականագիտության զարգացման առանձնահատկությունների մասին։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել արաբագիտությամբ, արևելագիտությամբ, սիրիական գրականությամբ, գրականության տեսությամբ և գրաքննադատության պատմությամբ զբաղվող մասնագետների, հետազոտողների ու ուսանողների համար՝ որպես թեմատիկ ուսումնասիրություն, որը նպաստում է ժամանակակից Սիրիայի գրական-քննադատական գործընթացների և արաբական մշակութային մտքի զարգացման միտումների ընկալմանը։

Updated: 2026-11-20
Սիրիայի ժամանակակից գրականագիտական քննադատական մտքի հիմնական ուղղությունները

Free

Վահան Տերյան Վահան Տերյան 1885 թ․ – 1920 թ․ Վահան Տերյանը հայ քնարական պոեզիայի ամենասիրելի հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում արտահայտված են սերը, մենությունը, կարոտը և կյանքի անցողիկությունը։ Տերյանի բանաստեղծությունները հայտնի են իրենց երաժշտականությամբ և նուրբ տրամադրությամբ։ Նա մեծ ազդեցություն է կրել եվրոպական խորհրդապաշտությունից։ Նրա պոեզիան նոր շունչ է բերել հայկական գրականությանը։ Տերյանի լեզուն մեղմ է, գեղեցիկ և հուզական։ Նրա բազմաթիվ բանաստեղծություններ դարձել են երգեր։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա սերունդների բանաստեղծների վրա։ Տերյանի ստեղծագործությունները շարունակում են մնալ ամենաընթերցվողներից։ Նա համարվում է հայ քնարերգության մեծագույն վարպետներից մեկը։ menu_book4 Read more Հակոբ Պարոնյան Հակոբ Պարոնյան 1843 թ․ – 1891 թ․ Հակոբ Պարոնյանը հայ երգիծական գրականության ամենամեծ ներկայացուցիչներից է։ Նա իր ստեղծագործություններում քննադատել է հասարակական արատները, կեղծավորությունը և անարդարությունը։ Նրա հումորը սուր է և հաճախ շատ արդիական նույնիսկ այսօր։ Պարոնյանը ստեղծել է բազմաթիվ հիշարժան կերպարներ։ Նրա գործերը համատեղում են ծիծաղն ու հասարակական քննադատությունը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ երգիծանքի զարգացման վրա։ Նրա լեզուն կենդանի է և արտահայտիչ։ Պարոնյանի ստեղծագործությունները լայնորեն ուսումնասիրվում են դպրոցներում և համալսարաններում։ Նա համարվում է հայ սատիրայի դասականը։ Նրա գրական ժառանգությունը շարունակում է հետաքրքրել ընթերցողներին։ menu_book2 Read more Նար-Դոս (Միքայել Հովհաննիսյան) Նար-Դոս (Միքայել Հովհաննիսյան) 1867 թ․ – 1933 թ․ Նար-Դոսը հայ հոգեբանական արձակի հիմնադիրներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունի մարդու ներաշխարհի վերլուծությունը և հոգեբանական հակասությունները։ Նա նկարագրել է քաղաքային կյանքը և հասարակության տարբեր խավերը։ Նրա վեպերն ու պատմվածքները աչքի են ընկնում իրատեսականությամբ։ Նար-Դոսի լեզուն պարզ է, բայց խորքային և դիտողական։ Նրա հերոսները հաճախ կանգնած են բարոյական ընտրությունների առաջ։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս դասական են համարվում։ Նար-Դոսը համարվում է հայ հոգեբանական արձակի հիմնադիրներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել։ menu_book14 Read more Մխիթար Գոշ Մխիթար Գոշ 1130 թ․ – 1213 թ․ Մխիթար Գոշ միջնադարյան հայ մեծ մտածող, իրավագետ, առակագիր, մանկավարժ և հասարակական գործիչ էր, որը ապրել է XII–XIII դարերում։ Նա հայտնի է որպես հայ իրավագիտության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից մեկը։ Նրա ամենահայտնի աշխատությունը «Դատաստանագիրքն» է, որը համարվում է հայկական իրավունքի կարևորագույն հուշարձաններից և երկար ժամանակ ծառայել է որպես օրենքների ժողովածու։ Մխիթար Գոշը գրել է նաև բազմաթիվ առակներ, որոնց միջոցով քարոզել է բարություն, արդարություն, իմաստություն և ազնվություն։ Նա մեծ դեր է ունեցել կրթության և մշակույթի զարգացման գործում, հիմնել է դպրոցներ և նպաստել գիտելիքների տարածմանը։ Գոշի ստեղծագործությունները կարևոր նշանակություն ունեն հայ գրականության, իրավունքի և մանկավարժության պատմության մեջ։ Նրա անունը մինչ օրս համարվում է իմաստության, արդարադատության և ազգային մշակույթի խորհրդանիշ։ menu_book9 Read more Խաչատուր Աբովյան Խաչատուր Աբովյան 1809 թ․ – 1848 թ․ Խաչատուր Աբովյանը նոր հայ գրականության հիմնադիրն է։ Նա առաջիններից էր, ով գրական ստեղծագործություններ գրեց աշխարհաբար հայերենով։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Վերք Հայաստանի» վեպն է։ Այդ վեպը նկարագրում է հայ ժողովրդի պայքարը և ազգային ոգին։ Աբովյանը եղել է նաև մանկավարժ և լուսավորիչ։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել կրթության զարգացմանը։ Իր գործունեությամբ նպաստել է ժամանակակից հայ մշակույթի ձևավորմանը։ Նրա գաղափարները մեծ ազդեցություն են ունեցել հետագա գրողների վրա։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է հարուստ գրական ժառանգություն։ Նրա անհետացումը մինչև այսօր մնում է հայկական պատմության առեղծվածներից մեկը։ menu_book5 Read more Ներսես Շնորհալի Ներսես Շնորհալի 1102 թ․ – 1173 թ․ Ներսես Շնորհալին եղել է հայ եկեղեցու կաթողիկոս, բանաստեղծ և աստվածաբան։ Նա հայտնի է իր հոգևոր երգերով, աղոթքներով և բանաստեղծություններով։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում բարությունը, սերը և մարդասիրությունը։ Շնորհալին ձգտել է միավորել մարդկանց և ամրապնդել քրիստոնեական արժեքները։ Նրա գրական լեզուն պարզ է, բայց միևնույն ժամանակ խորիմաստ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ եկեղեցական շարականներ։ Ներսես Շնորհալու ստեղծագործությունները մինչ օրս օգտագործվում են հայկական եկեղեցական կյանքում։ Նրա ազդեցությունը զգալի է հայ մշակույթի և կրթության զարգացման մեջ։ Նա համարվում է հայ միջնադարյան գրականության ամենակարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա անունը շարունակում է մնալ ազգային հպարտության աղբյուր։ menu_book13 Read more