Иваник, Петр Николаевич

Иваник, Петр Николаевич

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

History

Պաղեստինի ազգային-ազատագրական շարժման ղեկավարության քաղաքականության զարգացումը 1900–1936 թվականներին

Աշխատությունը նվիրված է 1900–1936 թվականներին Պաղեստինի ազգային-ազատագրական շարժման ղեկավարության քաղաքականության ձևավորման, զարգացման և փոփոխությունների պատմական ուսումնասիրությանը։ Այն անդրադառնում է պաղեստինյան ազգային ինքնագիտակցության աստիճանական ամրապնդմանը, ազգային-ազատագրական պայքարի քաղաքական նպատակների ձևավորմանը, շարժման ղեկավար շրջանակների գործունեությանը և այն գաղափարական ու ռազմավարական մոտեցումներին, որոնք պայմանավորել են պաղեստինյան ազգային շարժման ընթացքը քսաներորդ դարի առաջին տասնամյակներում։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի Օսմանյան կայսրության վերջին շրջանում և բրիտանական մանդատային կառավարման հաստատումից հետո ստեղծված քաղաքական իրադրության ուսումնասիրությունը, քանի որ այդ ժամանակաշրջանում Պաղեստինի հասարակական-քաղաքական կյանքում տեղի էին ունենում էական փոփոխություններ, որոնք անմիջական ազդեցություն էին ունենում ազգային շարժման կազմակերպման և առաջնորդության քաղաքական կողմնորոշումների վրա։ Աշխատության շրջանակում կարևորվում է պաղեստինյան քաղաքական ղեկավարության արձագանքը տարածաշրջանային և միջազգային զարգացումներին, ազգային իրավունքների պաշտպանությանն ուղղված նախաձեռնությունների ձևավորումը, քաղաքական պայքարի միջոցների ընտրությունը, ինչպես նաև տարբեր հասարակական և քաղաքական ուժերի միջև համագործակցության ու տարաձայնությունների ազդեցությունը շարժման ընդհանուր ռազմավարության վրա։ Քննության առարկա են դառնում ազգային շարժման ղեկավարության քաղաքական մտածողության փոփոխությունները, ինքնավարության և ազգային ինքնորոշման ձգտումները, օտարերկրյա ազդեցության պայմաններում քաղաքական դիրքորոշումների ձևավորումը և պաղեստինյան հարցի աստիճանական վերածումը տարածաշրջանային ու միջազգային քաղաքականության կարևոր հիմնախնդրի։ 1936 թվականը՝ պաղեստինյան արաբական մեծ ապստամբության սկիզբը, դիտարկվում է որպես կարևոր պատմական հանգրվան, որն արտահայտում էր ազգային-ազատագրական պայքարի խորացող հակասությունները, քաղաքական ղեկավարության առջև ծառացած մարտահրավերները և դիմադրության նոր ձևերի առաջացումը։ Ժամանակագրական ընդգրկումը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու շարժման քաղաքականության շարունակականությունն ու փոփոխականությունը, գնահատելու առաջնորդության որոշումների նշանակությունը և հասկանալու, թե ինչպես էին պատմական հանգամանքները, գաղութային կառավարման համակարգը, սիոնիստական շարժման զարգացումը և տարածաշրջանային քաղաքական գործընթացներն ազդում պաղեստինյան ազգային պայքարի ուղղության վրա։ Աշխատությունն ունի պատմաքաղաքագիտական կարևոր նշանակություն, քանի որ նպաստում է Պաղեստինի ազգային-ազատագրական շարժման քաղաքական պատմության, նրա ղեկավարության գաղափարական կողմնորոշումների և ռազմավարական մոտեցումների ավելի ամբողջական ընկալմանը։ Այն արժեքավոր է Մերձավոր Արևելքի նորագույն պատմությամբ, պաղեստինյան հիմնախնդրով, ազգային շարժումների պատմությամբ, գաղութատիրության դեմ պայքարի քաղաքական դրսևորումներով և տարածաշրջանի միջազգային հարաբերություններով հետաքրքրվող ընթերցողների, ուսանողների ու հետազոտողների համար։

Updated: 2026-11-20
Պաղեստինի ազգային-ազատագրական շարժման ղեկավարության քաղաքականության զարգացումը 1900–1936 թվականներին

Free

Հովհաննես Թումանյան Հովհաննես Թումանյան 1869 թ․ – 1923 թ․ Հովհաննես Թումանյանը հայ ժողովրդի ամենասիրված գրողներից և բանաստեղծներից է։ Նա ծնվել է Լոռու Դսեղ գյուղում և իր ստեղծագործություններում հաճախ պատկերել է ժողովրդական կյանքն ու ավանդույթները։ Թումանյանը գրել է հեքիաթներ, պոեմներ, պատմվածքներ և բանաստեղծություններ։ Նրա ամենահայտնի գործերից են «Գիքոր», «Անուշ», «Քաջ Նազար» և «Թմկաբերդի առումը»։ Նրա լեզուն պարզ է, բնական և հասկանալի բոլոր սերունդների համար։ Թումանյանի ստեղծագործությունները լի են հումորով, իմաստությամբ և մարդասիրությամբ։ Նա նաև ակտիվ հասարակական գործիչ էր և զբաղվել է բարեգործությամբ։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Թումանյանը հաճախ անվանվում է «Ամենայն հայոց բանաստեղծ»։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է մնալ հայկական մշակույթի հիմնասյուներից մեկը։ menu_book11 Read more Ալեքսանդր Շիրվանզադե Ալեքսանդր Շիրվանզադե 1858 թ․ – 1935 թ․ Ալեքսանդր Շիրվանզադեն հայ ռեալիստական արձակի մեծագույն ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում արտացոլված են հասարակության տարբեր խավերի կյանքը և սոցիալական խնդիրները։ Նա գրել է վեպեր, պատմվածքներ և դրամատիկական գործեր։ Շիրվանզադեն մեծ ուշադրություն է դարձրել մարդկային հարաբերություններին։ Նրա հերոսները հոգեբանորեն խորն են մշակված։ Նա համարձակորեն քննադատել է հասարակական անարդարությունները։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ճանաչում են ստացել նաև թատերական բեմերում։ Շիրվանզադեն համարվում է հայ արձակի դասականներից մեկը։ Նրա ազդեցությունը զգալի է հետագա գրողների ստեղծագործություններում։ Նա շարունակում է մնալ հայ գրականության կարևորագույն անուններից մեկը։ menu_book17 Read more Ավետիք Իսահակյան Ավետիք Իսահակյան 1875 թ․ – 1957 թ․ Ավետիք Իսահակյանը հայ քնարերգության մեծագույն ներկայացուցիչներից է։ Նրա պոեզիան լի է սիրո, հայրենիքի, կարոտի և մարդկային զգացմունքների թեմաներով։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ճանաչում են ստացել նաև արտերկրում։Ավետիք Իսահակյանը հայ քնարերգության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում սերը, հայրենիքը, կարոտը և մարդու ներաշխարհը։ Իսահակյանի լեզուն առանձնանում է մեղմությամբ, երաժշտականությամբ և խոր զգացմունքայնությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Աբու Լալա Մահարին» և բազմաթիվ քնարական բանաստեղծություններ։ Նա երկար տարիներ ապրել է արտասահմանում, սակայն մշտապես կապված է եղել հայրենիքի հետ։ Իսահակյանի պոեզիան մեծ ճանաչում է ստացել նաև միջազգային մակարդակով։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Նա եղել է նաև հասարակական և մշակութային ակտիվ գործիչ։ Իսահակյանի ստեղծագործությունները շարունակում են սիրել տարբեր սերունդներ։ Նա համարվում է հայ պոեզիայի մեծագույն վարպետներից մեկը։ menu_book4 Read more Վահան Թեքեյան Վահան Թեքեյան 1878 թ․ – 1945 թ․ Վահան Թեքեյանը սփյուռքահայ գրականության ամենահայտնի բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները հայտնի են իրենց խորը քնարականությամբ և հայրենասիրությամբ։ Թեքեյանը գրել է սիրո, հայրենիքի և մարդկային կյանքի մասին։ Նա նաև ակտիվ լրագրող և հասարակական գործիչ էր։ Նրա պոեզիան մեծ ճանաչում է ստացել հայկական սփյուռքում։ Թեքեյանի լեզուն նուրբ է և արտահայտիչ։ Նա կարևոր դեր է ունեցել արևմտահայ մշակույթի պահպանման գործում։ Նրա գործերը թարգմանվել են տարբեր լեզուներով։ Շատ գրականագետներ նրան անվանում են «Սփյուռքի բանաստեղծ իշխան»։ Նրա անունը շարունակում է մնալ հայ պոեզիայի կարևոր էջերից մեկը։ menu_book2 Read more Ներսես Շնորհալի Ներսես Շնորհալի 1102 թ․ – 1173 թ․ Ներսես Շնորհալին եղել է հայ եկեղեցու կաթողիկոս, բանաստեղծ և աստվածաբան։ Նա հայտնի է իր հոգևոր երգերով, աղոթքներով և բանաստեղծություններով։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում բարությունը, սերը և մարդասիրությունը։ Շնորհալին ձգտել է միավորել մարդկանց և ամրապնդել քրիստոնեական արժեքները։ Նրա գրական լեզուն պարզ է, բայց միևնույն ժամանակ խորիմաստ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ եկեղեցական շարականներ։ Ներսես Շնորհալու ստեղծագործությունները մինչ օրս օգտագործվում են հայկական եկեղեցական կյանքում։ Նրա ազդեցությունը զգալի է հայ մշակույթի և կրթության զարգացման մեջ։ Նա համարվում է հայ միջնադարյան գրականության ամենակարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա անունը շարունակում է մնալ ազգային հպարտության աղբյուր։ menu_book13 Read more Հովհաննես Շիրազ Հովհաննես Շիրազ 1915 թ․ – 1984 թ․ Հովհաննես Շիրազը հայ ժողովրդի ամենասիրված բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները խորապես կապված են հայրենիքի, մոր կերպարի և ազգային ցավի հետ։ Շիրազի լեզուն պարզ է, ժողովրդական և շատ հուզական։ Նրա հայտնի գործերից են «Հայոց դանթեականը», «Մայրս» և բազմաթիվ հայրենասիրական բանաստեղծություններ։ Նա հաճախ արտահայտել է ժողովրդի ցավն ու ուրախությունը։ Շիրազը մեծ ազդեցություն է ունեցել սերունդների վրա իր անմիջական ոճով։ Նրա պոեզիան հաճախ արտասանվում է դպրոցներում և միջոցառումների ժամանակ։ Նա համարվում է 20-րդ դարի ամենաժողովրդական բանաստեղծներից մեկը։ Նրա ստեղծագործությունները դարձել են ազգային հիշողության մաս։ Շիրազը մինչ օրս սիրելի է ընթերցողների լայն շրջանակի համար։ menu_book5 Read more