Հեղինակի գրքերը (1)

Օնլայն

Լեզվաբանություն

Շումերերենի բայի խոնարհումը (հերոսական էպոսի տեքստերի հիման վրա)

Աշխատությունը նվիրված է շումերերենի բայական համակարգի և դրա խոնարհման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ հին միջագետքյան հերոսական էպոսի տեքստերի լեզվական նյութի հիման վրա։ Շումերերենը մարդկության պատմության հնագույն գրավոր լեզուներից է, որի քերականական կառուցվածքի ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի ոչ միայն լեզվաբանության, այլև Միջագետքի պատմության, գրականության և մշակույթի հետազոտության համար։ Աշխատության կենտրոնական թեման շումերական բայի քերականական կառուցվածքն է, դրա խոնարհման ձևերը, բայական ձևակազմության օրինաչափություններն ու քերականական հարաբերությունների արտահայտման միջոցները։ Հերոսական էպոսի տեքստերի ընտրությունը որպես ուսումնասիրության նյութ առանձնահատուկ արժեք է հաղորդում հետազոտությանը, քանի որ այդպիսի ստեղծագործությունները պահպանել են շումերերենի գրական գործածության կարևոր նմուշներ և հնարավորություն են տալիս լեզվական երևույթները դիտարկել իրական գրավոր համատեքստում։ Բայական համակարգի քննությունը կարևոր է շումերերենի նախադասության կառուցվածքը, գործողության և գործողության մասնակիցների միջև հարաբերությունները, քերականական ժամանակի, եղանակի, դեմքի և թվի արտահայտման հնարավորությունները հասկանալու համար։ Շումերական բայը առանձնանում է բարդ կառուցվածքով և տարբեր քերականական ցուցիչների համադրությամբ, ինչի ուսումնասիրությունը պահանջում է ձևաբանական և շարահյուսական երևույթների փոխկապակցված վերլուծություն։ Այս տեսանկյունից աշխատանքը նպաստում է հին լեզվի բայական կառուցվածքի համակարգված ընկալմանը և բացահայտում է էպիկական գրականության լեզվական նյութի նշանակությունը քերականական օրինաչափությունների ուսումնասիրման գործում։ Հետազոտության կարևոր կողմերից է նաև լեզվի և գրականության փոխհարաբերության դիտարկումը, քանի որ էպիկական ստեղծագործություններում կիրառված բայական ձևերը ոչ միայն քերականական նշանակություն ունեն, այլև մասնակցում են պատմողական ընթացքի, գործողությունների հաջորդականության, հերոսների խոսքի և գեղարվեստական արտահայտչականության ձևավորմանը։ Շումերական հերոսական էպոսը կարևոր սկզբնաղբյուր է հին Միջագետքի աշխարհայացքի, հասարակական պատկերացումների, արժեքային համակարգի և գրական ավանդույթի ուսումնասիրության համար, իսկ դրա լեզվական քննությունը հնարավորություն է տալիս ավելի խորությամբ ըմբռնել այդ մշակութային ժառանգությունը։ Աշխատությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում շումերագիտությամբ, ասորագիտությամբ, պատմահամեմատական լեզվաբանությամբ, հին արևելյան գրականությամբ և հին քաղաքակրթությունների գրավոր ժառանգությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։ Այն կարող է օգտակար լինել նաև լեզվաբանության, հին լեզուների և Միջագետքի մշակույթի ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվող ուսանողների ու ընթերցողների համար՝ որպես շումերերենի քերականական կառուցվածքի և էպիկական տեքստերի լեզվական առանձնահատկությունների ճանաչման մասնագիտական նյութ։

Թարմացվել է՝ 2026-11-20
Շումերերենի բայի խոնարհումը (հերոսական էպոսի տեքստերի հիման վրա)

Անվճար

Դերենիկ Դեմիրճյան Դերենիկ Դեմիրճյան 1877 թ․ – 1956 թ․ Դերենիկ Դեմիրճյանը գրող, դրամատուրգ և հասարակական գործիչ էր։ Նա առավել հայտնի է իր «Վարդանանք» պատմական վեպով, որը հայ գրականության կարևորագույն ստեղծագործություններից է։ Դեմիրճյանը մեծ հետաքրքրություն է ցուցաբերել հայկական պատմության և ազգային հերոսների նկատմամբ։ Նրա գործերում հաճախ հանդիպում են հայրենասիրական գաղափարներ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ պիեսներ և պատմվածքներ։ Դեմիրճյանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պատմական արձակի զարգացման վրա։ Նա կարևոր դեր է ունեցել նաև հայկական թատրոնի զարգացման գործում։ Նրա աշխատանքները մինչ օրս լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Դեմիրճյանը համարվում է հայ դասական գրականության կարևոր ներկայացուցիչներից մեկը։ menu_book7 Տեսնել ավելին Գրիգոր Նարեկացի Գրիգոր Նարեկացի 951 թ․ – 1003 թ․ Գրիգոր Նարեկացին միջնադարյան հայ գրականության և քրիստոնեական մտքի ամենամեծ ներկայացուցիչներից է։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Մատյան ողբերգությունն» է, որը հաճախ կոչվում է պարզապես «Նարեկ»։ Գիրքը բաղկացած է աղոթքներից և հոգևոր խորհրդածություններից։ Նարեկացին խորությամբ ուսումնասիրել է մարդու հոգին, մեղքը, ապաշխարությունն ու հավատքը։ Նրա լեզուն չափազանց հարուստ և պատկերավոր է։ Նարեկացու ստեղծագործությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ հոգևոր մշակույթի վրա։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ 2015 թվականին նա հռչակվել է Կաթոլիկ եկեղեցու Վարդապետ։ Նարեկացին համարվում է համաշխարհային քրիստոնեական գրականության կարևոր հեղինակներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել ամբողջ աշխարհում։ menu_book29 Տեսնել ավելին Խաչատուր Աբովյան Խաչատուր Աբովյան 1809 թ․ – 1848 թ․ Խաչատուր Աբովյանը նոր հայ գրականության հիմնադիրն է։ Նա առաջիններից էր, ով գրական ստեղծագործություններ գրեց աշխարհաբար հայերենով։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Վերք Հայաստանի» վեպն է։ Այդ վեպը նկարագրում է հայ ժողովրդի պայքարը և ազգային ոգին։ Աբովյանը եղել է նաև մանկավարժ և լուսավորիչ։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել կրթության զարգացմանը։ Իր գործունեությամբ նպաստել է ժամանակակից հայ մշակույթի ձևավորմանը։ Նրա գաղափարները մեծ ազդեցություն են ունեցել հետագա գրողների վրա։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է հարուստ գրական ժառանգություն։ Նրա անհետացումը մինչև այսօր մնում է հայկական պատմության առեղծվածներից մեկը։ menu_book5 Տեսնել ավելին Ակսել Բակունց Ակսել Բակունց 1899 թ․ – 1937 թ․ Ակսել Բակունցը հայ արձակի ամենաբարձր մակարդակի վարպետներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունի գյուղական կյանքի, մարդու և բնության ներդաշնակության պատկերումը։ Բակունցը առանձնանում է նուրբ հոգեբանական դիտարկումներով և լեզվական ճշգրտությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Ալպիական մանուշակ», «Մթնաձոր» և այլ պատմվածքներ։ Նա համարվում է հայ կարճ արձակի անգերազանցելի հեղինակներից մեկը։ Բակունցի ստեղծագործությունները լի են մարդկային խորությամբ և լուռ տխրությամբ։ Նրա հերոսները հաճախ պայքարում են սոցիալական դժվարությունների հետ։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նա զոհվել է ստալինյան բռնաճնշումների ժամանակ։ menu_book5 Տեսնել ավելին Պարույր Սևակ Պարույր Սևակ 1924 թ․ – 1971 թ․ Պարույր Սևակը հայ գրականության ամենախոր և վերլուծական մտածող բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն մարդու ներաշխարհը, հասարակությունը և պատմական հիշողությունը։ Սևակը հայտնի է իր «Անլռելի զանգակատուն» պոեմով, որը նվիրված է Կոմիտասին։ Նրա լեզուն համարձակ է, նորարարական և մտավոր։ Սևակը հաճախ քննադատել է հասարակական խնդիրները և կեղծ արժեքները։ Նրա պոեզիան համադրում է զգացմունքներն ու ինտելեկտը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից պոեզիայի վրա։ Նրա ստեղծագործությունները լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Սևակը համարվում է 20-րդ դարի ամենաազդեցիկ բանաստեղծներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ոգեշնչել նոր սերունդներին։ menu_book9 Տեսնել ավելին Համո Սահյան Համո Սահյան 1914 թ․ – 1993 թ․ Համո Սահյանը բնության և հայրենիքի մեծ երգիչն է։ Նրա պոեզիան առանձնանում է պարզությամբ, խորությամբ և ազգային ոգով։Համո Սահյանը հայ բնապատկերային և քնարական պոեզիայի ամենասիրված հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունեն բնությունը, գյուղը և մարդը։ Սահյանի լեզուն պարզ է, բայց խորապես զգացմունքային։ Նրա բանաստեղծությունները հաճախ արտահայտում են կյանքի գեղեցկությունն ու ցավը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել ժողովրդական մտածողության վրա։ Նրա գործերը լայնորեն տարածված են Հայաստանում։ Սահյանի պոեզիան համադրվում է պարզության և փիլիսոփայության հետ։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ ուսումնասիրվում են դպրոցներում։ Նա համարվում է 20-րդ դարի մեծ քնարերգուներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը ազգային արժեք է։ menu_book2 Տեսնել ավելին