Կարապետյան, Գարիկ Արամայիսի

Կարապետյան, Գարիկ Արամայիսի

menu_book Տեսնել նյութերը

Հեղինակի գրքերը (1)

Օնլայն

Աշխարհագրություն

Ուսումնասիրություններ, նվիրված Cr6+ պարունակող հոսքաջրերի վնասազերծման արդյունավետ եղանակի մշակմանը

Աշխատությունը նվիրված է վեցարժեք քրոմ պարունակող արդյունաբերական հոսքաջրերի մաքրման և շրջակա միջավայրի համար դրանց վտանգավորության նվազեցման արդյունավետ մոտեցումների գիտական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում Cr(VI) միացություններով աղտոտված ջրային միջավայրերի բնութագրումն է, դրանց էկոլոգիական վտանգավորության գնահատումը և մաքրման այնպիսի տեխնոլոգիական սկզբունքների հիմնավորումը, որոնք կարող են ապահովել աղտոտիչի պարունակության զգալի նվազեցում ու մաքրված ջրի որակի բարելավում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում վեցարժեք քրոմի բարձր շարժունակությանը և թունաբանական նշանակությանը, ինչի պատճառով դրա պարունակության վերահսկումը կարևոր խնդիր է արդյունաբերական կեղտաջրերի կառավարման ոլորտում։ Քննվում են ջրային միջավայրում քրոմի տարբեր քիմիական ձևերի վարքը և այն ֆիզիկաքիմիական գործոնները, որոնք կարող են ազդել դրանց կայունության, փոխակերպման ու հեռացման արդյունավետության վրա։ Հետազոտության շրջանակում համեմատական տեսանկյունից կարող են դիտարկվել ֆիզիկաքիմիական մաքրման տարբեր սկզբունքներ՝ գնահատելով դրանց կիրառելիությունը կոնկրետ հոսքաջրերի կազմի և աղտոտվածության աստիճանի պայմաններում։ Կարևոր տեղ է հատկացվում վնասազերծման գործընթացի արդյունավետության վրա ջրի թթվահիմնային հատկությունների, ուղեկցող իոնների, աղտոտիչների ընդհանուր կազմի և մշակման պայմանների ազդեցության գնահատմանը։ Ուսումնասիրվում է նաև քրոմի առավել վտանգավոր ձևերի փոխակերպման և հետագա հեռացման ընդհանուր մեխանիզմների նշանակությունը՝ առանց անտեսելու երկրորդային թափոնների առաջացման և դրանց անվտանգ կառավարման խնդիրը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում մաքրման արդյունքում առաջացող նստվածքների կամ այլ մնացորդային նյութերի բնութագրմանը, քանի որ աղտոտիչի տեղափոխումը ջրային փուլից մեկ այլ փուլ ինքնին դեռ չի նշանակում բնապահպանական վտանգի ամբողջական վերացում։ Տեխնոլոգիայի արդյունավետությունը դիտարկվում է ոչ միայն աղտոտիչի հեռացման աստիճանի, այլև գործընթացի կայունության, ռեսուրսատարության, կիրառման հնարավորության և բնապահպանական անվտանգության տեսանկյունից։ Հետազոտությունը կարող է կարևոր նշանակություն ունենալ մետաղամշակման, գալվանական և այլ արդյունաբերական արտադրություններից առաջացող քրոմ պարունակող հոսքաջրերի կառավարման համար։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը միավորում է շրջակա միջավայրի քիմիայի, ջրամաքրման տեխնոլոգիաների, ֆիզիկաքիմիական գործընթացների և արդյունաբերական էկոլոգիայի մոտեցումները՝ նպաստելով ծանր մետաղներով աղտոտված ջրերի մաքրման ավելի արդյունավետ և էկոլոգիապես հիմնավորված մեթոդների զարգացմանը։

Թարմացվել է՝ 2026-09-19
Ուսումնասիրություններ, նվիրված Cr6+ պարունակող հոսքաջրերի վնասազերծման արդյունավետ եղանակի մշակմանը

Անվճար

Վահան Թոթովենց Վահան Թոթովենց 1894 թ․ – 1938 թ․ Վահան Թոթովենց հայ արձակագիր, դրամատուրգ և լրագրող է, որը համարվում է XX դարի հայ գրականության կարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա ստեղծագործությունները առանձնանում են իրականության խոր ու պատկերավոր նկարագրություններով, որտեղ արտացոլված են հայ ժողովրդի կյանքը, ցավը և դիմադրողականությունը պատմական ծանր ժամանակներում։ Թոթովենցի գրականության հիմնական թեմաներն են արևմտահայ կյանքի պատկերումը, պատերազմները, գաղթը և մարդու ճակատագիրը բարդ սոցիալական ու քաղաքական պայմաններում։ Նրա գործերում հաճախ զգացվում է անձնական փորձի ազդեցությունը, ինչը դրանք դարձնում է ավելի անկեղծ և ազդեցիկ։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործություններից է «Հին Հռոմեական ճանապարհի վրա» վեպը, որտեղ նա նկարագրում է իր մանկությունը և արևմտահայ իրականությունը՝ հարուստ ու կենդանի լեզվով։ Թոթովենցը նաև զբաղվել է լրագրությամբ և հասարակական գործունեությամբ՝ մասնակցելով ժամանակի մտավոր ու քաղաքական կյանքին։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին նա կապեր է ունեցել հայկական ռազմական ու ազգային շրջանակների հետ, ինչը մեծ ազդեցություն է ունեցել նրա աշխարհայացքի վրա։ 1938 թվականին, ստալինյան բռնաճնշումների ժամանակ, նա ձերբակալվել և գնդակահարվել է։ Չնայած իր կյանքի ողբերգական ավարտին, Վահան Թոթովենցի ստեղծագործությունները այսօր համարվում են հայ գրականության արժեքավոր մաս՝ իրենց պատմական և գեղարվեստական նշանակությամբ։ menu_book2 Տեսնել ավելին Վահան Տերյան Վահան Տերյան 1885 թ․ – 1920 թ․ Վահան Տերյանը հայ քնարական պոեզիայի ամենասիրելի հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում արտահայտված են սերը, մենությունը, կարոտը և կյանքի անցողիկությունը։ Տերյանի բանաստեղծությունները հայտնի են իրենց երաժշտականությամբ և նուրբ տրամադրությամբ։ Նա մեծ ազդեցություն է կրել եվրոպական խորհրդապաշտությունից։ Նրա պոեզիան նոր շունչ է բերել հայկական գրականությանը։ Տերյանի լեզուն մեղմ է, գեղեցիկ և հուզական։ Նրա բազմաթիվ բանաստեղծություններ դարձել են երգեր։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա սերունդների բանաստեղծների վրա։ Տերյանի ստեղծագործությունները շարունակում են մնալ ամենաընթերցվողներից։ Նա համարվում է հայ քնարերգության մեծագույն վարպետներից մեկը։ menu_book4 Տեսնել ավելին Հովհաննես Թումանյան Հովհաննես Թումանյան 1869 թ․ – 1923 թ․ Հովհաննես Թումանյանը հայ ժողովրդի ամենասիրված գրողներից և բանաստեղծներից է։ Նա ծնվել է Լոռու Դսեղ գյուղում և իր ստեղծագործություններում հաճախ պատկերել է ժողովրդական կյանքն ու ավանդույթները։ Թումանյանը գրել է հեքիաթներ, պոեմներ, պատմվածքներ և բանաստեղծություններ։ Նրա ամենահայտնի գործերից են «Գիքոր», «Անուշ», «Քաջ Նազար» և «Թմկաբերդի առումը»։ Նրա լեզուն պարզ է, բնական և հասկանալի բոլոր սերունդների համար։ Թումանյանի ստեղծագործությունները լի են հումորով, իմաստությամբ և մարդասիրությամբ։ Նա նաև ակտիվ հասարակական գործիչ էր և զբաղվել է բարեգործությամբ։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Թումանյանը հաճախ անվանվում է «Ամենայն հայոց բանաստեղծ»։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է մնալ հայկական մշակույթի հիմնասյուներից մեկը։ menu_book10 Տեսնել ավելին Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) 1854 թ․ – 1908 թ․ Մուրացանը հայ պատմական արձակի կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Գևորգ Մարզպետունի» վեպն է։ Վեպում ներկայացվում են Հայաստանի պատմության կարևոր էջերը։ Մուրացանը մեծ հետաքրքրություն ուներ ազգային անցյալի նկատմամբ։ Նրա ստեղծագործությունները ներշնչված են հայրենասիրական գաղափարներով։ Նա ձգտել է ընթերցողին ծանոթացնել հայկական պատմությանը։ Նրա կերպարները հաճախ մարմնավորում են քաջություն և նվիրվածություն։ Մուրացանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա գրքերը մինչ օրս մեծ հետաքրքրությամբ ընթերցվում են։ Նա կարևոր տեղ է զբաղեցնում հայ պատմավեպի զարգացման մեջ։ menu_book18 Տեսնել ավելին Ղազարոս Աղայան Ղազարոս Աղայան 1840 թ․ – 1911 թ․ Ղազարոս Աղայանը մանկական գրականության հիմնադիրներից է։ Նա գրել է բազմաթիվ հեքիաթներ, պատմվածքներ և կրթական նյութեր երեխաների համար։ Նրա ստեղծագործություններն ունեն դաստիարակչական և բարոյական նշանակություն։ Աղայանը նաև ակտիվ մանկավարժ էր։ Նա մեծ դեր է ունեցել ազգային կրթության զարգացման գործում։ Նրա հերոսները սովորեցնում են ազնվություն, աշխատասիրություն և բարություն։ Աղայանի լեզուն պարզ և հասկանալի է երեխաների համար։ Նրա հեքիաթները մինչ օրս ընդգրկված են դպրոցական ծրագրերում։ Մի քանի սերունդ մեծացել է նրա գրքերով։ Նա համարվում է հայ մանկական գրականության դասականներից մեկը։ menu_book5 Տեսնել ավելին Սիլվա Կապուտիկյան Սիլվա Կապուտիկյան 1919 թ․ – 2006 թ․ Սիլվա Կապուտիկյանը հայ պոեզիայի ամենաազդեցիկ կին հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն հայրենիքը, սերը, լեզուն և ազգային ինքնությունը։ Կապուտիկյանը գրել է բազմաթիվ բանաստեղծություններ և հրապարակախոսական նյութեր։ Նրա լեզուն պարզ է, բայց խորքային և զգացմունքային։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել հայ լեզվի պահպանման հարցերին։ Նրա գործերը լայն ճանաչում են ստացել ինչպես Հայաստանում, այնպես էլ սփյուռքում։ Կապուտիկյանը նաև ակտիվ հասարակական գործիչ էր։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ նվիրված են ազգային արժեքներին։ Նա համարվում է հայ կին պոեզիայի ամենակարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է մնալ ազդեցիկ։ menu_book2 Տեսնել ավելին