Կարապետյան, Գարիկ Արամայիսի

Կարապետյան, Գարիկ Արամայիսի

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

Geography

Ուսումնասիրություններ, նվիրված Cr6+ պարունակող հոսքաջրերի վնասազերծման արդյունավետ եղանակի մշակմանը

Աշխատությունը նվիրված է վեցարժեք քրոմ պարունակող արդյունաբերական հոսքաջրերի մաքրման և շրջակա միջավայրի համար դրանց վտանգավորության նվազեցման արդյունավետ մոտեցումների գիտական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում Cr(VI) միացություններով աղտոտված ջրային միջավայրերի բնութագրումն է, դրանց էկոլոգիական վտանգավորության գնահատումը և մաքրման այնպիսի տեխնոլոգիական սկզբունքների հիմնավորումը, որոնք կարող են ապահովել աղտոտիչի պարունակության զգալի նվազեցում ու մաքրված ջրի որակի բարելավում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում վեցարժեք քրոմի բարձր շարժունակությանը և թունաբանական նշանակությանը, ինչի պատճառով դրա պարունակության վերահսկումը կարևոր խնդիր է արդյունաբերական կեղտաջրերի կառավարման ոլորտում։ Քննվում են ջրային միջավայրում քրոմի տարբեր քիմիական ձևերի վարքը և այն ֆիզիկաքիմիական գործոնները, որոնք կարող են ազդել դրանց կայունության, փոխակերպման ու հեռացման արդյունավետության վրա։ Հետազոտության շրջանակում համեմատական տեսանկյունից կարող են դիտարկվել ֆիզիկաքիմիական մաքրման տարբեր սկզբունքներ՝ գնահատելով դրանց կիրառելիությունը կոնկրետ հոսքաջրերի կազմի և աղտոտվածության աստիճանի պայմաններում։ Կարևոր տեղ է հատկացվում վնասազերծման գործընթացի արդյունավետության վրա ջրի թթվահիմնային հատկությունների, ուղեկցող իոնների, աղտոտիչների ընդհանուր կազմի և մշակման պայմանների ազդեցության գնահատմանը։ Ուսումնասիրվում է նաև քրոմի առավել վտանգավոր ձևերի փոխակերպման և հետագա հեռացման ընդհանուր մեխանիզմների նշանակությունը՝ առանց անտեսելու երկրորդային թափոնների առաջացման և դրանց անվտանգ կառավարման խնդիրը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում մաքրման արդյունքում առաջացող նստվածքների կամ այլ մնացորդային նյութերի բնութագրմանը, քանի որ աղտոտիչի տեղափոխումը ջրային փուլից մեկ այլ փուլ ինքնին դեռ չի նշանակում բնապահպանական վտանգի ամբողջական վերացում։ Տեխնոլոգիայի արդյունավետությունը դիտարկվում է ոչ միայն աղտոտիչի հեռացման աստիճանի, այլև գործընթացի կայունության, ռեսուրսատարության, կիրառման հնարավորության և բնապահպանական անվտանգության տեսանկյունից։ Հետազոտությունը կարող է կարևոր նշանակություն ունենալ մետաղամշակման, գալվանական և այլ արդյունաբերական արտադրություններից առաջացող քրոմ պարունակող հոսքաջրերի կառավարման համար։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը միավորում է շրջակա միջավայրի քիմիայի, ջրամաքրման տեխնոլոգիաների, ֆիզիկաքիմիական գործընթացների և արդյունաբերական էկոլոգիայի մոտեցումները՝ նպաստելով ծանր մետաղներով աղտոտված ջրերի մաքրման ավելի արդյունավետ և էկոլոգիապես հիմնավորված մեթոդների զարգացմանը։

Updated: 2026-09-19
Ուսումնասիրություններ, նվիրված Cr6+ պարունակող հոսքաջրերի վնասազերծման արդյունավետ եղանակի մշակմանը

Free

Ակսել Բակունց Ակսել Բակունց 1899 թ․ – 1937 թ․ Ակսել Բակունցը հայ արձակի ամենաբարձր մակարդակի վարպետներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունի գյուղական կյանքի, մարդու և բնության ներդաշնակության պատկերումը։ Բակունցը առանձնանում է նուրբ հոգեբանական դիտարկումներով և լեզվական ճշգրտությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Ալպիական մանուշակ», «Մթնաձոր» և այլ պատմվածքներ։ Նա համարվում է հայ կարճ արձակի անգերազանցելի հեղինակներից մեկը։ Բակունցի ստեղծագործությունները լի են մարդկային խորությամբ և լուռ տխրությամբ։ Նրա հերոսները հաճախ պայքարում են սոցիալական դժվարությունների հետ։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նա զոհվել է ստալինյան բռնաճնշումների ժամանակ։ menu_book5 Read more Գուրգեն Մահարի Գուրգեն Մահարի 1903 թ․ – 1969 թ․ Գուրգեն Մահարին հայ արձակի և հուշագրության կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ հիմնված են սեփական կյանքի փորձի վրա։ Նա նկարագրել է խորհրդային ժամանակների դժվարությունները և բանտային կյանքը։ Նրա հայտնի գործերից է «Ծաղկած փշալարեր» վեպը։ Մահարու լեզուն պարզ է, բայց խորքային և զգացմունքային։ Նրա ստեղծագործություններում կարևոր տեղ ունի մարդու ազատության գաղափարը։ Նա նաև անդրադարձել է պատմական և սոցիալական թեմաներին։ Մահարու գործերը արժեքավոր վկայություն են ժամանակաշրջանի մասին։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից արձակի վրա։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել այսօր։ menu_book4 Read more Վահան Թեքեյան Վահան Թեքեյան 1878 թ․ – 1945 թ․ Վահան Թեքեյանը սփյուռքահայ գրականության ամենահայտնի բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները հայտնի են իրենց խորը քնարականությամբ և հայրենասիրությամբ։ Թեքեյանը գրել է սիրո, հայրենիքի և մարդկային կյանքի մասին։ Նա նաև ակտիվ լրագրող և հասարակական գործիչ էր։ Նրա պոեզիան մեծ ճանաչում է ստացել հայկական սփյուռքում։ Թեքեյանի լեզուն նուրբ է և արտահայտիչ։ Նա կարևոր դեր է ունեցել արևմտահայ մշակույթի պահպանման գործում։ Նրա գործերը թարգմանվել են տարբեր լեզուներով։ Շատ գրականագետներ նրան անվանում են «Սփյուռքի բանաստեղծ իշխան»։ Նրա անունը շարունակում է մնալ հայ պոեզիայի կարևոր էջերից մեկը։ menu_book2 Read more Ներսես Շնորհալի Ներսես Շնորհալի 1102 թ․ – 1173 թ․ Ներսես Շնորհալին եղել է հայ եկեղեցու կաթողիկոս, բանաստեղծ և աստվածաբան։ Նա հայտնի է իր հոգևոր երգերով, աղոթքներով և բանաստեղծություններով։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում բարությունը, սերը և մարդասիրությունը։ Շնորհալին ձգտել է միավորել մարդկանց և ամրապնդել քրիստոնեական արժեքները։ Նրա գրական լեզուն պարզ է, բայց միևնույն ժամանակ խորիմաստ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ եկեղեցական շարականներ։ Ներսես Շնորհալու ստեղծագործությունները մինչ օրս օգտագործվում են հայկական եկեղեցական կյանքում։ Նրա ազդեցությունը զգալի է հայ մշակույթի և կրթության զարգացման մեջ։ Նա համարվում է հայ միջնադարյան գրականության ամենակարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա անունը շարունակում է մնալ ազգային հպարտության աղբյուր։ menu_book2 Read more Պարույր Սևակ Պարույր Սևակ 1924 թ․ – 1971 թ․ Պարույր Սևակը հայ գրականության ամենախոր և վերլուծական մտածող բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն մարդու ներաշխարհը, հասարակությունը և պատմական հիշողությունը։ Սևակը հայտնի է իր «Անլռելի զանգակատուն» պոեմով, որը նվիրված է Կոմիտասին։ Նրա լեզուն համարձակ է, նորարարական և մտավոր։ Սևակը հաճախ քննադատել է հասարակական խնդիրները և կեղծ արժեքները։ Նրա պոեզիան համադրում է զգացմունքներն ու ինտելեկտը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից պոեզիայի վրա։ Նրա ստեղծագործությունները լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Սևակը համարվում է 20-րդ դարի ամենաազդեցիկ բանաստեղծներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ոգեշնչել նոր սերունդներին։ menu_book9 Read more Համո Սահյան Համո Սահյան 1914 թ․ – 1993 թ․ Համո Սահյանը բնության և հայրենիքի մեծ երգիչն է։ Նրա պոեզիան առանձնանում է պարզությամբ, խորությամբ և ազգային ոգով։Համո Սահյանը հայ բնապատկերային և քնարական պոեզիայի ամենասիրված հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունեն բնությունը, գյուղը և մարդը։ Սահյանի լեզուն պարզ է, բայց խորապես զգացմունքային։ Նրա բանաստեղծությունները հաճախ արտահայտում են կյանքի գեղեցկությունն ու ցավը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել ժողովրդական մտածողության վրա։ Նրա գործերը լայնորեն տարածված են Հայաստանում։ Սահյանի պոեզիան համադրվում է պարզության և փիլիսոփայության հետ։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ ուսումնասիրվում են դպրոցներում։ Նա համարվում է 20-րդ դարի մեծ քնարերգուներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը ազգային արժեք է։ menu_book2 Read more