Казарян, Мери Гегамовна

Казарян, Мери Гегамовна

menu_book Տեսնել նյութերը

Հեղինակի գրքերը (1)

Օնլայն

Պատմություն

Արևմտահայերի սոցիալ-տնտեսական և քաղաքական դրությունը 1800–1870 թվականներին

Աշխատությունը նվիրված է XIX դարի առաջին յոթ տասնամյակներում Օսմանյան կայսրության տարածքում բնակվող արևմտահայության սոցիալ-տնտեսական և քաղաքական դրության համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Այն ներկայացնում է արևմտահայության պատմական կյանքի կարևորագույն առանձնահատկությունները՝ անդրադառնալով հասարակական կառուցվածքին, տնտեսական գործունեությանը, քաղաքական իրավունքներին, ազգային ինքնության պահպանման խնդիրներին և կայսրության կառավարման համակարգում հայ բնակչության ունեցած դիրքին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Օսմանյան կայսրության ներքին քաղաքական ու վարչական զարգացումների ազդեցությանը արևմտահայության կյանքի վրա, ինչպես նաև այն սոցիալական և տնտեսական պայմաններին, որոնցում ձևավորվում ու զարգանում էին հայկական համայնքները։ Տնտեսական տեսանկյունից ուսումնասիրության շրջանակում կարևորվում են գյուղատնտեսության, արհեստագործության, առևտրի և համայնքային տնտեսական հարաբերությունների դերը, հայ բնակչության տարբեր խավերի զբաղվածության առանձնահատկությունները, հարկային պարտավորությունները, սեփականության հետ կապված հարցերը և տնտեսական գործունեության սահմանափակումները։ Սոցիալական հարաբերությունների դիտարկումը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու հասարակության ներսում առկա շերտավորումը, գյուղական ու քաղաքային բնակչության կենսապայմանների տարբերությունները, համայնքային կառույցների նշանակությունը և ազգային հասարակական կյանքի կազմակերպման առանձնահատկությունները։ Քաղաքական դրության ուսումնասիրությունը կենտրոնանում է արևմտահայության իրավական և հասարակական կարգավիճակի, օսմանյան պետական իշխանությունների հետ հարաբերությունների, տեղական վարչական մարմինների ազդեցության, կրոնական ու ազգային ինքնակառավարման հնարավորությունների և հայ համայնքների քաղաքական ներկայացվածության խնդիրների վրա։ Կարևորվում է նաև Հայոց պատրիարքարանի և ազգային-եկեղեցական կառույցների դերը հասարակական կյանքի կազմակերպման, համայնքային շահերի պաշտպանության և ազգային ինքնագիտակցության պահպանման գործում։ 1800–1870 թվականներն արևմտահայության պատմության մեջ նշանակալի վերափոխումների ժամանակաշրջան էին, երբ Օսմանյան կայսրության քաղաքական և վարչական համակարգի փոփոխությունները, կենտրոնացման քաղաքականությունը, բարեփոխումների գործընթացները և միջազգային հարաբերությունների զարգացումը անմիջականորեն անդրադառնում էին հայ բնակչության կացության վրա։ Այս ժամանակահատվածի ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև ազգային հասարակական մտքի զարգացման, կրթական ու մշակութային կյանքի աշխուժացման, համայնքային կազմակերպվածության ամրապնդման և հետագա ազգային-քաղաքական շարժումների պատմական նախադրյալների ըմբռնման տեսանկյունից։ Աշխատությունը նպաստում է արևմտահայության պատմական անցյալի առավել ամբողջական ընկալմանը՝ սոցիալ-տնտեսական գործընթացները դիտարկելով քաղաքական իրողությունների և հասարակական հարաբերությունների հետ փոխկապակցված։ Այն արժեքավոր նյութ է հայ ժողովրդի նոր շրջանի պատմությամբ, Օսմանյան կայսրության պատմությամբ, հայ հասարակական կյանքի զարգացումներով և հայ ազգային ինքնության ձևավորման պատմական գործընթացներով հետաքրքրվող ընթերցողների, ուսանողների և հետազոտողների համար։

Թարմացվել է՝ 2026-11-20
Արևմտահայերի սոցիալ-տնտեսական և քաղաքական դրությունը 1800–1870 թվականներին

Անվճար

Սիլվա Կապուտիկյան Սիլվա Կապուտիկյան 1919 թ․ – 2006 թ․ Սիլվա Կապուտիկյանը հայ պոեզիայի ամենաազդեցիկ կին հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն հայրենիքը, սերը, լեզուն և ազգային ինքնությունը։ Կապուտիկյանը գրել է բազմաթիվ բանաստեղծություններ և հրապարակախոսական նյութեր։ Նրա լեզուն պարզ է, բայց խորքային և զգացմունքային։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել հայ լեզվի պահպանման հարցերին։ Նրա գործերը լայն ճանաչում են ստացել ինչպես Հայաստանում, այնպես էլ սփյուռքում։ Կապուտիկյանը նաև ակտիվ հասարակական գործիչ էր։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ նվիրված են ազգային արժեքներին։ Նա համարվում է հայ կին պոեզիայի ամենակարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է մնալ ազդեցիկ։ menu_book2 Տեսնել ավելին Գրիգոր Նարեկացի Գրիգոր Նարեկացի 951 թ․ – 1003 թ․ Գրիգոր Նարեկացին միջնադարյան հայ գրականության և քրիստոնեական մտքի ամենամեծ ներկայացուցիչներից է։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Մատյան ողբերգությունն» է, որը հաճախ կոչվում է պարզապես «Նարեկ»։ Գիրքը բաղկացած է աղոթքներից և հոգևոր խորհրդածություններից։ Նարեկացին խորությամբ ուսումնասիրել է մարդու հոգին, մեղքը, ապաշխարությունն ու հավատքը։ Նրա լեզուն չափազանց հարուստ և պատկերավոր է։ Նարեկացու ստեղծագործությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ հոգևոր մշակույթի վրա։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ 2015 թվականին նա հռչակվել է Կաթոլիկ եկեղեցու Վարդապետ։ Նարեկացին համարվում է համաշխարհային քրիստոնեական գրականության կարևոր հեղինակներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել ամբողջ աշխարհում։ menu_book29 Տեսնել ավելին Ալեքսանդր Շիրվանզադե Ալեքսանդր Շիրվանզադե 1858 թ․ – 1935 թ․ Ալեքսանդր Շիրվանզադեն հայ ռեալիստական արձակի մեծագույն ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում արտացոլված են հասարակության տարբեր խավերի կյանքը և սոցիալական խնդիրները։ Նա գրել է վեպեր, պատմվածքներ և դրամատիկական գործեր։ Շիրվանզադեն մեծ ուշադրություն է դարձրել մարդկային հարաբերություններին։ Նրա հերոսները հոգեբանորեն խորն են մշակված։ Նա համարձակորեն քննադատել է հասարակական անարդարությունները։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ճանաչում են ստացել նաև թատերական բեմերում։ Շիրվանզադեն համարվում է հայ արձակի դասականներից մեկը։ Նրա ազդեցությունը զգալի է հետագա գրողների ստեղծագործություններում։ Նա շարունակում է մնալ հայ գրականության կարևորագույն անուններից մեկը։ menu_book17 Տեսնել ավելին Մովսես Խորենացի Մովսես Խորենացի 410 թ․ – 490 թ․ Մովսես Խորենացին հայ պատմագրության հիմնադիրն է և հայտնի է որպես «Հայ պատմության հայր»։ Նրա «Հայոց պատմություն» աշխատությունը համարվում է հայկական պատմության կարևորագույն սկզբնաղբյուրներից մեկը։ Այն նկարագրում է հայ ժողովրդի ծագումը, թագավորությունները, մշակույթը և պատմական զարգացումը։Մովսես Խորենացին համարվում է հայ պատմագրության հիմնադիրը և հաճախ կոչվում է «Հայ պատմության հայր»։ Նրա գլխավոր աշխատությունը՝ «Հայոց պատմությունը», հայկական պատմության կարևորագույն սկզբնաղբյուրներից է։ Այս գրքում նա ներկայացրել է հայ ժողովրդի ծագումը, թագավորությունների պատմությունը և ազգային ավանդույթները։ Խորենացին օգտագործել է ինչպես գրավոր, այնպես էլ բանավոր աղբյուրներ։ Նրա աշխատությունը մեծ նշանակություն ունի ոչ միայն պատմաբանների, այլև գրականագետների համար։ Գրքի լեզուն հարուստ է և պատկերավոր։ Նա կարևոր դեր է ունեցել հայկական ազգային ինքնագիտակցության ձևավորման մեջ։ Խորենացու ազդեցությունը զգացվում է հետագա դարերի գրականության և պատմագրության վրա։ Նրա անունը դարձել է հայկական գիտական մտքի խորհրդանիշ։ Այսօր նա շարունակում է մնալ հայ մշակույթի ամենահարգված դեմքերից մեկը։ menu_book8 Տեսնել ավելին Դանիել Վարուժան Դանիել Վարուժան 1884 թ․ – 1915 թ․ Դանիել Վարուժանը արևմտահայ պոեզիայի ամենատաղանդավոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն բնությունը, գյուղական կյանքը և մարդու ստեղծագործ ուժը։ Վարուժանը հիանում էր աշխատանքի գեղեցկությամբ և մարդու հոգևոր ուժով։ Նրա բանաստեղծությունները հարուստ են պատկերներով և զգացմունքներով։ Նա ձգտել է վերածնել ազգային մշակութային արժեքները։ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ նա ձերբակալվել և սպանվել է։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պոեզիայի զարգացման վրա։ Վարուժանի ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Նա համարվում է արևմտահայ գրականության դասականներից մեկը։ menu_book3 Տեսնել ավելին Հրանտ Մաթևոսյան Հրանտ Մաթևոսյան 1935 թ․ – 2002 թ․ Հրանտ Մաթևոսյանը համարվում է 20-րդ դարի հայ արձակի մեծագույն վարպետներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում խորությամբ ներկայացված են գյուղական կյանքը, մարդկային հարաբերությունները և ազգային մտածողությունը։Հրանտ Մաթևոսյանը հայ արձակի ամենամեծ վարպետներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունի գյուղական աշխարհի, մարդու և բնության փոխհարաբերությունը։ Նա հայտնի է իր խորը հոգեբանական դիտարկումներով և յուրահատուկ լեզվով։ Նրա գործերը հաճախ ներկայացնում են մարդու ներքին պայքարը և ազգային մտածողությունը։ Մաթևոսյանի հայտնի գործերից են «Մենք ենք, մեր սարերը» և բազմաթիվ պատմվածքներ։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից գրականության վրա։ Նրա լեզուն պատկերավոր և փիլիսոփայական է։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս ուսումնասիրվում են։ Նա համարվում է 20-րդ դարի հայ արձակի հիմնասյուներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը ազգային արժեք է։ menu_book4 Տեսնել ավելին