Казарян, Мери Гегамовна

Казарян, Мери Гегамовна

menu_book Посмотреть материалы

Книги автора (1)

Онлайн

История

Արևմտահայերի սոցիալ-տնտեսական և քաղաքական դրությունը 1800–1870 թվականներին

Աշխատությունը նվիրված է XIX դարի առաջին յոթ տասնամյակներում Օսմանյան կայսրության տարածքում բնակվող արևմտահայության սոցիալ-տնտեսական և քաղաքական դրության համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Այն ներկայացնում է արևմտահայության պատմական կյանքի կարևորագույն առանձնահատկությունները՝ անդրադառնալով հասարակական կառուցվածքին, տնտեսական գործունեությանը, քաղաքական իրավունքներին, ազգային ինքնության պահպանման խնդիրներին և կայսրության կառավարման համակարգում հայ բնակչության ունեցած դիրքին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Օսմանյան կայսրության ներքին քաղաքական ու վարչական զարգացումների ազդեցությանը արևմտահայության կյանքի վրա, ինչպես նաև այն սոցիալական և տնտեսական պայմաններին, որոնցում ձևավորվում ու զարգանում էին հայկական համայնքները։ Տնտեսական տեսանկյունից ուսումնասիրության շրջանակում կարևորվում են գյուղատնտեսության, արհեստագործության, առևտրի և համայնքային տնտեսական հարաբերությունների դերը, հայ բնակչության տարբեր խավերի զբաղվածության առանձնահատկությունները, հարկային պարտավորությունները, սեփականության հետ կապված հարցերը և տնտեսական գործունեության սահմանափակումները։ Սոցիալական հարաբերությունների դիտարկումը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու հասարակության ներսում առկա շերտավորումը, գյուղական ու քաղաքային բնակչության կենսապայմանների տարբերությունները, համայնքային կառույցների նշանակությունը և ազգային հասարակական կյանքի կազմակերպման առանձնահատկությունները։ Քաղաքական դրության ուսումնասիրությունը կենտրոնանում է արևմտահայության իրավական և հասարակական կարգավիճակի, օսմանյան պետական իշխանությունների հետ հարաբերությունների, տեղական վարչական մարմինների ազդեցության, կրոնական ու ազգային ինքնակառավարման հնարավորությունների և հայ համայնքների քաղաքական ներկայացվածության խնդիրների վրա։ Կարևորվում է նաև Հայոց պատրիարքարանի և ազգային-եկեղեցական կառույցների դերը հասարակական կյանքի կազմակերպման, համայնքային շահերի պաշտպանության և ազգային ինքնագիտակցության պահպանման գործում։ 1800–1870 թվականներն արևմտահայության պատմության մեջ նշանակալի վերափոխումների ժամանակաշրջան էին, երբ Օսմանյան կայսրության քաղաքական և վարչական համակարգի փոփոխությունները, կենտրոնացման քաղաքականությունը, բարեփոխումների գործընթացները և միջազգային հարաբերությունների զարգացումը անմիջականորեն անդրադառնում էին հայ բնակչության կացության վրա։ Այս ժամանակահատվածի ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև ազգային հասարակական մտքի զարգացման, կրթական ու մշակութային կյանքի աշխուժացման, համայնքային կազմակերպվածության ամրապնդման և հետագա ազգային-քաղաքական շարժումների պատմական նախադրյալների ըմբռնման տեսանկյունից։ Աշխատությունը նպաստում է արևմտահայության պատմական անցյալի առավել ամբողջական ընկալմանը՝ սոցիալ-տնտեսական գործընթացները դիտարկելով քաղաքական իրողությունների և հասարակական հարաբերությունների հետ փոխկապակցված։ Այն արժեքավոր նյութ է հայ ժողովրդի նոր շրջանի պատմությամբ, Օսմանյան կայսրության պատմությամբ, հայ հասարակական կյանքի զարգացումներով և հայ ազգային ինքնության ձևավորման պատմական գործընթացներով հետաքրքրվող ընթերցողների, ուսանողների և հետազոտողների համար։

Обновлено. 2026-11-20
Արևմտահայերի սոցիալ-տնտեսական և քաղաքական դրությունը 1800–1870 թվականներին

Бесплатно

Другие авторы

Все авторы
Վահան Թեքեյան Վահան Թեքեյան 1878 թ․ – 1945 թ․ Վահան Թեքեյանը սփյուռքահայ գրականության ամենահայտնի բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները հայտնի են իրենց խորը քնարականությամբ և հայրենասիրությամբ։ Թեքեյանը գրել է սիրո, հայրենիքի և մարդկային կյանքի մասին։ Նա նաև ակտիվ լրագրող և հասարակական գործիչ էր։ Նրա պոեզիան մեծ ճանաչում է ստացել հայկական սփյուռքում։ Թեքեյանի լեզուն նուրբ է և արտահայտիչ։ Նա կարևոր դեր է ունեցել արևմտահայ մշակույթի պահպանման գործում։ Նրա գործերը թարգմանվել են տարբեր լեզուներով։ Շատ գրականագետներ նրան անվանում են «Սփյուռքի բանաստեղծ իշխան»։ Նրա անունը շարունակում է մնալ հայ պոեզիայի կարևոր էջերից մեկը։ menu_book2 Подробнее Հրանտ Մաթևոսյան Հրանտ Մաթևոսյան 1935 թ․ – 2002 թ․ Հրանտ Մաթևոսյանը համարվում է 20-րդ դարի հայ արձակի մեծագույն վարպետներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում խորությամբ ներկայացված են գյուղական կյանքը, մարդկային հարաբերությունները և ազգային մտածողությունը։Հրանտ Մաթևոսյանը հայ արձակի ամենամեծ վարպետներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունի գյուղական աշխարհի, մարդու և բնության փոխհարաբերությունը։ Նա հայտնի է իր խորը հոգեբանական դիտարկումներով և յուրահատուկ լեզվով։ Նրա գործերը հաճախ ներկայացնում են մարդու ներքին պայքարը և ազգային մտածողությունը։ Մաթևոսյանի հայտնի գործերից են «Մենք ենք, մեր սարերը» և բազմաթիվ պատմվածքներ։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից գրականության վրա։ Նրա լեզուն պատկերավոր և փիլիսոփայական է։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս ուսումնասիրվում են։ Նա համարվում է 20-րդ դարի հայ արձակի հիմնասյուներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը ազգային արժեք է։ menu_book4 Подробнее Հովհաննես Շիրազ Հովհաննես Շիրազ 1915 թ․ – 1984 թ․ Հովհաննես Շիրազը հայ ժողովրդի ամենասիրված բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները խորապես կապված են հայրենիքի, մոր կերպարի և ազգային ցավի հետ։ Շիրազի լեզուն պարզ է, ժողովրդական և շատ հուզական։ Նրա հայտնի գործերից են «Հայոց դանթեականը», «Մայրս» և բազմաթիվ հայրենասիրական բանաստեղծություններ։ Նա հաճախ արտահայտել է ժողովրդի ցավն ու ուրախությունը։ Շիրազը մեծ ազդեցություն է ունեցել սերունդների վրա իր անմիջական ոճով։ Նրա պոեզիան հաճախ արտասանվում է դպրոցներում և միջոցառումների ժամանակ։ Նա համարվում է 20-րդ դարի ամենաժողովրդական բանաստեղծներից մեկը։ Նրա ստեղծագործությունները դարձել են ազգային հիշողության մաս։ Շիրազը մինչ օրս սիրելի է ընթերցողների լայն շրջանակի համար։ menu_book5 Подробнее Սիլվա Կապուտիկյան Սիլվա Կապուտիկյան 1919 թ․ – 2006 թ․ Սիլվա Կապուտիկյանը հայ պոեզիայի ամենաազդեցիկ կին հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն հայրենիքը, սերը, լեզուն և ազգային ինքնությունը։ Կապուտիկյանը գրել է բազմաթիվ բանաստեղծություններ և հրապարակախոսական նյութեր։ Նրա լեզուն պարզ է, բայց խորքային և զգացմունքային։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել հայ լեզվի պահպանման հարցերին։ Նրա գործերը լայն ճանաչում են ստացել ինչպես Հայաստանում, այնպես էլ սփյուռքում։ Կապուտիկյանը նաև ակտիվ հասարակական գործիչ էր։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ նվիրված են ազգային արժեքներին։ Նա համարվում է հայ կին պոեզիայի ամենակարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է մնալ ազդեցիկ։ menu_book2 Подробнее Ալեքսանդր Շիրվանզադե Ալեքսանդր Շիրվանզադե 1858 թ․ – 1935 թ․ Ալեքսանդր Շիրվանզադեն հայ ռեալիստական արձակի մեծագույն ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում արտացոլված են հասարակության տարբեր խավերի կյանքը և սոցիալական խնդիրները։ Նա գրել է վեպեր, պատմվածքներ և դրամատիկական գործեր։ Շիրվանզադեն մեծ ուշադրություն է դարձրել մարդկային հարաբերություններին։ Նրա հերոսները հոգեբանորեն խորն են մշակված։ Նա համարձակորեն քննադատել է հասարակական անարդարությունները։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ճանաչում են ստացել նաև թատերական բեմերում։ Շիրվանզադեն համարվում է հայ արձակի դասականներից մեկը։ Նրա ազդեցությունը զգալի է հետագա գրողների ստեղծագործություններում։ Նա շարունակում է մնալ հայ գրականության կարևորագույն անուններից մեկը։ menu_book17 Подробнее Գրիգոր Զոհրապ Գրիգոր Զոհրապ 1861 թ․ – 1915 թ․ Հայ նշանավոր գրող, հրապարակախոս, իրավաբան և քաղաքական գործիչ էր։ Նա ծնվել է 1861 թվականի հունիսի 26-ին՝ Կոստանդնուպոլսում, և մահացել 1915 թվականին՝ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ։ Զոհրապը համարվում է արևմտահայ գրականության ամենահայտնի նովելիստներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում պատկերավորվում են մարդու հոգեբանությունը, հասարակական հարաբերությունները և քաղաքային կյանքի խնդիրները։ Նա գրել է բազմաթիվ պատմվածքներ և նորավեպեր, որոնք առանձնանում են իրատեսական ոճով և խոր հոգեբանական վերլուծությամբ։ Բացի գրական գործունեությունից, Զոհրապը եղել է հայտնի իրավաբան և Օսմանյան խորհրդարանի պատգամավոր։ Նրա կյանքն ու գործունեությունը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ մշակույթի և հասարակական մտքի զարգացման վրա, իսկ նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս համարվում են հայ գրականության արժեքավոր էջերից։ menu_book5 Подробнее