Խաչատրյան, Շուշանիկ Սերյոժայի

Ֆինանսներ

Աշխատությունը նվիրված է առևտրային բանկերի իրացվելիության մակարդակի և ֆինանսական միջնորդության զարգացման միջև փոխկապակցվածության ուսումնասիրությանը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով բանկերի ֆինանսական կայունության, վճարունակության և տնտեսության վարկավորման հնարավորությունների ընդլայնմանը։ Հետազոտության շրջանակում քննության է առնվում բանկային իրացվելիության տնտեսական էությունը, դրա նշանակությունը բանկերի ընթացիկ պարտավորությունների ժամանակին կատարման, ավանդատուների պահանջների բավարարման և ֆինանսական շուկայում վստահության պահպանման համար։ Վերլուծվում են իրացվելիության ձևավորման հիմնական աղբյուրները, ակտիվների և պարտավորությունների կառուցվածքը, ներգրավված միջոցների կայունությունը, դրամական հոսքերի կառավարումը և բարձր իրացվելի ակտիվների բավարար պաշարի ապահովման անհրաժեշտությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ իրացվելիության արդյունավետ կառավարումը հնարավորություն է տալիս բանկերին ոչ միայն նվազեցնել ֆինանսական ռիսկերը, այլև ընդլայնել վարկային և ներդրումային գործունեությունը՝ նպաստելով տնտեսության տարբեր հատվածների ֆինանսավորմանը։ Քննության են առնվում բանկերի՝ տնտեսավարող սուբյեկտների և բնակչության ազատ դրամական միջոցները ներգրավելու և դրանք վարկերի ու ներդրումների միջոցով տնտեսության մեջ վերաբաշխելու գործառույթները։ Վերլուծվում է իրացվելիության մակարդակի ազդեցությունը վարկային պորտֆելի ծավալի, տոկոսադրույքների, ֆինանսավորման հասանելիության և բանկային ծառայությունների զարգացման վրա։ Միաժամանակ կարևորվում է իրացվելիության և եկամտաբերության միջև հավասարակշռության պահպանումը, քանի որ չափազանց մեծ իրացվելի պահուստները կարող են սահմանափակել եկամտաբեր ակտիվներում միջոցների տեղաբաշխումը, իսկ անբավարար իրացվելիությունը՝ մեծացնել բանկի ֆինանսական դժվարությունների առաջացման հավանականությունը։ Ուսումնասիրվում են իրացվելիության ռիսկի գնահատման և կառավարման մեթոդները, համապատասխան տնտեսական նորմատիվները, ակտիվների ու պարտավորությունների ժամկետային համապատասխանեցումը և հնարավոր ճգնաժամային իրավիճակներում բանկերի կայունության ապահովման մեխանիզմները։ Անդրադարձ է կատարվում նաև կենտրոնական բանկի դրամավարկային և կարգավորող քաղաքականության ազդեցությանը բանկային համակարգի իրացվելիության և ֆինանսական միջնորդության ծավալների վրա։ Աշխատանքի արդյունքները կարող են օգտագործվել բանկերի իրացվելիության կառավարման մեխանիզմների կատարելագործման, ֆինանսական ռիսկերի նվազեցման և բանկային համակարգի միջոցով տնտեսության ֆինանսավորման հնարավորությունների ընդլայնման ուղղությունների մշակման համար։