Киракосян, Дж. С.

Киракосян, Дж. С.

menu_book Տեսնել նյութերը

Հեղինակի գրքերը (1)

Օնլայն

Պատմություն

Առաջին համաշխարհային պատերազմը և արևմտահայությունը (1914–1916 թթ.)

Գիրքը նվիրված է Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին արևմտահայության պատմական ճակատագրին՝ ներկայացնելով 1914–1916 թվականներին Օսմանյան կայսրության տարածքում հայ բնակչության նկատմամբ իրականացված քաղաքականության, ռազմական իրադարձությունների և զանգվածային բռնությունների պատմական ու քաղաքական հանգամանքները։ Աշխատության առանցքում արևմտահայության դրությունն է պատերազմի պայմաններում, երբ միջազգային ռազմաքաղաքական իրադրության կտրուկ փոփոխությունները, Օսմանյան կայսրության ներքին քաղաքականությունը և երիտթուրքական իշխանությունների ազգայնամոլական նպատակները հանգեցրին հայ ժողովրդի գոյության համար ճակատագրական հետևանքների։ Ներկայացվում են պատերազմի նախօրեին և դրա ընթացքում արևմտահայության հասարակական, քաղաքական ու ժողովրդագրական վիճակի փոփոխությունները, հայ բնակչության նկատմամբ պետական քաղաքականության սաստկացումը, բռնությունների կազմակերպման և իրականացման գործընթացները, ինչպես նաև հայերի զանգվածային տեղահանությունների ու կոտորածների պատմական ընթացքը։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի 1915 թվականի իրադարձությունների դիտարկումը՝ որպես հայ ժողովրդի պատմության ամենաողբերգական շրջանի առանցքային փուլ, երբ արևմտահայությունը ենթարկվեց համակարգված ոչնչացման, բռնի տեղահանության, ունեցվածքի զավթման և իր պատմական հայրենիքից արմատախիլ արվելու քաղաքականության։ Աշխատության ժամանակագրական ընդգրկումը հնարավորություն է տալիս դիտարկել պատերազմի առաջին տարիներին տեղի ունեցած իրադարձությունների հաջորդականությունը, բացահայտել դրանց փոխկապակցվածությունը և հասկանալ, թե ինչպես ռազմական դրությունը դարձավ հայ բնակչության նկատմամբ պետականորեն կազմակերպված հալածանքների իրականացման նպաստավոր պայման։ Թեմայի ուսումնասիրության կարևոր բաղադրիչներից են նաև միջազգային քաղաքական իրադրության ազդեցությունը, մեծ տերությունների դիրքորոշումները, Օսմանյան կայսրության ռազմական ու վարչական կառույցների դերը և հայ ժողովրդի ինքնապաշտպանության ու գոյատևման խնդիրները։ Պատմական իրադարձությունների ներկայացումը կարևոր է ոչ միայն որպես առանձին ժամանակաշրջանի ուսումնասիրություն, այլև որպես հայ ժողովրդի նորագույն պատմության, ազգային ինքնության և պատմական հիշողության ձևավորման ու պահպանման հիմնարար նյութ։ Գրքի թեմատիկ ուղղվածությունը հնարավորություն է տալիս ավելի խորությամբ ըմբռնելու Առաջին համաշխարհային պատերազմի և Հայոց ցեղասպանության միջև առկա պատմաքաղաքական կապը, պատերազմի համատեքստում հայ ժողովրդի կրած մարդկային, նյութական և մշակութային կորուստների ծավալն ու հետևանքները։ Այն արժեքավոր է Հայոց ցեղասպանության պատմությամբ, արևմտահայության անցյալով, Օսմանյան կայսրության պատմությամբ և Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարածաշրջանային զարգացումներով հետաքրքրվող ընթերցողների, պատմաբանների, հետազոտողների և ուսանողների համար՝ նպաստելով պատմական իրադարձությունների պատճառների, ընթացքի և հետևանքների համակողմանի ընկալմանը։

Թարմացվել է՝ 2026-11-21
Առաջին համաշխարհային պատերազմը և արևմտահայությունը (1914–1916 թթ.)

Անվճար

Հովհաննես Շիրազ Հովհաննես Շիրազ 1915 թ․ – 1984 թ․ Հովհաննես Շիրազը հայ ժողովրդի ամենասիրված բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները խորապես կապված են հայրենիքի, մոր կերպարի և ազգային ցավի հետ։ Շիրազի լեզուն պարզ է, ժողովրդական և շատ հուզական։ Նրա հայտնի գործերից են «Հայոց դանթեականը», «Մայրս» և բազմաթիվ հայրենասիրական բանաստեղծություններ։ Նա հաճախ արտահայտել է ժողովրդի ցավն ու ուրախությունը։ Շիրազը մեծ ազդեցություն է ունեցել սերունդների վրա իր անմիջական ոճով։ Նրա պոեզիան հաճախ արտասանվում է դպրոցներում և միջոցառումների ժամանակ։ Նա համարվում է 20-րդ դարի ամենաժողովրդական բանաստեղծներից մեկը։ Նրա ստեղծագործությունները դարձել են ազգային հիշողության մաս։ Շիրազը մինչ օրս սիրելի է ընթերցողների լայն շրջանակի համար։ menu_book5 Տեսնել ավելին Մովսես Խորենացի Մովսես Խորենացի 410 թ․ – 490 թ․ Մովսես Խորենացին հայ պատմագրության հիմնադիրն է և հայտնի է որպես «Հայ պատմության հայր»։ Նրա «Հայոց պատմություն» աշխատությունը համարվում է հայկական պատմության կարևորագույն սկզբնաղբյուրներից մեկը։ Այն նկարագրում է հայ ժողովրդի ծագումը, թագավորությունները, մշակույթը և պատմական զարգացումը։Մովսես Խորենացին համարվում է հայ պատմագրության հիմնադիրը և հաճախ կոչվում է «Հայ պատմության հայր»։ Նրա գլխավոր աշխատությունը՝ «Հայոց պատմությունը», հայկական պատմության կարևորագույն սկզբնաղբյուրներից է։ Այս գրքում նա ներկայացրել է հայ ժողովրդի ծագումը, թագավորությունների պատմությունը և ազգային ավանդույթները։ Խորենացին օգտագործել է ինչպես գրավոր, այնպես էլ բանավոր աղբյուրներ։ Նրա աշխատությունը մեծ նշանակություն ունի ոչ միայն պատմաբանների, այլև գրականագետների համար։ Գրքի լեզուն հարուստ է և պատկերավոր։ Նա կարևոր դեր է ունեցել հայկական ազգային ինքնագիտակցության ձևավորման մեջ։ Խորենացու ազդեցությունը զգացվում է հետագա դարերի գրականության և պատմագրության վրա։ Նրա անունը դարձել է հայկական գիտական մտքի խորհրդանիշ։ Այսօր նա շարունակում է մնալ հայ մշակույթի ամենահարգված դեմքերից մեկը։ menu_book8 Տեսնել ավելին Վահան Թեքեյան Վահան Թեքեյան 1878 թ․ – 1945 թ․ Վահան Թեքեյանը սփյուռքահայ գրականության ամենահայտնի բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները հայտնի են իրենց խորը քնարականությամբ և հայրենասիրությամբ։ Թեքեյանը գրել է սիրո, հայրենիքի և մարդկային կյանքի մասին։ Նա նաև ակտիվ լրագրող և հասարակական գործիչ էր։ Նրա պոեզիան մեծ ճանաչում է ստացել հայկական սփյուռքում։ Թեքեյանի լեզուն նուրբ է և արտահայտիչ։ Նա կարևոր դեր է ունեցել արևմտահայ մշակույթի պահպանման գործում։ Նրա գործերը թարգմանվել են տարբեր լեզուներով։ Շատ գրականագետներ նրան անվանում են «Սփյուռքի բանաստեղծ իշխան»։ Նրա անունը շարունակում է մնալ հայ պոեզիայի կարևոր էջերից մեկը։ menu_book2 Տեսնել ավելին Խաչատուր Աբովյան Խաչատուր Աբովյան 1809 թ․ – 1848 թ․ Խաչատուր Աբովյանը նոր հայ գրականության հիմնադիրն է։ Նա առաջիններից էր, ով գրական ստեղծագործություններ գրեց աշխարհաբար հայերենով։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Վերք Հայաստանի» վեպն է։ Այդ վեպը նկարագրում է հայ ժողովրդի պայքարը և ազգային ոգին։ Աբովյանը եղել է նաև մանկավարժ և լուսավորիչ։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել կրթության զարգացմանը։ Իր գործունեությամբ նպաստել է ժամանակակից հայ մշակույթի ձևավորմանը։ Նրա գաղափարները մեծ ազդեցություն են ունեցել հետագա գրողների վրա։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է հարուստ գրական ժառանգություն։ Նրա անհետացումը մինչև այսօր մնում է հայկական պատմության առեղծվածներից մեկը։ menu_book5 Տեսնել ավելին Վահան Տերյան Վահան Տերյան 1885 թ․ – 1920 թ․ Վահան Տերյանը հայ քնարական պոեզիայի ամենասիրելի հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում արտահայտված են սերը, մենությունը, կարոտը և կյանքի անցողիկությունը։ Տերյանի բանաստեղծությունները հայտնի են իրենց երաժշտականությամբ և նուրբ տրամադրությամբ։ Նա մեծ ազդեցություն է կրել եվրոպական խորհրդապաշտությունից։ Նրա պոեզիան նոր շունչ է բերել հայկական գրականությանը։ Տերյանի լեզուն մեղմ է, գեղեցիկ և հուզական։ Նրա բազմաթիվ բանաստեղծություններ դարձել են երգեր։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա սերունդների բանաստեղծների վրա։ Տերյանի ստեղծագործությունները շարունակում են մնալ ամենաընթերցվողներից։ Նա համարվում է հայ քնարերգության մեծագույն վարպետներից մեկը։ menu_book4 Տեսնել ավելին Գաբրիել Սունդուկյան Գաբրիել Սունդուկյան 1825 թ․ – 1912 թ․ Հայ մեծ դրամատուրգ, արձակագիր և հասարակական գործիչ էր, որը համարվում է հայկական ռեալիստական դրամատուրգիայի հիմնադիրը։ Նա ծնվել է 1825 թվականի հուլիսի 11-ին՝ Թիֆլիսում, և մահացել 1912 թվականի մարտի 29-ին։ Սունդուկյանի ստեղծագործություններում արտացոլված են XIX դարի հայ հասարակության կյանքը, կենցաղը, սովորույթներն ու սոցիալական խնդիրները։ Նրա ամենահայտնի պիեսներից են «Պեպո»-ն, «Խաթաբալա»-ն և «Էլի մեկ զոհ»-ը, որոնք մեծ ժողովրդականություն են վայելում մինչ օրս։ Սունդուկյանը կարևոր դեր է ունեցել հայկական թատրոնի զարգացման գործում, իսկ նրա ստեղծագործությունները դարձել են հայ դրամատուրգիայի դասական նմուշներ։ Նրա անունը կրում է Գաբրիել Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոնը, որը Հայաստանի ամենահեղինակավոր թատրոններից է։ menu_book2 Տեսնել ավելին