Կիրակոսյան, Տիգրան Գեղամի

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է վերազգային կորպորացիաների դերի և նշանակության ուսումնասիրությանը Հայաստանի՝ համաշխարհային տնտեսությանը ինտեգրվելու գործընթացում։ Հետազոտության առանցքում միջազգային խոշոր ընկերությունների գործունեության ազդեցությունն է ազգային տնտեսության կառուցվածքի, արտաքին տնտեսական կապերի, ներդրումային գործընթացների և միջազգային շուկաներում երկրի մասնակցության վրա։ Վերազգային կորպորացիաները դիտարկվում են որպես համաշխարհային տնտեսության կարևոր դերակատարներ, որոնք կապիտալի, տեխնոլոգիաների, կառավարման փորձի, արտադրական կապերի և միջազգային բաշխման ցանցերի միջոցով կարող են նպաստել տարբեր երկրների տնտեսությունների փոխկապակցվածության խորացմանը։ Հայաստանի պարագայում առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է հատկացվել օտարերկրյա ուղղակի ներդրումների ներգրավմանը, միջազգային ընկերությունների տեղական գործունեությանը և դրանց մասնակցությանը տնտեսության տարբեր ոլորտների զարգացմանը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել այն գործոնները, որոնք պայմանավորում են երկրի գրավչությունը միջազգային կապիտալի համար՝ ներառյալ տնտեսական և իրավական միջավայրը, շուկայի առանձնահատկությունները, մարդկային կապիտալը, ենթակառուցվածքները և արտաքին տնտեսական հարաբերությունները։ Կարևոր ուղղություն է վերազգային ընկերությունների գործունեության հնարավոր տնտեսական ազդեցությունների համակողմանի գնահատումը։ Մի կողմից՝ միջազգային ներդրումները կարող են նպաստել նոր տեխնոլոգիաների և կառավարման փորձի տարածմանը, աշխատատեղերի ստեղծմանը, արտադրողականության բարձրացմանը և արտաքին շուկաների հետ կապերի ընդլայնմանը, մյուս կողմից՝ դրանց ազդեցությունը կախված է ազգային տնտեսության կառուցվածքից, մրցակցային միջավայրից և պետական կարգավորման արդյունավետությունից։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ նաև տեղական ձեռնարկությունների և միջազգային ընկերությունների միջև ձևավորվող արտադրական ու առևտրային կապերին՝ գնահատելով դրանց նշանակությունը հայկական կազմակերպությունների միջազգային արժեշղթաներում ներգրավման տեսանկյունից։ Առանձին ուշադրության առարկա կարող են լինել ներդրումային քաղաքականության, մրցակցության պաշտպանության և ազգային տնտեսական շահերի ապահովման հարցերը։ Համաշխարհային տնտեսական ինտեգրումը ներկայացվում է որպես բազմակողմ գործընթաց, որը չի սահմանափակվում միայն արտաքին առևտրի ընդլայնմամբ, այլ ներառում է կապիտալի միջազգային շարժը, տեխնոլոգիական համագործակցությունը, արտադրական մասնագիտացումը և միջազգային տնտեսական կառույցների հետ փոխգործակցությունը։ Ընդհանուր առմամբ հետազոտությունը համադրում է միջազգային տնտեսագիտության, ներդրումային քաղաքականության և կորպորատիվ գործունեության ուսումնասիրության մոտեցումները՝ բացահայտելով վերազգային կորպորացիաների հնարավոր դերակատարությունը Հայաստանի և համաշխարհային տնտեսության միջև տնտեսական կապերի ձևավորման ու խորացման գործընթացներում։