Косян, Арам Вагаршакович

Косян, Арам Вагаршакович

menu_book Տեսնել նյութերը

Հեղինակի գրքերը (1)

Օնլայն

Պատմություն

Փոքր Ասիան և հարակից շրջանները մ.թ.ա. XII–VIII դարերում (ըստ հիերոգլիֆային լուվիերեն աղբյուրների)

Աշխատությունը նվիրված է Փոքր Ասիայի և նրան հարակից տարածքների պատմական, քաղաքական, աշխարհագրական ու մշակութային իրավիճակի ուսումնասիրությանը մ.թ.ա. XII–VIII դարերում՝ հիմնվելով հիերոգլիֆային լուվիերեն գրավոր աղբյուրների ուսումնասիրության և մեկնաբանության վրա։ Այս ժամանակաշրջանը Փոքր Ասիայի պատմության մեջ առանձնահատուկ նշանակություն ունեցող փուլ է, քանի որ այն ընդգրկում է խեթական մեծ տերության անկմանը հաջորդած դարաշրջանը, տարածաշրջանում նոր քաղաքական կազմավորումների ձևավորումը, իշխանական կենտրոնների վերակազմավորումը և տարբեր ժողովուրդների ու մշակութային ավանդույթների փոխազդեցությունը։ Աշխատության առանցքում լուվիական գրավոր ժառանգությունն է՝ որպես Փոքր Ասիայի հին պատմության վերակառուցման կարևոր սկզբնաղբյուր։ Հիերոգլիֆային լուվիերեն արձանագրությունները հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու տարածաշրջանի բնակչության լեզվական և էթնոմշակութային առանձնահատկությունները, տեղական իշխանությունների գործունեությունը, քաղաքական հարաբերությունները, տարածքային սահմանները, տիրակալների իշխանության հաստատման ձևերը և տարբեր կենտրոնների միջև գոյություն ունեցած կապերը։ Առանձնահատուկ կարևորություն ունի այն հանգամանքը, որ գրավոր աղբյուրների միջոցով հնարավոր է բացահայտել խեթական պետական համակարգի փլուզումից հետո ձևավորված քաղաքական միջավայրի շարունակականությունն ու փոփոխությունները, ինչպես նաև այն գործընթացները, որոնց արդյունքում Փոքր Ասիայի հարավային և հարավարևելյան շրջաններում զարգացան ուշխեթական և լուվիական պետական կազմավորումները։ Ուսումնասիրության աշխարհագրական ընդգրկումը թույլ է տալիս Փոքր Ասիայի պատմական զարգացումները դիտարկել ավելի լայն տարածաշրջանային համատեքստում՝ հաշվի առնելով հարակից տարածքների հետ քաղաքական, տնտեսական և մշակութային փոխհարաբերությունները։ Գրավոր հուշարձանների լեզվական, բովանդակային և պատմական վերլուծությունը կարևոր նշանակություն ունի հին բնակավայրերի, տեղանունների, տոհմական ու իշխանական անունների, քաղաքական միավորների և պատմական իրադարձությունների ուսումնասիրության համար։ Աշխատանքը արժեքավոր է նաև հին անատոլիական լեզուների, սեպագրային և հիերոգլիֆային գրային համակարգերի, պատմական աշխարհագրության ու հին քաղաքակրթությունների փոխազդեցության հետազոտության տեսանկյունից։ Այն նպաստում է մ.թ.ա. XII–VIII դարերի Փոքր Ասիայի պատմության ավելի ամբողջական ընկալմանը՝ ներկայացնելով գրավոր սկզբնաղբյուրների դերը պատմական գիտելիքի ձևավորման և անցյալի վերակառուցման գործընթացում։ Գիտական և ճանաչողական նշանակության առումով աշխատությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում հին Արևելքի պատմությամբ, խեթական և լուվիական քաղաքակրթություններով, հնագույն լեզուներով, արձանագրագիտությամբ և տարածաշրջանի պատմական զարգացումներով զբաղվող մասնագետների, հետազոտողների, ուսանողների ու ընթերցողների համար։

Թարմացվել է՝ 2026-11-21
Փոքր Ասիան և հարակից շրջանները մ.թ.ա. XII–VIII դարերում (ըստ հիերոգլիֆային լուվիերեն աղբյուրների)

Անվճար

Սիլվա Կապուտիկյան Սիլվա Կապուտիկյան 1919 թ․ – 2006 թ․ Սիլվա Կապուտիկյանը հայ պոեզիայի ամենաազդեցիկ կին հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն հայրենիքը, սերը, լեզուն և ազգային ինքնությունը։ Կապուտիկյանը գրել է բազմաթիվ բանաստեղծություններ և հրապարակախոսական նյութեր։ Նրա լեզուն պարզ է, բայց խորքային և զգացմունքային։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել հայ լեզվի պահպանման հարցերին։ Նրա գործերը լայն ճանաչում են ստացել ինչպես Հայաստանում, այնպես էլ սփյուռքում։ Կապուտիկյանը նաև ակտիվ հասարակական գործիչ էր։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ նվիրված են ազգային արժեքներին։ Նա համարվում է հայ կին պոեզիայի ամենակարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է մնալ ազդեցիկ։ menu_book2 Տեսնել ավելին Դերենիկ Դեմիրճյան Դերենիկ Դեմիրճյան 1877 թ․ – 1956 թ․ Դերենիկ Դեմիրճյանը գրող, դրամատուրգ և հասարակական գործիչ էր։ Նա առավել հայտնի է իր «Վարդանանք» պատմական վեպով, որը հայ գրականության կարևորագույն ստեղծագործություններից է։ Դեմիրճյանը մեծ հետաքրքրություն է ցուցաբերել հայկական պատմության և ազգային հերոսների նկատմամբ։ Նրա գործերում հաճախ հանդիպում են հայրենասիրական գաղափարներ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ պիեսներ և պատմվածքներ։ Դեմիրճյանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պատմական արձակի զարգացման վրա։ Նա կարևոր դեր է ունեցել նաև հայկական թատրոնի զարգացման գործում։ Նրա աշխատանքները մինչ օրս լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Դեմիրճյանը համարվում է հայ դասական գրականության կարևոր ներկայացուցիչներից մեկը։ menu_book7 Տեսնել ավելին Գուրգեն Մահարի Գուրգեն Մահարի 1903 թ․ – 1969 թ․ Գուրգեն Մահարին հայ արձակի և հուշագրության կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ հիմնված են սեփական կյանքի փորձի վրա։ Նա նկարագրել է խորհրդային ժամանակների դժվարությունները և բանտային կյանքը։ Նրա հայտնի գործերից է «Ծաղկած փշալարեր» վեպը։ Մահարու լեզուն պարզ է, բայց խորքային և զգացմունքային։ Նրա ստեղծագործություններում կարևոր տեղ ունի մարդու ազատության գաղափարը։ Նա նաև անդրադարձել է պատմական և սոցիալական թեմաներին։ Մահարու գործերը արժեքավոր վկայություն են ժամանակաշրջանի մասին։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից արձակի վրա։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել այսօր։ menu_book4 Տեսնել ավելին Հրանտ Մաթևոսյան Հրանտ Մաթևոսյան 1935 թ․ – 2002 թ․ Հրանտ Մաթևոսյանը համարվում է 20-րդ դարի հայ արձակի մեծագույն վարպետներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում խորությամբ ներկայացված են գյուղական կյանքը, մարդկային հարաբերությունները և ազգային մտածողությունը։Հրանտ Մաթևոսյանը հայ արձակի ամենամեծ վարպետներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունի գյուղական աշխարհի, մարդու և բնության փոխհարաբերությունը։ Նա հայտնի է իր խորը հոգեբանական դիտարկումներով և յուրահատուկ լեզվով։ Նրա գործերը հաճախ ներկայացնում են մարդու ներքին պայքարը և ազգային մտածողությունը։ Մաթևոսյանի հայտնի գործերից են «Մենք ենք, մեր սարերը» և բազմաթիվ պատմվածքներ։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից գրականության վրա։ Նրա լեզուն պատկերավոր և փիլիսոփայական է։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս ուսումնասիրվում են։ Նա համարվում է 20-րդ դարի հայ արձակի հիմնասյուներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը ազգային արժեք է։ menu_book4 Տեսնել ավելին Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) 1878 թ․ – 1915 թ․ Սիամանթոն արևմտահայ գրականության ամենահզոր բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները նվիրված են ազգային պայքարին, ազատությանը և մարդկային արժանապատվությանը։ Նա մեծ ցավով նկարագրել է հայ ժողովրդի ողբերգական ճակատագիրը։ Սիամանթոյի լեզուն ուժեղ է, կրակոտ և հուզական։ Նրա պոեզիան հաճախ արտահայտում է բողոք և արդարության պահանջ։ Հայոց ցեղասպանության տարիներին նա զոհվել է օսմանյան իշխանությունների կողմից։ Նրա գործերը դարձել են ազգային հիշողության կարևոր մաս։ Սիամանթոն մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա հայ բանաստեղծների վրա։ Նրա ստեղծագործությունները շարունակում են արդիական մնալ։ Նա համարվում է ազատատենչ պոեզիայի խորհրդանիշներից մեկը։ menu_book2 Տեսնել ավելին Հակոբ Պարոնյան Հակոբ Պարոնյան 1843 թ․ – 1891 թ․ Հակոբ Պարոնյանը հայ երգիծական գրականության ամենամեծ ներկայացուցիչներից է։ Նա իր ստեղծագործություններում քննադատել է հասարակական արատները, կեղծավորությունը և անարդարությունը։ Նրա հումորը սուր է և հաճախ շատ արդիական նույնիսկ այսօր։ Պարոնյանը ստեղծել է բազմաթիվ հիշարժան կերպարներ։ Նրա գործերը համատեղում են ծիծաղն ու հասարակական քննադատությունը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ երգիծանքի զարգացման վրա։ Նրա լեզուն կենդանի է և արտահայտիչ։ Պարոնյանի ստեղծագործությունները լայնորեն ուսումնասիրվում են դպրոցներում և համալսարաններում։ Նա համարվում է հայ սատիրայի դասականը։ Նրա գրական ժառանգությունը շարունակում է հետաքրքրել ընթերցողներին։ menu_book2 Տեսնել ավելին