Куцай, Татьяна Васильевна

Куцай, Татьяна Васильевна

menu_book Տեսնել նյութերը

Հեղինակի գրքերը (1)

Օնլայն

Լեզվաբանություն

Ժամանակակից չինարենում «վերցնել» բայի բառային-իմաստային խումբը

Աշխատությունը նվիրված է ժամանակակից չինարենում «վերցնել» իմաստն արտահայտող բայերի բառային-իմաստային խմբի ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով դրանց իմաստային առանձնահատկությունները, գործառութային տարբերությունները և լեզվական համակարգում ունեցած տեղը։ Ուսումնասիրության կենտրոնում չինարենի այն բայական միավորներն են, որոնք տարբեր համատեքստերում արտահայտում են որևէ առարկա վերցնելու, ձեռք բերելու, ընդունելու, ընտրելու, տիրանալու կամ գործողության միջոցով ինչ-որ բան տնօրինելու գաղափարները։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի այն հանգամանքը, որ տարբեր լեզուներում ընդհանուր «վերցնել» հասկացությունն արտահայտող բայերը հաճախ չեն համընկնում իրենց իմաստային ծավալով և կիրառության պայմաններով, իսկ չինարենում այդ տարբերությունները դրսևորվում են ինչպես առանձին բառերի նշանակություններում, այնպես էլ դրանց համատեղելիության, շարահյուսական կառուցվածքների և խոսքային գործածության մեջ։ Բառային-իմաստային խմբի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու բայերի միջև գոյություն ունեցող իմաստային ընդհանրություններն ու տարբերությունները, սահմանելու դրանց նշանակությունների սահմանները, առանձնացնելու հիմնական և փոխաբերական իմաստները, ինչպես նաև պարզելու, թե ինչպիսի լեզվական միջոցներով են արտահայտվում վերցնելու, ստանալու, ընդունելու և ձեռք բերելու հետ կապված գործողությունները։ Աշխատանքի լեզվաբանական արժեքը պայմանավորված է բառային իմաստի և քերականական գործառույթի փոխհարաբերությունների քննությամբ, քանի որ բայի նշանակությունը հաճախ պայմանավորվում է ոչ միայն նրա բառարանային իմաստով, այլև նախադասության կառուցվածքով, լրացումներով և հաղորդակցական համատեքստով։ Նման մոտեցումը կարևոր է ժամանակակից չինարենի բայական համակարգի ներքին կազմակերպվածությունը հասկանալու, իմաստային խմբերի դասակարգման սկզբունքները բացահայտելու և բառապաշարի կառուցվածքային առանձնահատկությունները վերլուծելու համար։ Թեման առանձնահատուկ նշանակություն ունի նաև չինարենի և հայերենի կամ այլ լեզուների համեմատական ուսումնասիրության տեսանկյունից, քանի որ հնարավորություն է տալիս նկատելու նույն գործողության անվանման և իմաստային տարբերակման լեզվական առանձնահատկությունները, ինչպես նաև կանխելու թարգմանության ընթացքում առաջացող բառային և իմաստային անհամապատասխանությունները։ Ուսումնասիրությունը կարող է օգտակար լինել չինարենը մասնագիտորեն ուսումնասիրող ուսանողների, արևելագետների, լեզվաբանների, թարգմանիչների և բառագիտությամբ հետաքրքրվողների համար՝ նպաստելով ժամանակակից չինարենի բառային համակարգի, բայական իմաստաբանության և խոսքային կիրառության ավելի խորքային ընկալմանը։

Թարմացվել է՝ 2026-11-21
Ժամանակակից չինարենում «վերցնել» բայի բառային-իմաստային խումբը

Անվճար

Ավետիք Իսահակյան Ավետիք Իսահակյան 1875 թ․ – 1957 թ․ Ավետիք Իսահակյանը հայ քնարերգության մեծագույն ներկայացուցիչներից է։ Նրա պոեզիան լի է սիրո, հայրենիքի, կարոտի և մարդկային զգացմունքների թեմաներով։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ճանաչում են ստացել նաև արտերկրում։Ավետիք Իսահակյանը հայ քնարերգության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում սերը, հայրենիքը, կարոտը և մարդու ներաշխարհը։ Իսահակյանի լեզուն առանձնանում է մեղմությամբ, երաժշտականությամբ և խոր զգացմունքայնությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Աբու Լալա Մահարին» և բազմաթիվ քնարական բանաստեղծություններ։ Նա երկար տարիներ ապրել է արտասահմանում, սակայն մշտապես կապված է եղել հայրենիքի հետ։ Իսահակյանի պոեզիան մեծ ճանաչում է ստացել նաև միջազգային մակարդակով։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Նա եղել է նաև հասարակական և մշակութային ակտիվ գործիչ։ Իսահակյանի ստեղծագործությունները շարունակում են սիրել տարբեր սերունդներ։ Նա համարվում է հայ պոեզիայի մեծագույն վարպետներից մեկը։ menu_book4 Տեսնել ավելին Սիլվա Կապուտիկյան Սիլվա Կապուտիկյան 1919 թ․ – 2006 թ․ Սիլվա Կապուտիկյանը հայ պոեզիայի ամենաազդեցիկ կին հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն հայրենիքը, սերը, լեզուն և ազգային ինքնությունը։ Կապուտիկյանը գրել է բազմաթիվ բանաստեղծություններ և հրապարակախոսական նյութեր։ Նրա լեզուն պարզ է, բայց խորքային և զգացմունքային։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել հայ լեզվի պահպանման հարցերին։ Նրա գործերը լայն ճանաչում են ստացել ինչպես Հայաստանում, այնպես էլ սփյուռքում։ Կապուտիկյանը նաև ակտիվ հասարակական գործիչ էր։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ նվիրված են ազգային արժեքներին։ Նա համարվում է հայ կին պոեզիայի ամենակարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է մնալ ազդեցիկ։ menu_book2 Տեսնել ավելին Դերենիկ Դեմիրճյան Դերենիկ Դեմիրճյան 1877 թ․ – 1956 թ․ Դերենիկ Դեմիրճյանը գրող, դրամատուրգ և հասարակական գործիչ էր։ Նա առավել հայտնի է իր «Վարդանանք» պատմական վեպով, որը հայ գրականության կարևորագույն ստեղծագործություններից է։ Դեմիրճյանը մեծ հետաքրքրություն է ցուցաբերել հայկական պատմության և ազգային հերոսների նկատմամբ։ Նրա գործերում հաճախ հանդիպում են հայրենասիրական գաղափարներ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ պիեսներ և պատմվածքներ։ Դեմիրճյանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պատմական արձակի զարգացման վրա։ Նա կարևոր դեր է ունեցել նաև հայկական թատրոնի զարգացման գործում։ Նրա աշխատանքները մինչ օրս լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Դեմիրճյանը համարվում է հայ դասական գրականության կարևոր ներկայացուցիչներից մեկը։ menu_book7 Տեսնել ավելին Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) 1835 թ․ – 1888 թ․ Րաֆֆին հայ պատմավեպի ամենահայտնի ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում ազգային ազատագրության և հայրենասիրության թեմաները։ «Սամվել», «Խենթը» և «Դավիթ Բեկ» վեպերը համարվում են հայ գրականության դասականներ։ Նա ստեղծել է ուժեղ և հիշվող հերոսներ։ Րաֆֆու կերպարները պայքարում են հանուն ազատության և արդարության։ Նրա գրքերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ երիտասարդության վրա։ Նա կարողացել է պատմությունը ներկայացնել հետաքրքիր և կենդանի ձևով։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Րաֆֆին համարվում է ազգային մտածողության ձևավորման կարևոր գործիչ։ Նրա անունը մշտապես կապված է հայրենասիրական գրականության հետ։ menu_book18 Տեսնել ավելին Գաբրիել Սունդուկյան Գաբրիել Սունդուկյան 1825 թ․ – 1912 թ․ Հայ մեծ դրամատուրգ, արձակագիր և հասարակական գործիչ էր, որը համարվում է հայկական ռեալիստական դրամատուրգիայի հիմնադիրը։ Նա ծնվել է 1825 թվականի հուլիսի 11-ին՝ Թիֆլիսում, և մահացել 1912 թվականի մարտի 29-ին։ Սունդուկյանի ստեղծագործություններում արտացոլված են XIX դարի հայ հասարակության կյանքը, կենցաղը, սովորույթներն ու սոցիալական խնդիրները։ Նրա ամենահայտնի պիեսներից են «Պեպո»-ն, «Խաթաբալա»-ն և «Էլի մեկ զոհ»-ը, որոնք մեծ ժողովրդականություն են վայելում մինչ օրս։ Սունդուկյանը կարևոր դեր է ունեցել հայկական թատրոնի զարգացման գործում, իսկ նրա ստեղծագործությունները դարձել են հայ դրամատուրգիայի դասական նմուշներ։ Նրա անունը կրում է Գաբրիել Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոնը, որը Հայաստանի ամենահեղինակավոր թատրոններից է։ menu_book2 Տեսնել ավելին Պարույր Սևակ Պարույր Սևակ 1924 թ․ – 1971 թ․ Պարույր Սևակը հայ գրականության ամենախոր և վերլուծական մտածող բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն մարդու ներաշխարհը, հասարակությունը և պատմական հիշողությունը։ Սևակը հայտնի է իր «Անլռելի զանգակատուն» պոեմով, որը նվիրված է Կոմիտասին։ Նրա լեզուն համարձակ է, նորարարական և մտավոր։ Սևակը հաճախ քննադատել է հասարակական խնդիրները և կեղծ արժեքները։ Նրա պոեզիան համադրում է զգացմունքներն ու ինտելեկտը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից պոեզիայի վրա։ Նրա ստեղծագործությունները լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Սևակը համարվում է 20-րդ դարի ամենաազդեցիկ բանաստեղծներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ոգեշնչել նոր սերունդներին։ menu_book9 Տեսնել ավելին