Маматюк, Юрий Дмитриевич

Маматюк, Юрий Дмитриевич

menu_book Տեսնել նյութերը

Հեղինակի գրքերը (1)

Օնլայն

Լեզվաբանություն

Բայական և անվանական համալիրները չինարենում (մակարդակային սահմանազատման խնդրի տեսանկյունից)

Աշխատությունը նվիրված է չինարենի բայական և անվանական համալիրների ուսումնասիրությանը՝ լեզվական կառուցվածքի տարբեր մակարդակների միջև սահմանների որոշման և դրանց փոխհարաբերությունների բացահայտման տեսանկյունից։ Ուսումնասիրության առանցքում լեզվի քերականական համակարգում բայական և անվանական բաղադրիչների միավորման, փոխազդեցության և գործառութային առանձնահատկությունների քննությունն է, ինչպես նաև այն հարցը, թե ինչպես կարելի է սահմանել այդ միավորների տեղը լեզվի կառուցվածքային մակարդակների ընդհանուր համակարգում։ Չինարենը, որպես տիպաբանորեն առանձնահատուկ լեզու, հետաքրքիր նյութ է ներկայացնում նման խնդիրների ուսումնասիրության համար, քանի որ նրա քերականական կառուցվածքում կարևոր դեր ունեն բառերի դիրքը, շարահյուսական հարաբերությունները, իմաստային կապերը և համատեքստով պայմանավորված գործառույթները։ Բայական և անվանական համալիրների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի հստակ պատկերացնելու, թե ինչպես են տարբեր խոսքի մասերի հատկանիշները համադրվում մեկ լեզվական միավորի ներսում, ինչպես են ձևավորվում դրանց կառուցվածքային և իմաստային կապերը, և ինչ սկզբունքներով կարելի է տարբերակել բառային, ձևաբանական ու շարահյուսական մակարդակներին պատկանող երևույթները։ Հատուկ կարևորություն է ստանում մակարդակային սահմանազատման խնդիրը, քանի որ լեզվական միավորների դասակարգումը միշտ չէ, որ հնարավոր է իրականացնել միայն դրանց արտաքին կառուցվածքի կամ առանձին քերականական հատկանիշների հիման վրա։ Անհրաժեշտ է հաշվի առնել նաև դրանց գործառույթը խոսքում, բաղադրիչների միջև հարաբերությունների բնույթը և ամբողջական միավորի իմաստային ինքնուրույնությունը։ Այս համատեքստում բայական և անվանական համալիրների քննությունը նպաստում է չինարենի քերականական կազմակերպվածության առավել խորքային ընկալմանը և լեզվական երևույթների համակարգային մեկնաբանությանը։ Աշխատության գիտական արժեքը պայմանավորված է նաև ընդհանուր լեզվաբանական խնդիրների և չինարենի առանձնահատկությունների համադրմամբ, քանի որ մակարդակային սահմանների որոշման հարցը կարևոր նշանակություն ունի ոչ միայն չինագիտության, այլև ժամանակակից լեզվաբանության տեսական ուսումնասիրությունների համար։ Նման մոտեցումը հնարավորություն է տալիս անդրադառնալու լեզվական միավորների դասակարգման սկզբունքներին, խոսքի մասերի փոխհարաբերություններին, քերականական կառուցվածքների ներքին կազմակերպմանը և լեզվական համակարգի տարբեր մակարդակների փոխկապակցվածությանը։ Աշխատությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում չինարենի քերականությամբ, կառուցվածքային լեզվաբանությամբ, լեզվաբանական տիպաբանությամբ և արևելագիտությամբ զբաղվող մասնագետների, հետազոտողների ու ուսանողների համար՝ առաջարկելով գիտական դիտանկյուն չինարենի բայական և անվանական կառուցվածքների ուսումնասիրության և լեզվի քերականական համակարգի առավել ամբողջական ըմբռնման համար։

Թարմացվել է՝ 2026-11-21
Բայական և անվանական համալիրները չինարենում (մակարդակային սահմանազատման խնդրի տեսանկյունից)

Անվճար

Մովսես Խորենացի Մովսես Խորենացի 410 թ․ – 490 թ․ Մովսես Խորենացին հայ պատմագրության հիմնադիրն է և հայտնի է որպես «Հայ պատմության հայր»։ Նրա «Հայոց պատմություն» աշխատությունը համարվում է հայկական պատմության կարևորագույն սկզբնաղբյուրներից մեկը։ Այն նկարագրում է հայ ժողովրդի ծագումը, թագավորությունները, մշակույթը և պատմական զարգացումը։Մովսես Խորենացին համարվում է հայ պատմագրության հիմնադիրը և հաճախ կոչվում է «Հայ պատմության հայր»։ Նրա գլխավոր աշխատությունը՝ «Հայոց պատմությունը», հայկական պատմության կարևորագույն սկզբնաղբյուրներից է։ Այս գրքում նա ներկայացրել է հայ ժողովրդի ծագումը, թագավորությունների պատմությունը և ազգային ավանդույթները։ Խորենացին օգտագործել է ինչպես գրավոր, այնպես էլ բանավոր աղբյուրներ։ Նրա աշխատությունը մեծ նշանակություն ունի ոչ միայն պատմաբանների, այլև գրականագետների համար։ Գրքի լեզուն հարուստ է և պատկերավոր։ Նա կարևոր դեր է ունեցել հայկական ազգային ինքնագիտակցության ձևավորման մեջ։ Խորենացու ազդեցությունը զգացվում է հետագա դարերի գրականության և պատմագրության վրա։ Նրա անունը դարձել է հայկական գիտական մտքի խորհրդանիշ։ Այսօր նա շարունակում է մնալ հայ մշակույթի ամենահարգված դեմքերից մեկը։ menu_book8 Տեսնել ավելին Պարույր Սևակ Պարույր Սևակ 1924 թ․ – 1971 թ․ Պարույր Սևակը հայ գրականության ամենախոր և վերլուծական մտածող բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն մարդու ներաշխարհը, հասարակությունը և պատմական հիշողությունը։ Սևակը հայտնի է իր «Անլռելի զանգակատուն» պոեմով, որը նվիրված է Կոմիտասին։ Նրա լեզուն համարձակ է, նորարարական և մտավոր։ Սևակը հաճախ քննադատել է հասարակական խնդիրները և կեղծ արժեքները։ Նրա պոեզիան համադրում է զգացմունքներն ու ինտելեկտը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից պոեզիայի վրա։ Նրա ստեղծագործությունները լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Սևակը համարվում է 20-րդ դարի ամենաազդեցիկ բանաստեղծներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ոգեշնչել նոր սերունդներին։ menu_book9 Տեսնել ավելին Դանիել Վարուժան Դանիել Վարուժան 1884 թ․ – 1915 թ․ Դանիել Վարուժանը արևմտահայ պոեզիայի ամենատաղանդավոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն բնությունը, գյուղական կյանքը և մարդու ստեղծագործ ուժը։ Վարուժանը հիանում էր աշխատանքի գեղեցկությամբ և մարդու հոգևոր ուժով։ Նրա բանաստեղծությունները հարուստ են պատկերներով և զգացմունքներով։ Նա ձգտել է վերածնել ազգային մշակութային արժեքները։ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ նա ձերբակալվել և սպանվել է։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պոեզիայի զարգացման վրա։ Վարուժանի ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Նա համարվում է արևմտահայ գրականության դասականներից մեկը։ menu_book3 Տեսնել ավելին Վահան Տերյան Վահան Տերյան 1885 թ․ – 1920 թ․ Վահան Տերյանը հայ քնարական պոեզիայի ամենասիրելի հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում արտահայտված են սերը, մենությունը, կարոտը և կյանքի անցողիկությունը։ Տերյանի բանաստեղծությունները հայտնի են իրենց երաժշտականությամբ և նուրբ տրամադրությամբ։ Նա մեծ ազդեցություն է կրել եվրոպական խորհրդապաշտությունից։ Նրա պոեզիան նոր շունչ է բերել հայկական գրականությանը։ Տերյանի լեզուն մեղմ է, գեղեցիկ և հուզական։ Նրա բազմաթիվ բանաստեղծություններ դարձել են երգեր։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա սերունդների բանաստեղծների վրա։ Տերյանի ստեղծագործությունները շարունակում են մնալ ամենաընթերցվողներից։ Նա համարվում է հայ քնարերգության մեծագույն վարպետներից մեկը։ menu_book4 Տեսնել ավելին Նար-Դոս (Միքայել Հովհաննիսյան) Նար-Դոս (Միքայել Հովհաննիսյան) 1867 թ․ – 1933 թ․ Նար-Դոսը հայ հոգեբանական արձակի հիմնադիրներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունի մարդու ներաշխարհի վերլուծությունը և հոգեբանական հակասությունները։ Նա նկարագրել է քաղաքային կյանքը և հասարակության տարբեր խավերը։ Նրա վեպերն ու պատմվածքները աչքի են ընկնում իրատեսականությամբ։ Նար-Դոսի լեզուն պարզ է, բայց խորքային և դիտողական։ Նրա հերոսները հաճախ կանգնած են բարոյական ընտրությունների առաջ։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս դասական են համարվում։ Նար-Դոսը համարվում է հայ հոգեբանական արձակի հիմնադիրներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել։ menu_book14 Տեսնել ավելին Հրանտ Մաթևոսյան Հրանտ Մաթևոսյան 1935 թ․ – 2002 թ․ Հրանտ Մաթևոսյանը համարվում է 20-րդ դարի հայ արձակի մեծագույն վարպետներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում խորությամբ ներկայացված են գյուղական կյանքը, մարդկային հարաբերությունները և ազգային մտածողությունը։Հրանտ Մաթևոսյանը հայ արձակի ամենամեծ վարպետներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունի գյուղական աշխարհի, մարդու և բնության փոխհարաբերությունը։ Նա հայտնի է իր խորը հոգեբանական դիտարկումներով և յուրահատուկ լեզվով։ Նրա գործերը հաճախ ներկայացնում են մարդու ներքին պայքարը և ազգային մտածողությունը։ Մաթևոսյանի հայտնի գործերից են «Մենք ենք, մեր սարերը» և բազմաթիվ պատմվածքներ։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից գրականության վրա։ Նրա լեզուն պատկերավոր և փիլիսոփայական է։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս ուսումնասիրվում են։ Նա համարվում է 20-րդ դարի հայ արձակի հիմնասյուներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը ազգային արժեք է։ menu_book4 Տեսնել ավելին