Маматюк, Юрий Дмитриевич

Маматюк, Юрий Дмитриевич

menu_book Посмотреть материалы

Книги автора (1)

Онлайн

Лингвистика

Բայական և անվանական համալիրները չինարենում (մակարդակային սահմանազատման խնդրի տեսանկյունից)

Աշխատությունը նվիրված է չինարենի բայական և անվանական համալիրների ուսումնասիրությանը՝ լեզվական կառուցվածքի տարբեր մակարդակների միջև սահմանների որոշման և դրանց փոխհարաբերությունների բացահայտման տեսանկյունից։ Ուսումնասիրության առանցքում լեզվի քերականական համակարգում բայական և անվանական բաղադրիչների միավորման, փոխազդեցության և գործառութային առանձնահատկությունների քննությունն է, ինչպես նաև այն հարցը, թե ինչպես կարելի է սահմանել այդ միավորների տեղը լեզվի կառուցվածքային մակարդակների ընդհանուր համակարգում։ Չինարենը, որպես տիպաբանորեն առանձնահատուկ լեզու, հետաքրքիր նյութ է ներկայացնում նման խնդիրների ուսումնասիրության համար, քանի որ նրա քերականական կառուցվածքում կարևոր դեր ունեն բառերի դիրքը, շարահյուսական հարաբերությունները, իմաստային կապերը և համատեքստով պայմանավորված գործառույթները։ Բայական և անվանական համալիրների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի հստակ պատկերացնելու, թե ինչպես են տարբեր խոսքի մասերի հատկանիշները համադրվում մեկ լեզվական միավորի ներսում, ինչպես են ձևավորվում դրանց կառուցվածքային և իմաստային կապերը, և ինչ սկզբունքներով կարելի է տարբերակել բառային, ձևաբանական ու շարահյուսական մակարդակներին պատկանող երևույթները։ Հատուկ կարևորություն է ստանում մակարդակային սահմանազատման խնդիրը, քանի որ լեզվական միավորների դասակարգումը միշտ չէ, որ հնարավոր է իրականացնել միայն դրանց արտաքին կառուցվածքի կամ առանձին քերականական հատկանիշների հիման վրա։ Անհրաժեշտ է հաշվի առնել նաև դրանց գործառույթը խոսքում, բաղադրիչների միջև հարաբերությունների բնույթը և ամբողջական միավորի իմաստային ինքնուրույնությունը։ Այս համատեքստում բայական և անվանական համալիրների քննությունը նպաստում է չինարենի քերականական կազմակերպվածության առավել խորքային ընկալմանը և լեզվական երևույթների համակարգային մեկնաբանությանը։ Աշխատության գիտական արժեքը պայմանավորված է նաև ընդհանուր լեզվաբանական խնդիրների և չինարենի առանձնահատկությունների համադրմամբ, քանի որ մակարդակային սահմանների որոշման հարցը կարևոր նշանակություն ունի ոչ միայն չինագիտության, այլև ժամանակակից լեզվաբանության տեսական ուսումնասիրությունների համար։ Նման մոտեցումը հնարավորություն է տալիս անդրադառնալու լեզվական միավորների դասակարգման սկզբունքներին, խոսքի մասերի փոխհարաբերություններին, քերականական կառուցվածքների ներքին կազմակերպմանը և լեզվական համակարգի տարբեր մակարդակների փոխկապակցվածությանը։ Աշխատությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում չինարենի քերականությամբ, կառուցվածքային լեզվաբանությամբ, լեզվաբանական տիպաբանությամբ և արևելագիտությամբ զբաղվող մասնագետների, հետազոտողների ու ուսանողների համար՝ առաջարկելով գիտական դիտանկյուն չինարենի բայական և անվանական կառուցվածքների ուսումնասիրության և լեզվի քերականական համակարգի առավել ամբողջական ըմբռնման համար։

Обновлено. 2026-11-21
Բայական և անվանական համալիրները չինարենում (մակարդակային սահմանազատման խնդրի տեսանկյունից)

Бесплатно

Другие авторы

Все авторы
Նար-Դոս (Միքայել Հովհաննիսյան) Նար-Դոս (Միքայել Հովհաննիսյան) 1867 թ․ – 1933 թ․ Նար-Դոսը հայ հոգեբանական արձակի հիմնադիրներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունի մարդու ներաշխարհի վերլուծությունը և հոգեբանական հակասությունները։ Նա նկարագրել է քաղաքային կյանքը և հասարակության տարբեր խավերը։ Նրա վեպերն ու պատմվածքները աչքի են ընկնում իրատեսականությամբ։ Նար-Դոսի լեզուն պարզ է, բայց խորքային և դիտողական։ Նրա հերոսները հաճախ կանգնած են բարոյական ընտրությունների առաջ։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս դասական են համարվում։ Նար-Դոսը համարվում է հայ հոգեբանական արձակի հիմնադիրներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել։ menu_book14 Подробнее Գաբրիել Սունդուկյան Գաբրիել Սունդուկյան 1825 թ․ – 1912 թ․ Հայ մեծ դրամատուրգ, արձակագիր և հասարակական գործիչ էր, որը համարվում է հայկական ռեալիստական դրամատուրգիայի հիմնադիրը։ Նա ծնվել է 1825 թվականի հուլիսի 11-ին՝ Թիֆլիսում, և մահացել 1912 թվականի մարտի 29-ին։ Սունդուկյանի ստեղծագործություններում արտացոլված են XIX դարի հայ հասարակության կյանքը, կենցաղը, սովորույթներն ու սոցիալական խնդիրները։ Նրա ամենահայտնի պիեսներից են «Պեպո»-ն, «Խաթաբալա»-ն և «Էլի մեկ զոհ»-ը, որոնք մեծ ժողովրդականություն են վայելում մինչ օրս։ Սունդուկյանը կարևոր դեր է ունեցել հայկական թատրոնի զարգացման գործում, իսկ նրա ստեղծագործությունները դարձել են հայ դրամատուրգիայի դասական նմուշներ։ Նրա անունը կրում է Գաբրիել Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոնը, որը Հայաստանի ամենահեղինակավոր թատրոններից է։ menu_book2 Подробнее Հովհաննես Թումանյան Հովհաննես Թումանյան 1869 թ․ – 1923 թ․ Հովհաննես Թումանյանը հայ ժողովրդի ամենասիրված գրողներից և բանաստեղծներից է։ Նա ծնվել է Լոռու Դսեղ գյուղում և իր ստեղծագործություններում հաճախ պատկերել է ժողովրդական կյանքն ու ավանդույթները։ Թումանյանը գրել է հեքիաթներ, պոեմներ, պատմվածքներ և բանաստեղծություններ։ Նրա ամենահայտնի գործերից են «Գիքոր», «Անուշ», «Քաջ Նազար» և «Թմկաբերդի առումը»։ Նրա լեզուն պարզ է, բնական և հասկանալի բոլոր սերունդների համար։ Թումանյանի ստեղծագործությունները լի են հումորով, իմաստությամբ և մարդասիրությամբ։ Նա նաև ակտիվ հասարակական գործիչ էր և զբաղվել է բարեգործությամբ։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Թումանյանը հաճախ անվանվում է «Ամենայն հայոց բանաստեղծ»։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է մնալ հայկական մշակույթի հիմնասյուներից մեկը։ menu_book11 Подробнее Գրիգոր Զոհրապ Գրիգոր Զոհրապ 1861 թ․ – 1915 թ․ Հայ նշանավոր գրող, հրապարակախոս, իրավաբան և քաղաքական գործիչ էր։ Նա ծնվել է 1861 թվականի հունիսի 26-ին՝ Կոստանդնուպոլսում, և մահացել 1915 թվականին՝ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ։ Զոհրապը համարվում է արևմտահայ գրականության ամենահայտնի նովելիստներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում պատկերավորվում են մարդու հոգեբանությունը, հասարակական հարաբերությունները և քաղաքային կյանքի խնդիրները։ Նա գրել է բազմաթիվ պատմվածքներ և նորավեպեր, որոնք առանձնանում են իրատեսական ոճով և խոր հոգեբանական վերլուծությամբ։ Բացի գրական գործունեությունից, Զոհրապը եղել է հայտնի իրավաբան և Օսմանյան խորհրդարանի պատգամավոր։ Նրա կյանքն ու գործունեությունը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ մշակույթի և հասարակական մտքի զարգացման վրա, իսկ նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս համարվում են հայ գրականության արժեքավոր էջերից։ menu_book5 Подробнее Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) 1835 թ․ – 1888 թ․ Րաֆֆին հայ պատմավեպի ամենահայտնի ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում ազգային ազատագրության և հայրենասիրության թեմաները։ «Սամվել», «Խենթը» և «Դավիթ Բեկ» վեպերը համարվում են հայ գրականության դասականներ։ Նա ստեղծել է ուժեղ և հիշվող հերոսներ։ Րաֆֆու կերպարները պայքարում են հանուն ազատության և արդարության։ Նրա գրքերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ երիտասարդության վրա։ Նա կարողացել է պատմությունը ներկայացնել հետաքրքիր և կենդանի ձևով։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Րաֆֆին համարվում է ազգային մտածողության ձևավորման կարևոր գործիչ։ Նրա անունը մշտապես կապված է հայրենասիրական գրականության հետ։ menu_book18 Подробнее Դերենիկ Դեմիրճյան Դերենիկ Դեմիրճյան 1877 թ․ – 1956 թ․ Դերենիկ Դեմիրճյանը գրող, դրամատուրգ և հասարակական գործիչ էր։ Նա առավել հայտնի է իր «Վարդանանք» պատմական վեպով, որը հայ գրականության կարևորագույն ստեղծագործություններից է։ Դեմիրճյանը մեծ հետաքրքրություն է ցուցաբերել հայկական պատմության և ազգային հերոսների նկատմամբ։ Նրա գործերում հաճախ հանդիպում են հայրենասիրական գաղափարներ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ պիեսներ և պատմվածքներ։ Դեմիրճյանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պատմական արձակի զարգացման վրա։ Նա կարևոր դեր է ունեցել նաև հայկական թատրոնի զարգացման գործում։ Նրա աշխատանքները մինչ օրս լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Դեմիրճյանը համարվում է հայ դասական գրականության կարևոր ներկայացուցիչներից մեկը։ menu_book7 Подробнее