Матраджи, Захия

Матраджи, Захия

menu_book Տեսնել նյութերը

Հեղինակի գրքերը (1)

Օնլայն

Գրականություն

Ժամանակակից սիրիական դրամատուրգիայի ձևավորումը (1847–1973 թթ.)

Աշխատությունը նվիրված է ժամանակակից սիրիական դրամատուրգիայի ձևավորման, զարգացման և կայացման պատմական ու գրական գործընթացների ուսումնասիրությանը՝ ընդգրկելով սիրիական թատերական արվեստի սկզբնավորման և աստիճանական վերափոխման կարևոր ժամանակաշրջանը։ Այն անդրադառնում է 19-րդ դարի կեսերից մինչև 20-րդ դարի երկրորդ կեսն ընկած ժամանակահատվածում սիրիական դրամատուրգիայի ձևավորման նախադրյալներին, դրա վրա ազդած հասարակական, քաղաքական, պատմական և մշակութային հանգամանքներին, ինչպես նաև արաբական գրականության ընդհանուր զարգացման համատեքստում սիրիական թատերգության ունեցած առանձնահատուկ դերին։ Աշխատության առանցքում ժամանակակից սիրիական դրամատուրգիայի՝ որպես ինքնուրույն գրական և գեղարվեստական ուղղության առաջացման ուսումնասիրությունն է, որի համար էական նշանակություն են ունեցել արաբական մշակույթի վերածննդի շարժումները, կրթության տարածումը, արևմտյան գրականության և թատերական ավանդույթների ազդեցությունը, թարգմանական գործունեությունը և ազգային մշակութային ինքնագիտակցության զարգացումը։ Հատուկ հետաքրքրություն է ներկայացնում այն պատմական գործընթացը, որի ընթացքում ավանդական գեղարվեստական արտահայտչաձևերը աստիճանաբար փոխակերպվել են ժամանակակից դրամատիկական կառույցների, իսկ թատերական ստեղծագործությունը դարձել է հասարակական կյանքի, ազգային ինքնության, սոցիալական հակասությունների և մարդկային հարաբերությունների գեղարվեստական արտացոլման կարևոր միջոց։ Սիրիական դրամատուրգիայի զարգացումը դիտարկվում է նաև արաբական աշխարհի մտավոր և մշակութային վերափոխումների շրջանակում՝ ընդգծելով տարածաշրջանային գրական փոխազդեցությունների, եվրոպական թատերական փորձի յուրացման և տեղական գեղարվեստական ավանդույթների համադրման նշանակությունը։ Ժամանակաշրջանի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու, թե ինչպես են պատմական իրադարձությունները, հասարակական փոփոխությունները, ազգային-ազատագրական գաղափարները և քաղաքական իրադրության վերափոխումները ներգործել դրամատիկական գրականության թեմատիկ ուղղվածության, գաղափարական բովանդակության և գեղարվեստական արտահայտչամիջոցների վրա։ Կարևոր տեղ է հատկացվում դրամատուրգիայի՝ որպես հասարակական մտածողության և քննադատական դիրքորոշման արտահայտման ձևի նշանակությանը, ինչպես նաև նրա մասնակցությանը սիրիական ազգային մշակույթի և ժամանակակից գրականության ձևավորմանը։ Աշխատության գիտական արժեքը պայմանավորված է սիրիական թատերգության պատմական զարգացման ընթացքը համակարգված դիտարկելու, դրա ձևավորման հիմնական օրինաչափությունները բացահայտելու և արաբական ժամանակակից գրականության պատմության մեջ սիրիական դրամատուրգիայի տեղն ու նշանակությունը ներկայացնելու հնարավորությամբ։ Այն կարևոր նյութ է արաբագիտության, արևելագիտության, համեմատական գրականագիտության և թատերագիտության ուսումնասիրողների համար, ինչպես նաև օգտակար ընթերցանություն՝ Մերձավոր Արևելքի պատմությամբ, սիրիական մշակույթով, արաբական գրականության զարգացմամբ և արևելյան հասարակությունների գեղարվեստական ինքնարտահայտման ձևերով հետաքրքրվողների համար։

Թարմացվել է՝ 2026-11-21
Ժամանակակից սիրիական դրամատուրգիայի ձևավորումը (1847–1973 թթ.)

Անվճար

Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) 1878 թ․ – 1915 թ․ Սիամանթոն արևմտահայ գրականության ամենահզոր բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները նվիրված են ազգային պայքարին, ազատությանը և մարդկային արժանապատվությանը։ Նա մեծ ցավով նկարագրել է հայ ժողովրդի ողբերգական ճակատագիրը։ Սիամանթոյի լեզուն ուժեղ է, կրակոտ և հուզական։ Նրա պոեզիան հաճախ արտահայտում է բողոք և արդարության պահանջ։ Հայոց ցեղասպանության տարիներին նա զոհվել է օսմանյան իշխանությունների կողմից։ Նրա գործերը դարձել են ազգային հիշողության կարևոր մաս։ Սիամանթոն մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա հայ բանաստեղծների վրա։ Նրա ստեղծագործությունները շարունակում են արդիական մնալ։ Նա համարվում է ազատատենչ պոեզիայի խորհրդանիշներից մեկը։ menu_book2 Տեսնել ավելին Պարույր Սևակ Պարույր Սևակ 1924 թ․ – 1971 թ․ Պարույր Սևակը հայ գրականության ամենախոր և վերլուծական մտածող բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն մարդու ներաշխարհը, հասարակությունը և պատմական հիշողությունը։ Սևակը հայտնի է իր «Անլռելի զանգակատուն» պոեմով, որը նվիրված է Կոմիտասին։ Նրա լեզուն համարձակ է, նորարարական և մտավոր։ Սևակը հաճախ քննադատել է հասարակական խնդիրները և կեղծ արժեքները։ Նրա պոեզիան համադրում է զգացմունքներն ու ինտելեկտը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից պոեզիայի վրա։ Նրա ստեղծագործությունները լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Սևակը համարվում է 20-րդ դարի ամենաազդեցիկ բանաստեղծներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ոգեշնչել նոր սերունդներին։ menu_book9 Տեսնել ավելին Եղիշե Չարենց Եղիշե Չարենց 1897 թ․ – 1937 թ․ Եղիշե Չարենցը հայ նորագույն գրականության ամենաազդեցիկ հեղինակներից է։ Նա բանաստեղծ, արձակագիր և թարգմանիչ էր, որը նորարարական մոտեցումներ բերեց հայ պոեզիա։ Նրա ստեղծագործություններում միահյուսված են հայրենասիրությունը, հեղափոխական գաղափարները և մարդու ներքին պայքարը։ «Ես իմ անուշ Հայաստանի» բանաստեղծությունը դարձել է ազգային խորհրդանիշ։ Չարենցի լեզուն համարձակ է, հարուստ և ժամանակակից։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել 20-րդ դարի հայ գրականության զարգացման վրա։ Չնայած քաղաքական հալածանքներին, նրա ստեղծագործությունները պահպանեցին իրենց արժեքը։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Չարենցը համարվում է հայ մշակույթի խորհրդանշական դեմքերից մեկը։ Նրա գրական ժառանգությունը շարունակում է ոգեշնչել նոր սերունդներին։ menu_book10 Տեսնել ավելին Մխիթար Գոշ Մխիթար Գոշ 1130 թ․ – 1213 թ․ Մխիթար Գոշ միջնադարյան հայ մեծ մտածող, իրավագետ, առակագիր, մանկավարժ և հասարակական գործիչ էր, որը ապրել է XII–XIII դարերում։ Նա հայտնի է որպես հայ իրավագիտության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից մեկը։ Նրա ամենահայտնի աշխատությունը «Դատաստանագիրքն» է, որը համարվում է հայկական իրավունքի կարևորագույն հուշարձաններից և երկար ժամանակ ծառայել է որպես օրենքների ժողովածու։ Մխիթար Գոշը գրել է նաև բազմաթիվ առակներ, որոնց միջոցով քարոզել է բարություն, արդարություն, իմաստություն և ազնվություն։ Նա մեծ դեր է ունեցել կրթության և մշակույթի զարգացման գործում, հիմնել է դպրոցներ և նպաստել գիտելիքների տարածմանը։ Գոշի ստեղծագործությունները կարևոր նշանակություն ունեն հայ գրականության, իրավունքի և մանկավարժության պատմության մեջ։ Նրա անունը մինչ օրս համարվում է իմաստության, արդարադատության և ազգային մշակույթի խորհրդանիշ։ menu_book9 Տեսնել ավելին Ակսել Բակունց Ակսել Բակունց 1899 թ․ – 1937 թ․ Ակսել Բակունցը հայ արձակի ամենաբարձր մակարդակի վարպետներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունի գյուղական կյանքի, մարդու և բնության ներդաշնակության պատկերումը։ Բակունցը առանձնանում է նուրբ հոգեբանական դիտարկումներով և լեզվական ճշգրտությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Ալպիական մանուշակ», «Մթնաձոր» և այլ պատմվածքներ։ Նա համարվում է հայ կարճ արձակի անգերազանցելի հեղինակներից մեկը։ Բակունցի ստեղծագործությունները լի են մարդկային խորությամբ և լուռ տխրությամբ։ Նրա հերոսները հաճախ պայքարում են սոցիալական դժվարությունների հետ։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նա զոհվել է ստալինյան բռնաճնշումների ժամանակ։ menu_book5 Տեսնել ավելին Ներսես Շնորհալի Ներսես Շնորհալի 1102 թ․ – 1173 թ․ Ներսես Շնորհալին եղել է հայ եկեղեցու կաթողիկոս, բանաստեղծ և աստվածաբան։ Նա հայտնի է իր հոգևոր երգերով, աղոթքներով և բանաստեղծություններով։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում բարությունը, սերը և մարդասիրությունը։ Շնորհալին ձգտել է միավորել մարդկանց և ամրապնդել քրիստոնեական արժեքները։ Նրա գրական լեզուն պարզ է, բայց միևնույն ժամանակ խորիմաստ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ եկեղեցական շարականներ։ Ներսես Շնորհալու ստեղծագործությունները մինչ օրս օգտագործվում են հայկական եկեղեցական կյանքում։ Նրա ազդեցությունը զգալի է հայ մշակույթի և կրթության զարգացման մեջ։ Նա համարվում է հայ միջնադարյան գրականության ամենակարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա անունը շարունակում է մնալ ազգային հպարտության աղբյուր։ menu_book13 Տեսնել ավելին