Հեղինակի գրքերը (1)

Օնլայն

Պատմություն

Հոկտեմբերյան հեղափոխությունը և Կովկասյան բանակը

Աշխատությունը նվիրված է 1917 թվականի Հոկտեմբերյան հեղափոխության և դրա հետևանքով առաջացած քաղաքական, հասարակական ու ռազմական փոփոխությունների ազդեցությանը Կովկասյան բանակի վրա՝ ներկայացնելով Ռուսական կայսրության փլուզման, հեղափոխական շարժումների տարածման և ռազմաճակատում ստեղծված բարդ իրադրության փոխկապակցված գործընթացները։ Գրքում քննության են առնվում հեղափոխության ազդեցությունը բանակի կազմակերպական կառուցվածքի, հրամանատարական համակարգի, զինվորական կարգապահության և զինծառայողների քաղաքական դիրքորոշումների վրա, ինչպես նաև այն հանգամանքները, որոնք աստիճանաբար հանգեցրին նախկին ռազմական կառավարման համակարգի թուլացմանն ու կազմալուծմանը։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի Կովկասյան ռազմաճակատի իրադրության ուսումնասիրությունը, քանի որ 1917 թվականի քաղաքական ցնցումները տեղի էին ունենում Առաջին համաշխարհային պատերազմի շարունակվող պայմաններում, երբ տարածաշրջանի ռազմական կայունությունը, սահմանների պաշտպանությունը և ռազմաճակատի պահպանությունը կենսական նշանակություն ունեին։ Հեղափոխական իրադարձությունները փոխեցին ոչ միայն զինվորականության քաղաքական գիտակցությունն ու հասարակական տրամադրությունները, այլև անմիջականորեն անդրադարձան բանակի մարտունակության, զորքերի տեղաշարժերի, ռազմական գործողությունների կազմակերպման և հրամանատարության նկատմամբ վստահության վրա։ Աշխատության պատմական կարևորությունը պայմանավորված է նաև Կովկասյան բանակի գործունեության դիտարկմամբ Ռուսական կայսրության փլուզման և Հարավային Կովկասում նոր քաղաքական իրողությունների ձևավորման համատեքստում։ Հեղափոխությունից հետո կենտրոնական իշխանության թուլացումը, զինվորական ստորաբաժանումների քայքայումը և ռազմաճակատի նախկին կազմակերպվածության խախտումը ստեղծեցին մի իրավիճակ, որն անմիջականորեն առնչվում էր տարածաշրջանի ժողովուրդների անվտանգությանն ու քաղաքական ապագային։ Այս գործընթացներն առանձնահատուկ ազդեցություն ունեցան նաև հայ ժողովրդի պատմական ճակատագրի վրա, քանի որ Կովկասյան ռազմաճակատը կարևոր դեր ուներ Օսմանյան կայսրության դեմ մղվող պատերազմում, իսկ ռուսական զորքերի հեռացումը հետագայում հանգեցրեց ռազմական և քաղաքական ուժերի հարաբերակցության էական փոփոխությունների։ Հեղափոխության և բանակի փոխհարաբերությունների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի խորությամբ հասկանալու, թե ինչպես կարող են համապետական քաղաքական հեղաշրջումները փոխել զինված ուժերի ներքին կառուցվածքը, խաթարել ռազմական կառավարման ավանդական մեխանիզմները և ազդել ամբողջ տարածաշրջանի պատմական ընթացքի վրա։ Աշխատությունն արժեքավոր է Ռուսական հեղափոխության կովկասյան հետևանքներով, Առաջին համաշխարհային պատերազմի պատմությամբ և հայ ժողովրդի նորագույն պատմության կարևոր իրադարձություններով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։ Այն նպաստում է 1917 թվականի իրադարձությունների ռազմական կողմի ընկալմանը՝ ընդգծելով Կովկասյան բանակի նշանակությունը կայսրության անկման, ռազմաճակատի վերափոխման և Հարավային Կովկասում հետագա քաղաքական զարգացումների համատեքստում։

Թարմացվել է՝ 2026-11-21
Հոկտեմբերյան հեղափոխությունը և Կովկասյան բանակը

Անվճար

Ավետիք Իսահակյան Ավետիք Իսահակյան 1875 թ․ – 1957 թ․ Ավետիք Իսահակյանը հայ քնարերգության մեծագույն ներկայացուցիչներից է։ Նրա պոեզիան լի է սիրո, հայրենիքի, կարոտի և մարդկային զգացմունքների թեմաներով։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ճանաչում են ստացել նաև արտերկրում։Ավետիք Իսահակյանը հայ քնարերգության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում սերը, հայրենիքը, կարոտը և մարդու ներաշխարհը։ Իսահակյանի լեզուն առանձնանում է մեղմությամբ, երաժշտականությամբ և խոր զգացմունքայնությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Աբու Լալա Մահարին» և բազմաթիվ քնարական բանաստեղծություններ։ Նա երկար տարիներ ապրել է արտասահմանում, սակայն մշտապես կապված է եղել հայրենիքի հետ։ Իսահակյանի պոեզիան մեծ ճանաչում է ստացել նաև միջազգային մակարդակով։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Նա եղել է նաև հասարակական և մշակութային ակտիվ գործիչ։ Իսահակյանի ստեղծագործությունները շարունակում են սիրել տարբեր սերունդներ։ Նա համարվում է հայ պոեզիայի մեծագույն վարպետներից մեկը։ menu_book4 Տեսնել ավելին Գաբրիել Սունդուկյան Գաբրիել Սունդուկյան 1825 թ․ – 1912 թ․ Հայ մեծ դրամատուրգ, արձակագիր և հասարակական գործիչ էր, որը համարվում է հայկական ռեալիստական դրամատուրգիայի հիմնադիրը։ Նա ծնվել է 1825 թվականի հուլիսի 11-ին՝ Թիֆլիսում, և մահացել 1912 թվականի մարտի 29-ին։ Սունդուկյանի ստեղծագործություններում արտացոլված են XIX դարի հայ հասարակության կյանքը, կենցաղը, սովորույթներն ու սոցիալական խնդիրները։ Նրա ամենահայտնի պիեսներից են «Պեպո»-ն, «Խաթաբալա»-ն և «Էլի մեկ զոհ»-ը, որոնք մեծ ժողովրդականություն են վայելում մինչ օրս։ Սունդուկյանը կարևոր դեր է ունեցել հայկական թատրոնի զարգացման գործում, իսկ նրա ստեղծագործությունները դարձել են հայ դրամատուրգիայի դասական նմուշներ։ Նրա անունը կրում է Գաբրիել Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոնը, որը Հայաստանի ամենահեղինակավոր թատրոններից է։ menu_book2 Տեսնել ավելին Հովհաննես Շիրազ Հովհաննես Շիրազ 1915 թ․ – 1984 թ․ Հովհաննես Շիրազը հայ ժողովրդի ամենասիրված բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները խորապես կապված են հայրենիքի, մոր կերպարի և ազգային ցավի հետ։ Շիրազի լեզուն պարզ է, ժողովրդական և շատ հուզական։ Նրա հայտնի գործերից են «Հայոց դանթեականը», «Մայրս» և բազմաթիվ հայրենասիրական բանաստեղծություններ։ Նա հաճախ արտահայտել է ժողովրդի ցավն ու ուրախությունը։ Շիրազը մեծ ազդեցություն է ունեցել սերունդների վրա իր անմիջական ոճով։ Նրա պոեզիան հաճախ արտասանվում է դպրոցներում և միջոցառումների ժամանակ։ Նա համարվում է 20-րդ դարի ամենաժողովրդական բանաստեղծներից մեկը։ Նրա ստեղծագործությունները դարձել են ազգային հիշողության մաս։ Շիրազը մինչ օրս սիրելի է ընթերցողների լայն շրջանակի համար։ menu_book5 Տեսնել ավելին Մովսես Խորենացի Մովսես Խորենացի 410 թ․ – 490 թ․ Մովսես Խորենացին հայ պատմագրության հիմնադիրն է և հայտնի է որպես «Հայ պատմության հայր»։ Նրա «Հայոց պատմություն» աշխատությունը համարվում է հայկական պատմության կարևորագույն սկզբնաղբյուրներից մեկը։ Այն նկարագրում է հայ ժողովրդի ծագումը, թագավորությունները, մշակույթը և պատմական զարգացումը։Մովսես Խորենացին համարվում է հայ պատմագրության հիմնադիրը և հաճախ կոչվում է «Հայ պատմության հայր»։ Նրա գլխավոր աշխատությունը՝ «Հայոց պատմությունը», հայկական պատմության կարևորագույն սկզբնաղբյուրներից է։ Այս գրքում նա ներկայացրել է հայ ժողովրդի ծագումը, թագավորությունների պատմությունը և ազգային ավանդույթները։ Խորենացին օգտագործել է ինչպես գրավոր, այնպես էլ բանավոր աղբյուրներ։ Նրա աշխատությունը մեծ նշանակություն ունի ոչ միայն պատմաբանների, այլև գրականագետների համար։ Գրքի լեզուն հարուստ է և պատկերավոր։ Նա կարևոր դեր է ունեցել հայկական ազգային ինքնագիտակցության ձևավորման մեջ։ Խորենացու ազդեցությունը զգացվում է հետագա դարերի գրականության և պատմագրության վրա։ Նրա անունը դարձել է հայկական գիտական մտքի խորհրդանիշ։ Այսօր նա շարունակում է մնալ հայ մշակույթի ամենահարգված դեմքերից մեկը։ menu_book8 Տեսնել ավելին Ղազարոս Աղայան Ղազարոս Աղայան 1840 թ․ – 1911 թ․ Ղազարոս Աղայանը մանկական գրականության հիմնադիրներից է։ Նա գրել է բազմաթիվ հեքիաթներ, պատմվածքներ և կրթական նյութեր երեխաների համար։ Նրա ստեղծագործություններն ունեն դաստիարակչական և բարոյական նշանակություն։ Աղայանը նաև ակտիվ մանկավարժ էր։ Նա մեծ դեր է ունեցել ազգային կրթության զարգացման գործում։ Նրա հերոսները սովորեցնում են ազնվություն, աշխատասիրություն և բարություն։ Աղայանի լեզուն պարզ և հասկանալի է երեխաների համար։ Նրա հեքիաթները մինչ օրս ընդգրկված են դպրոցական ծրագրերում։ Մի քանի սերունդ մեծացել է նրա գրքերով։ Նա համարվում է հայ մանկական գրականության դասականներից մեկը։ menu_book5 Տեսնել ավելին Վահան Տերյան Վահան Տերյան 1885 թ․ – 1920 թ․ Վահան Տերյանը հայ քնարական պոեզիայի ամենասիրելի հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում արտահայտված են սերը, մենությունը, կարոտը և կյանքի անցողիկությունը։ Տերյանի բանաստեղծությունները հայտնի են իրենց երաժշտականությամբ և նուրբ տրամադրությամբ։ Նա մեծ ազդեցություն է կրել եվրոպական խորհրդապաշտությունից։ Նրա պոեզիան նոր շունչ է բերել հայկական գրականությանը։ Տերյանի լեզուն մեղմ է, գեղեցիկ և հուզական։ Նրա բազմաթիվ բանաստեղծություններ դարձել են երգեր։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա սերունդների բանաստեղծների վրա։ Տերյանի ստեղծագործությունները շարունակում են մնալ ամենաընթերցվողներից։ Նա համարվում է հայ քնարերգության մեծագույն վարպետներից մեկը։ menu_book4 Տեսնել ավելին