Մկրտչյան, Ներսես

Մկրտչյան, Ներսես

menu_book Տեսնել նյութերը

Հեղինակի գրքերը (3)

Օնլայն

Լեզվաբանություն

Բուրդուրի բարբառը

Աշխատությունը նվիրված է պատմական Հայաստանի և հայոց լեզվի բարբառային տարածքի կարևոր բաղադրիչներից մեկի՝ Բուրդուրի հայերեն բարբառի ուսումնասիրությանը։ Այն ներկայացնում է տվյալ բարբառի լեզվական առանձնահատկությունները՝ անդրադառնալով նրա հնչյունական համակարգին, բառապաշարին, քերականական կառուցվածքին և խոսքային յուրահատկություններին։ Բարբառագիտական նման ուսումնասիրությունները կարևոր նշանակություն ունեն հայերենի տարածքային տարբերակների բազմազանությունը բացահայտելու, դրանց ձևավորման ու զարգացման առանձնահատկությունները հասկանալու և տարբեր բարբառների միջև առկա ընդհանրություններն ու տարբերությունները համեմատելու համար։ Բուրդուրի բարբառի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ուշադրություն դարձնելու տեղի հայ բնակչության լեզվական ժառանգությանը, խոսակցական լեզվի առանձնահատկություններին և այն պատմամշակութային միջավայրին, որի ազդեցությամբ ձևավորվել ու պահպանվել են տվյալ լեզվական տարբերակի բնորոշ գծերը։ Աշխատանքը արժեքավոր նյութ է հայ բարբառների դասակարգման, հայերենի պատմական զարգացման, լեզվական փոփոխությունների և տարածաշրջանային լեզվական կապերի ուսումնասիրման համար։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում լեզվաբանների, բարբառագետների, հայագետների, ինչպես նաև հայոց լեզվի պատմությամբ, արևմտահայության լեզվական ժառանգությամբ և հայկական բնակավայրերի մշակութային անցյալով հետաքրքրվող ընթերցողների համար՝ նպաստելով հայերենի բարբառային հարստության ճանաչմանն ու պահպանմանը։

Թարմացվել է՝ 2026-11-16
Բուրդուրի բարբառը

Անվճար

Օնլայն

Լեզվաբանություն

Բառերի կենսագրությունից

Գիրքը նվիրված է բառերի ծագման, պատմական զարգացման և իմաստային փոփոխությունների ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով լեզվի բառապաշարի ձևավորման ու հարստացման բարդ ու հետաքրքիր ընթացքը։ Այն ներկայացնում է բառը ոչ միայն որպես հաղորդակցման միջոց, այլև որպես պատմական հիշողություն կրող լեզվական միավոր, որի կառուցվածքի, հնչյունական ձևի և իմաստի մեջ կարող են պահպանվել տարբեր ժամանակաշրջանների հասարակական կյանքի, մշակույթի, կենցաղի և մարդկային մտածողության հետքերը։ Նյութը հնարավորություն է տալիս ծանոթանալու բառերի ծագումնաբանական առանձնահատկություններին, դրանց իմաստային զարգացմանը, լեզվական փոխազդեցություններին և ժամանակի ընթացքում տեղի ունեցող փոփոխություններին։ Ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ բառերի ուսումնասիրությունը կարող է բացահայտել ոչ միայն լեզվի ներքին օրինաչափությունները, այլև ժողովրդի պատմության, աշխարհայացքի, մշակութային կապերի ու հասարակական հարաբերությունների վերաբերյալ կարևոր տեղեկություններ։ Աշխատությունը նպաստում է լեզվի նկատմամբ հետազոտական հետաքրքրության ձևավորմանը՝ խրախուսելով բառերի իմաստային շերտերի, ծագման և գործածության առանձնահատկությունների ուսումնասիրությունը։ Այն արժեքավոր ընթերցանության նյութ է հայոց լեզվով հետաքրքրվողների, ուսանողների, ուսուցիչների և լեզվաբանության ուսումնասիրությամբ զբաղվողների համար՝ օգնելով ավելի խորությամբ ընկալել բառապաշարի հարստությունը, լեզվի պատմական շարունակականությունն ու բառերի մեջ ամփոփված մշակութային ժառանգությունը։

Թարմացվել է՝ 2026-11-16
Բառերի կենսագրությունից

Անվճար

Օնլայն

Լեզվաբանություն

Հայերենից փոխառված բառերը թուրքերենի բարբառներում

Աշխատությունը նվիրված է հայերենից թուրքերենի տարբեր բարբառներ անցած բառերի ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով հայերենի և թուրքերենի միջև ձևավորված լեզվական փոխազդեցությունների առանձնահատկությունները։ Այն անդրադառնում է հայերեն բառերի փոխառության գործընթացին, դրանց տարածմանը թուրքերենի բարբառային խոսքում, հնչյունական և ձևաբանական փոփոխություններին, ինչպես նաև նոր լեզվական միջավայրում դրանց իմաստային ու գործառական առանձնահատկություններին։ Նման փոխառությունները վկայում են հայ և թուրքախոս ժողովուրդների երկարատև հարևանության, առօրյա շփումների, տնտեսական ու հասարակական հարաբերությունների և մշակութային փոխազդեցությունների մասին։ Լեզվական նյութի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու, թե ինչպես են տարբեր լեզուների բառապաշարները փոխադարձաբար ազդել միմյանց վրա, ինչպես են բառերը հարմարվել նոր հնչյունական համակարգին և պահպանել կամ փոխել իրենց սկզբնական իմաստները։ Առանձնահատուկ արժեք ունի բարբառային բառապաշարի դիտարկումը, քանի որ այն պահպանում է լեզվական շփումների բազմաթիվ հետքեր, որոնք հաճախ դուրս են մնում գրական լեզվի ուսումնասիրության շրջանակներից։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի հայերենի պատմական բառապաշարի, փոխառությունների, բարբառների և հայ-թուրքական լեզվական առնչությունների հետազոտության համար։ Այն օգտակար նյութ է տրամադրում լեզվաբաններին, բարբառագետներին, արևելագետներին, հայագետներին և բոլոր նրանց, ովքեր հետաքրքրված են տարածաշրջանի լեզուների պատմությամբ, բառային փոխազդեցություններով ու ժողովուրդների պատմամշակութային կապերով։

Թարմացվել է՝ 2026-11-16
Հայերենից փոխառված բառերը թուրքերենի բարբառներում

Անվճար

Վահան Թեքեյան Վահան Թեքեյան 1878 թ․ – 1945 թ․ Վահան Թեքեյանը սփյուռքահայ գրականության ամենահայտնի բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները հայտնի են իրենց խորը քնարականությամբ և հայրենասիրությամբ։ Թեքեյանը գրել է սիրո, հայրենիքի և մարդկային կյանքի մասին։ Նա նաև ակտիվ լրագրող և հասարակական գործիչ էր։ Նրա պոեզիան մեծ ճանաչում է ստացել հայկական սփյուռքում։ Թեքեյանի լեզուն նուրբ է և արտահայտիչ։ Նա կարևոր դեր է ունեցել արևմտահայ մշակույթի պահպանման գործում։ Նրա գործերը թարգմանվել են տարբեր լեզուներով։ Շատ գրականագետներ նրան անվանում են «Սփյուռքի բանաստեղծ իշխան»։ Նրա անունը շարունակում է մնալ հայ պոեզիայի կարևոր էջերից մեկը։ menu_book2 Տեսնել ավելին Գրիգոր Նարեկացի Գրիգոր Նարեկացի 951 թ․ – 1003 թ․ Գրիգոր Նարեկացին միջնադարյան հայ գրականության և քրիստոնեական մտքի ամենամեծ ներկայացուցիչներից է։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Մատյան ողբերգությունն» է, որը հաճախ կոչվում է պարզապես «Նարեկ»։ Գիրքը բաղկացած է աղոթքներից և հոգևոր խորհրդածություններից։ Նարեկացին խորությամբ ուսումնասիրել է մարդու հոգին, մեղքը, ապաշխարությունն ու հավատքը։ Նրա լեզուն չափազանց հարուստ և պատկերավոր է։ Նարեկացու ստեղծագործությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ հոգևոր մշակույթի վրա։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ 2015 թվականին նա հռչակվել է Կաթոլիկ եկեղեցու Վարդապետ։ Նարեկացին համարվում է համաշխարհային քրիստոնեական գրականության կարևոր հեղինակներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել ամբողջ աշխարհում։ menu_book29 Տեսնել ավելին Հովհաննես Թումանյան Հովհաննես Թումանյան 1869 թ․ – 1923 թ․ Հովհաննես Թումանյանը հայ ժողովրդի ամենասիրված գրողներից և բանաստեղծներից է։ Նա ծնվել է Լոռու Դսեղ գյուղում և իր ստեղծագործություններում հաճախ պատկերել է ժողովրդական կյանքն ու ավանդույթները։ Թումանյանը գրել է հեքիաթներ, պոեմներ, պատմվածքներ և բանաստեղծություններ։ Նրա ամենահայտնի գործերից են «Գիքոր», «Անուշ», «Քաջ Նազար» և «Թմկաբերդի առումը»։ Նրա լեզուն պարզ է, բնական և հասկանալի բոլոր սերունդների համար։ Թումանյանի ստեղծագործությունները լի են հումորով, իմաստությամբ և մարդասիրությամբ։ Նա նաև ակտիվ հասարակական գործիչ էր և զբաղվել է բարեգործությամբ։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Թումանյանը հաճախ անվանվում է «Ամենայն հայոց բանաստեղծ»։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է մնալ հայկական մշակույթի հիմնասյուներից մեկը։ menu_book11 Տեսնել ավելին Դանիել Վարուժան Դանիել Վարուժան 1884 թ․ – 1915 թ․ Դանիել Վարուժանը արևմտահայ պոեզիայի ամենատաղանդավոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն բնությունը, գյուղական կյանքը և մարդու ստեղծագործ ուժը։ Վարուժանը հիանում էր աշխատանքի գեղեցկությամբ և մարդու հոգևոր ուժով։ Նրա բանաստեղծությունները հարուստ են պատկերներով և զգացմունքներով։ Նա ձգտել է վերածնել ազգային մշակութային արժեքները։ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ նա ձերբակալվել և սպանվել է։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պոեզիայի զարգացման վրա։ Վարուժանի ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Նա համարվում է արևմտահայ գրականության դասականներից մեկը։ menu_book3 Տեսնել ավելին Պարույր Սևակ Պարույր Սևակ 1924 թ․ – 1971 թ․ Պարույր Սևակը հայ գրականության ամենախոր և վերլուծական մտածող բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն մարդու ներաշխարհը, հասարակությունը և պատմական հիշողությունը։ Սևակը հայտնի է իր «Անլռելի զանգակատուն» պոեմով, որը նվիրված է Կոմիտասին։ Նրա լեզուն համարձակ է, նորարարական և մտավոր։ Սևակը հաճախ քննադատել է հասարակական խնդիրները և կեղծ արժեքները։ Նրա պոեզիան համադրում է զգացմունքներն ու ինտելեկտը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից պոեզիայի վրա։ Նրա ստեղծագործությունները լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Սևակը համարվում է 20-րդ դարի ամենաազդեցիկ բանաստեղծներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ոգեշնչել նոր սերունդներին։ menu_book9 Տեսնել ավելին Սիլվա Կապուտիկյան Սիլվա Կապուտիկյան 1919 թ․ – 2006 թ․ Սիլվա Կապուտիկյանը հայ պոեզիայի ամենաազդեցիկ կին հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն հայրենիքը, սերը, լեզուն և ազգային ինքնությունը։ Կապուտիկյանը գրել է բազմաթիվ բանաստեղծություններ և հրապարակախոսական նյութեր։ Նրա լեզուն պարզ է, բայց խորքային և զգացմունքային։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել հայ լեզվի պահպանման հարցերին։ Նրա գործերը լայն ճանաչում են ստացել ինչպես Հայաստանում, այնպես էլ սփյուռքում։ Կապուտիկյանը նաև ակտիվ հասարակական գործիչ էր։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ նվիրված են ազգային արժեքներին։ Նա համարվում է հայ կին պոեզիայի ամենակարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է մնալ ազդեցիկ։ menu_book2 Տեսնել ավելին