Книги автора (3)

Онлайн

Лингвистика

Բուրդուրի բարբառը

Աշխատությունը նվիրված է պատմական Հայաստանի և հայոց լեզվի բարբառային տարածքի կարևոր բաղադրիչներից մեկի՝ Բուրդուրի հայերեն բարբառի ուսումնասիրությանը։ Այն ներկայացնում է տվյալ բարբառի լեզվական առանձնահատկությունները՝ անդրադառնալով նրա հնչյունական համակարգին, բառապաշարին, քերականական կառուցվածքին և խոսքային յուրահատկություններին։ Բարբառագիտական նման ուսումնասիրությունները կարևոր նշանակություն ունեն հայերենի տարածքային տարբերակների բազմազանությունը բացահայտելու, դրանց ձևավորման ու զարգացման առանձնահատկությունները հասկանալու և տարբեր բարբառների միջև առկա ընդհանրություններն ու տարբերությունները համեմատելու համար։ Բուրդուրի բարբառի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ուշադրություն դարձնելու տեղի հայ բնակչության լեզվական ժառանգությանը, խոսակցական լեզվի առանձնահատկություններին և այն պատմամշակութային միջավայրին, որի ազդեցությամբ ձևավորվել ու պահպանվել են տվյալ լեզվական տարբերակի բնորոշ գծերը։ Աշխատանքը արժեքավոր նյութ է հայ բարբառների դասակարգման, հայերենի պատմական զարգացման, լեզվական փոփոխությունների և տարածաշրջանային լեզվական կապերի ուսումնասիրման համար։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում լեզվաբանների, բարբառագետների, հայագետների, ինչպես նաև հայոց լեզվի պատմությամբ, արևմտահայության լեզվական ժառանգությամբ և հայկական բնակավայրերի մշակութային անցյալով հետաքրքրվող ընթերցողների համար՝ նպաստելով հայերենի բարբառային հարստության ճանաչմանն ու պահպանմանը։

Обновлено. 2026-11-16
Բուրդուրի բարբառը

Бесплатно

Онлайн

Лингвистика

Բառերի կենսագրությունից

Գիրքը նվիրված է բառերի ծագման, պատմական զարգացման և իմաստային փոփոխությունների ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով լեզվի բառապաշարի ձևավորման ու հարստացման բարդ ու հետաքրքիր ընթացքը։ Այն ներկայացնում է բառը ոչ միայն որպես հաղորդակցման միջոց, այլև որպես պատմական հիշողություն կրող լեզվական միավոր, որի կառուցվածքի, հնչյունական ձևի և իմաստի մեջ կարող են պահպանվել տարբեր ժամանակաշրջանների հասարակական կյանքի, մշակույթի, կենցաղի և մարդկային մտածողության հետքերը։ Նյութը հնարավորություն է տալիս ծանոթանալու բառերի ծագումնաբանական առանձնահատկություններին, դրանց իմաստային զարգացմանը, լեզվական փոխազդեցություններին և ժամանակի ընթացքում տեղի ունեցող փոփոխություններին։ Ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ բառերի ուսումնասիրությունը կարող է բացահայտել ոչ միայն լեզվի ներքին օրինաչափությունները, այլև ժողովրդի պատմության, աշխարհայացքի, մշակութային կապերի ու հասարակական հարաբերությունների վերաբերյալ կարևոր տեղեկություններ։ Աշխատությունը նպաստում է լեզվի նկատմամբ հետազոտական հետաքրքրության ձևավորմանը՝ խրախուսելով բառերի իմաստային շերտերի, ծագման և գործածության առանձնահատկությունների ուսումնասիրությունը։ Այն արժեքավոր ընթերցանության նյութ է հայոց լեզվով հետաքրքրվողների, ուսանողների, ուսուցիչների և լեզվաբանության ուսումնասիրությամբ զբաղվողների համար՝ օգնելով ավելի խորությամբ ընկալել բառապաշարի հարստությունը, լեզվի պատմական շարունակականությունն ու բառերի մեջ ամփոփված մշակութային ժառանգությունը։

Обновлено. 2026-11-16
Բառերի կենսագրությունից

Бесплатно

Онлайн

Лингвистика

Հայերենից փոխառված բառերը թուրքերենի բարբառներում

Աշխատությունը նվիրված է հայերենից թուրքերենի տարբեր բարբառներ անցած բառերի ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով հայերենի և թուրքերենի միջև ձևավորված լեզվական փոխազդեցությունների առանձնահատկությունները։ Այն անդրադառնում է հայերեն բառերի փոխառության գործընթացին, դրանց տարածմանը թուրքերենի բարբառային խոսքում, հնչյունական և ձևաբանական փոփոխություններին, ինչպես նաև նոր լեզվական միջավայրում դրանց իմաստային ու գործառական առանձնահատկություններին։ Նման փոխառությունները վկայում են հայ և թուրքախոս ժողովուրդների երկարատև հարևանության, առօրյա շփումների, տնտեսական ու հասարակական հարաբերությունների և մշակութային փոխազդեցությունների մասին։ Լեզվական նյութի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու, թե ինչպես են տարբեր լեզուների բառապաշարները փոխադարձաբար ազդել միմյանց վրա, ինչպես են բառերը հարմարվել նոր հնչյունական համակարգին և պահպանել կամ փոխել իրենց սկզբնական իմաստները։ Առանձնահատուկ արժեք ունի բարբառային բառապաշարի դիտարկումը, քանի որ այն պահպանում է լեզվական շփումների բազմաթիվ հետքեր, որոնք հաճախ դուրս են մնում գրական լեզվի ուսումնասիրության շրջանակներից։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի հայերենի պատմական բառապաշարի, փոխառությունների, բարբառների և հայ-թուրքական լեզվական առնչությունների հետազոտության համար։ Այն օգտակար նյութ է տրամադրում լեզվաբաններին, բարբառագետներին, արևելագետներին, հայագետներին և բոլոր նրանց, ովքեր հետաքրքրված են տարածաշրջանի լեզուների պատմությամբ, բառային փոխազդեցություններով ու ժողովուրդների պատմամշակութային կապերով։

Обновлено. 2026-11-16
Հայերենից փոխառված բառերը թուրքերենի բարբառներում

Бесплатно

Другие авторы

Все авторы
Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) 1854 թ․ – 1908 թ․ Մուրացանը հայ պատմական արձակի կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Գևորգ Մարզպետունի» վեպն է։ Վեպում ներկայացվում են Հայաստանի պատմության կարևոր էջերը։ Մուրացանը մեծ հետաքրքրություն ուներ ազգային անցյալի նկատմամբ։ Նրա ստեղծագործությունները ներշնչված են հայրենասիրական գաղափարներով։ Նա ձգտել է ընթերցողին ծանոթացնել հայկական պատմությանը։ Նրա կերպարները հաճախ մարմնավորում են քաջություն և նվիրվածություն։ Մուրացանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա գրքերը մինչ օրս մեծ հետաքրքրությամբ ընթերցվում են։ Նա կարևոր տեղ է զբաղեցնում հայ պատմավեպի զարգացման մեջ։ menu_book18 Подробнее Մովսես Խորենացի Մովսես Խորենացի 410 թ․ – 490 թ․ Մովսես Խորենացին հայ պատմագրության հիմնադիրն է և հայտնի է որպես «Հայ պատմության հայր»։ Նրա «Հայոց պատմություն» աշխատությունը համարվում է հայկական պատմության կարևորագույն սկզբնաղբյուրներից մեկը։ Այն նկարագրում է հայ ժողովրդի ծագումը, թագավորությունները, մշակույթը և պատմական զարգացումը։Մովսես Խորենացին համարվում է հայ պատմագրության հիմնադիրը և հաճախ կոչվում է «Հայ պատմության հայր»։ Նրա գլխավոր աշխատությունը՝ «Հայոց պատմությունը», հայկական պատմության կարևորագույն սկզբնաղբյուրներից է։ Այս գրքում նա ներկայացրել է հայ ժողովրդի ծագումը, թագավորությունների պատմությունը և ազգային ավանդույթները։ Խորենացին օգտագործել է ինչպես գրավոր, այնպես էլ բանավոր աղբյուրներ։ Նրա աշխատությունը մեծ նշանակություն ունի ոչ միայն պատմաբանների, այլև գրականագետների համար։ Գրքի լեզուն հարուստ է և պատկերավոր։ Նա կարևոր դեր է ունեցել հայկական ազգային ինքնագիտակցության ձևավորման մեջ։ Խորենացու ազդեցությունը զգացվում է հետագա դարերի գրականության և պատմագրության վրա։ Նրա անունը դարձել է հայկական գիտական մտքի խորհրդանիշ։ Այսօր նա շարունակում է մնալ հայ մշակույթի ամենահարգված դեմքերից մեկը։ menu_book8 Подробнее Պերճ Պռոշյան Պերճ Պռոշյան 1837 թ․ – 1907 թ․ Պերճ Պռոշյանը հայ ռեալիստական արձակի կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նա իր ստեղծագործություններում պատկերել է գյուղական կյանքը և հասարակ մարդկանց առօրյան։ Նրա հերոսները սովորական մարդիկ են՝ իրենց խնդիրներով ու երազանքներով։ Պռոշյանը մեծ ուշադրություն է դարձրել սոցիալական հարցերին։ Նրա գրքերը արժեքավոր տեղեկություններ են տալիս 19-րդ դարի հայկական կյանքի մասին։ Նա կարևորել է կրթության և լուսավորության դերը։ Նրա լեզուն պարզ է և բնական։ Պռոշյանի ստեղծագործությունները աչքի են ընկնում իրատեսական նկարագրություններով։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նրա անունը շարունակում է հիշվել որպես ռեալիզմի կարևոր ներկայացուցիչ։ menu_book3 Подробнее Հակոբ Պարոնյան Հակոբ Պարոնյան 1843 թ․ – 1891 թ․ Հակոբ Պարոնյանը հայ երգիծական գրականության ամենամեծ ներկայացուցիչներից է։ Նա իր ստեղծագործություններում քննադատել է հասարակական արատները, կեղծավորությունը և անարդարությունը։ Նրա հումորը սուր է և հաճախ շատ արդիական նույնիսկ այսօր։ Պարոնյանը ստեղծել է բազմաթիվ հիշարժան կերպարներ։ Նրա գործերը համատեղում են ծիծաղն ու հասարակական քննադատությունը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ երգիծանքի զարգացման վրա։ Նրա լեզուն կենդանի է և արտահայտիչ։ Պարոնյանի ստեղծագործությունները լայնորեն ուսումնասիրվում են դպրոցներում և համալսարաններում։ Նա համարվում է հայ սատիրայի դասականը։ Նրա գրական ժառանգությունը շարունակում է հետաքրքրել ընթերցողներին։ menu_book2 Подробнее Եղիշե Չարենց Եղիշե Չարենց 1897 թ․ – 1937 թ․ Եղիշե Չարենցը հայ նորագույն գրականության ամենաազդեցիկ հեղինակներից է։ Նա բանաստեղծ, արձակագիր և թարգմանիչ էր, որը նորարարական մոտեցումներ բերեց հայ պոեզիա։ Նրա ստեղծագործություններում միահյուսված են հայրենասիրությունը, հեղափոխական գաղափարները և մարդու ներքին պայքարը։ «Ես իմ անուշ Հայաստանի» բանաստեղծությունը դարձել է ազգային խորհրդանիշ։ Չարենցի լեզուն համարձակ է, հարուստ և ժամանակակից։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել 20-րդ դարի հայ գրականության զարգացման վրա։ Չնայած քաղաքական հալածանքներին, նրա ստեղծագործությունները պահպանեցին իրենց արժեքը։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Չարենցը համարվում է հայ մշակույթի խորհրդանշական դեմքերից մեկը։ Նրա գրական ժառանգությունը շարունակում է ոգեշնչել նոր սերունդներին։ menu_book10 Подробнее Խաչատուր Աբովյան Խաչատուր Աբովյան 1809 թ․ – 1848 թ․ Խաչատուր Աբովյանը նոր հայ գրականության հիմնադիրն է։ Նա առաջիններից էր, ով գրական ստեղծագործություններ գրեց աշխարհաբար հայերենով։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Վերք Հայաստանի» վեպն է։ Այդ վեպը նկարագրում է հայ ժողովրդի պայքարը և ազգային ոգին։ Աբովյանը եղել է նաև մանկավարժ և լուսավորիչ։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել կրթության զարգացմանը։ Իր գործունեությամբ նպաստել է ժամանակակից հայ մշակույթի ձևավորմանը։ Նրա գաղափարները մեծ ազդեցություն են ունեցել հետագա գրողների վրա։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է հարուստ գրական ժառանգություն։ Նրա անհետացումը մինչև այսօր մնում է հայկական պատմության առեղծվածներից մեկը։ menu_book5 Подробнее