Муминов, Аширбек Курбанович

Муминов, Аширбек Курбанович

menu_book Տեսնել նյութերը

Հեղինակի գրքերը (1)

Օնլայն

Պատմություն

«Ալ-Ախյար ալ-Քաֆավիի «Կատաիբ» աշխատությունը՝ որպես Մավերաննահրի իսլամի պատմության աղբյուր (III/IX–VIII/XIV դարեր)»

Աշխատությունը նվիրված է միջնադարյան իսլամական պատմագրության կարևոր սկզբնաղբյուրներից մեկի՝ ալ-Քաֆավիի (մահ. 990/1582 թ.) «Կատաիբ ալ-Ախյար» երկի ուսումնասիրությանը՝ այն դիտարկելով որպես Մավերաննահրի (Անդրհօքսոսյան տարածաշրջանի) իսլամի պատմության ուսումնասիրման արժեքավոր աղբյուր։ Հետազոտության հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացած է Մավերաննահրում իսլամի տարածման, ամրապնդման և պատմական զարգացման գործընթացների լուսաբանման վրա՝ ընդգրկելով միջնադարի մի քանի դարաշրջաններ՝ III/IX–VIII/XIV դարերը։ Տարածաշրջանը, որը ներառում էր Կենտրոնական Ասիայի կարևոր պատմամշակութային կենտրոնները, առանձնահատուկ դեր է ունեցել իսլամական քաղաքակրթության ձևավորման և զարգացման գործում։ Այստեղ իսլամի հաստատումը ոչ միայն կրոնական փոփոխությունների գործընթաց էր, այլև խորապես ազդել է հասարակական հարաբերությունների, կրթության, գիտության, իրավագիտության, փիլիսոփայության, գրականության և մշակութային կյանքի վրա։ Այդ պատմական զարգացումների ուսումնասիրության համար միջնադարյան հեղինակների աշխատությունները կարևոր տեղեկություններ են պարունակում կրոնական հաստատությունների, մահմեդական գիտնականների, աստվածաբանների, իրավագետների, հոգևոր առաջնորդների և հասարակական կյանքում նշանակալի դեր ունեցած անձանց գործունեության մասին։ Ալ-Քաֆավիի աշխատության աղբյուրագիտական ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու, թե ինչպիսի տեղեկություններ է պահպանել հեղինակը Մավերաննահրի իսլամական պատմության վերաբերյալ, ինչ տեղ է հատկացրել տարածաշրջանի կրոնական և մտավոր կյանքի ներկայացուցիչներին, ինչպես նաև ինչ նշանակություն ունի նրա երկը միջնադարյան մահմեդական հասարակության պատմական պատկերի վերակազմության համար։ Հատուկ կարևորություն ունի աշխատության ժամանակագրական ընդգրկումը, քանի որ այն հնարավորություն է տալիս անդրադառնալու իսլամական աշխարհի պատմական զարգացման տարբեր փուլերին, տարածաշրջանի կրոնական ու գիտական ավանդույթների ձևավորմանը և դրանց շարունակականությանը։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև միջնադարյան իսլամական պատմագրության մեթոդների, հեղինակային մոտեցումների և պատմական հիշողության պահպանման առանձնահատկությունների տեսանկյունից։ Այն նպաստում է արաբալեզու և իսլամական պատմագիտական ժառանգության մեջ պահպանված տեղեկությունների գիտական գնահատմանը, ինչպես նաև Մավերաննահրի պատմության վերաբերյալ տարբեր սկզբնաղբյուրների համադրման և վերլուծության հնարավորությունների ընդլայնմանը։ Աշխատությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում հատկապես այն տեսանկյունից, որ ուսումնասիրում է ոչ միայն առանձին պատմական իրադարձություններ, այլև այն գրավոր ավանդույթը, որի միջոցով պահպանվել և փոխանցվել են տարածաշրջանի իսլամական անցյալի մասին տեղեկությունները։ Այն արժեքավոր ուսումնասիրական նյութ է Կենտրոնական Ասիայի միջնադարյան պատմությամբ, իսլամի տարածման ու զարգացման պատմությամբ, արաբական և պարսկական պատմագրությամբ, մահմեդական գիտական մտքի ժառանգությամբ և պատմական սկզբնաղբյուրների քննությամբ հետաքրքրվող հետազոտողների, արևելագետների, պատմաբանների ու ուսանողների համար։

Թարմացվել է՝ 2026-11-21
«Ալ-Ախյար ալ-Քաֆավիի «Կատաիբ» աշխատությունը՝ որպես Մավերաննահրի իսլամի պատմության աղբյուր (III/IX–VIII/XIV դարեր)»

Անվճար

Դանիել Վարուժան Դանիել Վարուժան 1884 թ․ – 1915 թ․ Դանիել Վարուժանը արևմտահայ պոեզիայի ամենատաղանդավոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն բնությունը, գյուղական կյանքը և մարդու ստեղծագործ ուժը։ Վարուժանը հիանում էր աշխատանքի գեղեցկությամբ և մարդու հոգևոր ուժով։ Նրա բանաստեղծությունները հարուստ են պատկերներով և զգացմունքներով։ Նա ձգտել է վերածնել ազգային մշակութային արժեքները։ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ նա ձերբակալվել և սպանվել է։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պոեզիայի զարգացման վրա։ Վարուժանի ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Նա համարվում է արևմտահայ գրականության դասականներից մեկը։ menu_book3 Տեսնել ավելին Դերենիկ Դեմիրճյան Դերենիկ Դեմիրճյան 1877 թ․ – 1956 թ․ Դերենիկ Դեմիրճյանը գրող, դրամատուրգ և հասարակական գործիչ էր։ Նա առավել հայտնի է իր «Վարդանանք» պատմական վեպով, որը հայ գրականության կարևորագույն ստեղծագործություններից է։ Դեմիրճյանը մեծ հետաքրքրություն է ցուցաբերել հայկական պատմության և ազգային հերոսների նկատմամբ։ Նրա գործերում հաճախ հանդիպում են հայրենասիրական գաղափարներ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ պիեսներ և պատմվածքներ։ Դեմիրճյանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պատմական արձակի զարգացման վրա։ Նա կարևոր դեր է ունեցել նաև հայկական թատրոնի զարգացման գործում։ Նրա աշխատանքները մինչ օրս լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Դեմիրճյանը համարվում է հայ դասական գրականության կարևոր ներկայացուցիչներից մեկը։ menu_book7 Տեսնել ավելին Պարույր Սևակ Պարույր Սևակ 1924 թ․ – 1971 թ․ Պարույր Սևակը հայ գրականության ամենախոր և վերլուծական մտածող բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն մարդու ներաշխարհը, հասարակությունը և պատմական հիշողությունը։ Սևակը հայտնի է իր «Անլռելի զանգակատուն» պոեմով, որը նվիրված է Կոմիտասին։ Նրա լեզուն համարձակ է, նորարարական և մտավոր։ Սևակը հաճախ քննադատել է հասարակական խնդիրները և կեղծ արժեքները։ Նրա պոեզիան համադրում է զգացմունքներն ու ինտելեկտը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից պոեզիայի վրա։ Նրա ստեղծագործությունները լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Սևակը համարվում է 20-րդ դարի ամենաազդեցիկ բանաստեղծներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ոգեշնչել նոր սերունդներին։ menu_book9 Տեսնել ավելին Նար-Դոս (Միքայել Հովհաննիսյան) Նար-Դոս (Միքայել Հովհաննիսյան) 1867 թ․ – 1933 թ․ Նար-Դոսը հայ հոգեբանական արձակի հիմնադիրներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունի մարդու ներաշխարհի վերլուծությունը և հոգեբանական հակասությունները։ Նա նկարագրել է քաղաքային կյանքը և հասարակության տարբեր խավերը։ Նրա վեպերն ու պատմվածքները աչքի են ընկնում իրատեսականությամբ։ Նար-Դոսի լեզուն պարզ է, բայց խորքային և դիտողական։ Նրա հերոսները հաճախ կանգնած են բարոյական ընտրությունների առաջ։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս դասական են համարվում։ Նար-Դոսը համարվում է հայ հոգեբանական արձակի հիմնադիրներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել։ menu_book14 Տեսնել ավելին Սիլվա Կապուտիկյան Սիլվա Կապուտիկյան 1919 թ․ – 2006 թ․ Սիլվա Կապուտիկյանը հայ պոեզիայի ամենաազդեցիկ կին հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն հայրենիքը, սերը, լեզուն և ազգային ինքնությունը։ Կապուտիկյանը գրել է բազմաթիվ բանաստեղծություններ և հրապարակախոսական նյութեր։ Նրա լեզուն պարզ է, բայց խորքային և զգացմունքային։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել հայ լեզվի պահպանման հարցերին։ Նրա գործերը լայն ճանաչում են ստացել ինչպես Հայաստանում, այնպես էլ սփյուռքում։ Կապուտիկյանը նաև ակտիվ հասարակական գործիչ էր։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ նվիրված են ազգային արժեքներին։ Նա համարվում է հայ կին պոեզիայի ամենակարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է մնալ ազդեցիկ։ menu_book2 Տեսնել ավելին Մխիթար Գոշ Մխիթար Գոշ 1130 թ․ – 1213 թ․ Մխիթար Գոշ միջնադարյան հայ մեծ մտածող, իրավագետ, առակագիր, մանկավարժ և հասարակական գործիչ էր, որը ապրել է XII–XIII դարերում։ Նա հայտնի է որպես հայ իրավագիտության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից մեկը։ Նրա ամենահայտնի աշխատությունը «Դատաստանագիրքն» է, որը համարվում է հայկական իրավունքի կարևորագույն հուշարձաններից և երկար ժամանակ ծառայել է որպես օրենքների ժողովածու։ Մխիթար Գոշը գրել է նաև բազմաթիվ առակներ, որոնց միջոցով քարոզել է բարություն, արդարություն, իմաստություն և ազնվություն։ Նա մեծ դեր է ունեցել կրթության և մշակույթի զարգացման գործում, հիմնել է դպրոցներ և նպաստել գիտելիքների տարածմանը։ Գոշի ստեղծագործությունները կարևոր նշանակություն ունեն հայ գրականության, իրավունքի և մանկավարժության պատմության մեջ։ Նրա անունը մինչ օրս համարվում է իմաստության, արդարադատության և ազգային մշակույթի խորհրդանիշ։ menu_book9 Տեսնել ավելին