Мурсалов, Рамиз Алибала оглы

Мурсалов, Рамиз Алибала оглы

menu_book Տեսնել նյութերը

Հեղինակի գրքերը (1)

Օնլայն

Պատմություն

Եգիպտոսի Հանրապետության ազգային միասնության և պաշտոնական գաղափարախոսության հիմնախնդիրը (1952–1970 թթ.)

Աշխատությունը նվիրված է 1952–1970 թվականներին Եգիպտոսի Հանրապետության քաղաքական, գաղափարախոսական և հասարակական զարգացման կարևորագույն հիմնախնդիրներից մեկին՝ ազգային միասնության ձևավորմանն ու ամրապնդմանը, ինչպես նաև պետության պաշտոնական գաղափարախոսության կայացմանն ու դրա ազդեցությանը երկրի ներքին քաղաքական կյանքի վրա։ Ուսումնասիրության առանցքում Եգիպտոսի քաղաքական համակարգի վերափոխման գործընթացներն են, որոնք սկսվեցին 1952 թվականի Հուլիսյան հեղափոխությունից հետո և հանգեցրին երկրի պետական կառավարման, հասարակական հարաբերությունների ու ազգային ինքնության վերաբերյալ պատկերացումների էական փոփոխությունների։ Այդ ժամանակաշրջանում Եգիպտոսը կանգնած էր նոր պետականության կառուցման, հասարակության տարբեր խավերի և քաղաքական ուժերի համախմբման, ազգային ինքնիշխանության ամրապնդման ու միասնական քաղաքական ուղղության ձևավորման բարդ խնդիրների առջև։ Ազգային միասնության գաղափարը դիտարկվում է որպես պետականության ամրապնդման, հասարակական համերաշխության ապահովման և երկրի զարգացման ընդհանուր նպատակների շուրջ բնակչության համախմբման կարևոր գործոն։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի պաշտոնական գաղափարախոսության դերը, քանի որ այն ոչ միայն արտահայտում էր նոր իշխանության քաղաքական առաջնահերթություններն ու հասարակական վերափոխումների տեսլականը, այլև ծառայում էր որպես պետական քաղաքականության հիմնավորման, ազգային ինքնագիտակցության ձևավորման և հասարակության տարբեր խմբերի միջև ընդհանուր արժեքային համակարգ հաստատելու միջոց։ Այս համատեքստում կարևոր տեղ են զբաղեցնում հեղափոխությունից հետո ձևավորված քաղաքական գաղափարները, արաբական ազգայնականության զարգացումը, սոցիալական արդարության սկզբունքները, հակագաղութատիրական դիրքորոշումը, ազգային անկախության և ինքնիշխանության ձգտումները, ինչպես նաև արաբական աշխարհի քաղաքական ու մշակութային ընդհանրությունների գիտակցումը։ Ուսումնասիրության ժամանակագրական շրջանակն ընդգրկում է Գամալ Աբդել Նասերի իշխանության տարիները, երբ Եգիպտոսը դարձավ արաբական աշխարհի քաղաքական և գաղափարախոսական գործընթացների կարևոր կենտրոններից մեկը։ Այդ ժամանակահատվածում ազգային միասնության հարցը սերտորեն առնչվում էր հասարակության արդիականացմանը, սոցիալ-տնտեսական բարեփոխումներին, պետական կառավարման կենտրոնացմանը, քաղաքական մասնակցության սահմաններին և ազգային ինքնության ու համաարաբական գաղափարների փոխհարաբերություններին։ Կարևոր ուսումնասիրության առարկա է նաև ազգային պետության շահերի և համաարաբական միասնության գաղափարի համատեղման խնդիրը, որն առանձնահատուկ արտահայտություն ստացավ Եգիպտոսի՝ արաբական տարածաշրջանում ունեցած դերակատարության և Սիրիայի հետ Միացյալ Արաբական Հանրապետության ստեղծման ու հետագա կազմալուծման պատմության համատեքստում։ Պաշտոնական գաղափարախոսության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես էին քաղաքական սկզբունքները վերածվում պետական կառավարման և հասարակական կազմակերպման գործնական ուղենիշների, ինչպես էին ձևավորվում իշխանության և հասարակության հարաբերությունները, և ինչ նշանակություն էր տրվում ազգային համախմբվածությանը երկրի քաղաքական կայունության ու զարգացման համար։ Աշխատանքի պատմագիտական և քաղաքագիտական արժեքը պայմանավորված է նրանով, որ այն անդրադառնում է հետհեղափոխական Եգիպտոսի պատմության հիմնարար հարցերին՝ բացահայտելով ազգային ինքնության, պետական գաղափարախոսության, քաղաքական իշխանության և հասարակական միասնության փոխկապակցվածությունը։ Այն կարևոր նյութ է տրամադրում արաբական երկրների ժամանակակից պատմությամբ, Մերձավոր Արևելքի քաղաքական զարգացումներով, արաբական ազգայնականության գաղափարական հիմքերով և հետգաղութային պետականաշինության գործընթացներով հետաքրքրվող ընթերցողներին։ Ուսումնասիրությունը նպաստում է նաև Եգիպտոսի պատմական փորձի ավելի խորքային ընկալմանը՝ ցույց տալով, թե ինչպես կարող են հեղափոխական փոփոխությունները, ազգային նպատակները և պետական գաղափարախոսությունը փոխազդել հասարակության քաղաքական ու մշակութային զարգացման ընթացքում։

Թարմացվել է՝ 2026-11-21
Եգիպտոսի Հանրապետության ազգային միասնության և պաշտոնական գաղափարախոսության հիմնախնդիրը (1952–1970 թթ.)

Անվճար

Վահան Տերյան Վահան Տերյան 1885 թ․ – 1920 թ․ Վահան Տերյանը հայ քնարական պոեզիայի ամենասիրելի հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում արտահայտված են սերը, մենությունը, կարոտը և կյանքի անցողիկությունը։ Տերյանի բանաստեղծությունները հայտնի են իրենց երաժշտականությամբ և նուրբ տրամադրությամբ։ Նա մեծ ազդեցություն է կրել եվրոպական խորհրդապաշտությունից։ Նրա պոեզիան նոր շունչ է բերել հայկական գրականությանը։ Տերյանի լեզուն մեղմ է, գեղեցիկ և հուզական։ Նրա բազմաթիվ բանաստեղծություններ դարձել են երգեր։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա սերունդների բանաստեղծների վրա։ Տերյանի ստեղծագործությունները շարունակում են մնալ ամենաընթերցվողներից։ Նա համարվում է հայ քնարերգության մեծագույն վարպետներից մեկը։ menu_book4 Տեսնել ավելին Մխիթար Գոշ Մխիթար Գոշ 1130 թ․ – 1213 թ․ Մխիթար Գոշ միջնադարյան հայ մեծ մտածող, իրավագետ, առակագիր, մանկավարժ և հասարակական գործիչ էր, որը ապրել է XII–XIII դարերում։ Նա հայտնի է որպես հայ իրավագիտության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից մեկը։ Նրա ամենահայտնի աշխատությունը «Դատաստանագիրքն» է, որը համարվում է հայկական իրավունքի կարևորագույն հուշարձաններից և երկար ժամանակ ծառայել է որպես օրենքների ժողովածու։ Մխիթար Գոշը գրել է նաև բազմաթիվ առակներ, որոնց միջոցով քարոզել է բարություն, արդարություն, իմաստություն և ազնվություն։ Նա մեծ դեր է ունեցել կրթության և մշակույթի զարգացման գործում, հիմնել է դպրոցներ և նպաստել գիտելիքների տարածմանը։ Գոշի ստեղծագործությունները կարևոր նշանակություն ունեն հայ գրականության, իրավունքի և մանկավարժության պատմության մեջ։ Նրա անունը մինչ օրս համարվում է իմաստության, արդարադատության և ազգային մշակույթի խորհրդանիշ։ menu_book9 Տեսնել ավելին Ալեքսանդր Շիրվանզադե Ալեքսանդր Շիրվանզադե 1858 թ․ – 1935 թ․ Ալեքսանդր Շիրվանզադեն հայ ռեալիստական արձակի մեծագույն ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում արտացոլված են հասարակության տարբեր խավերի կյանքը և սոցիալական խնդիրները։ Նա գրել է վեպեր, պատմվածքներ և դրամատիկական գործեր։ Շիրվանզադեն մեծ ուշադրություն է դարձրել մարդկային հարաբերություններին։ Նրա հերոսները հոգեբանորեն խորն են մշակված։ Նա համարձակորեն քննադատել է հասարակական անարդարությունները։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ճանաչում են ստացել նաև թատերական բեմերում։ Շիրվանզադեն համարվում է հայ արձակի դասականներից մեկը։ Նրա ազդեցությունը զգալի է հետագա գրողների ստեղծագործություններում։ Նա շարունակում է մնալ հայ գրականության կարևորագույն անուններից մեկը։ menu_book17 Տեսնել ավելին Ներսես Շնորհալի Ներսես Շնորհալի 1102 թ․ – 1173 թ․ Ներսես Շնորհալին եղել է հայ եկեղեցու կաթողիկոս, բանաստեղծ և աստվածաբան։ Նա հայտնի է իր հոգևոր երգերով, աղոթքներով և բանաստեղծություններով։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում բարությունը, սերը և մարդասիրությունը։ Շնորհալին ձգտել է միավորել մարդկանց և ամրապնդել քրիստոնեական արժեքները։ Նրա գրական լեզուն պարզ է, բայց միևնույն ժամանակ խորիմաստ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ եկեղեցական շարականներ։ Ներսես Շնորհալու ստեղծագործությունները մինչ օրս օգտագործվում են հայկական եկեղեցական կյանքում։ Նրա ազդեցությունը զգալի է հայ մշակույթի և կրթության զարգացման մեջ։ Նա համարվում է հայ միջնադարյան գրականության ամենակարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա անունը շարունակում է մնալ ազգային հպարտության աղբյուր։ menu_book13 Տեսնել ավելին Ավետիք Իսահակյան Ավետիք Իսահակյան 1875 թ․ – 1957 թ․ Ավետիք Իսահակյանը հայ քնարերգության մեծագույն ներկայացուցիչներից է։ Նրա պոեզիան լի է սիրո, հայրենիքի, կարոտի և մարդկային զգացմունքների թեմաներով։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ճանաչում են ստացել նաև արտերկրում։Ավետիք Իսահակյանը հայ քնարերգության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում սերը, հայրենիքը, կարոտը և մարդու ներաշխարհը։ Իսահակյանի լեզուն առանձնանում է մեղմությամբ, երաժշտականությամբ և խոր զգացմունքայնությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Աբու Լալա Մահարին» և բազմաթիվ քնարական բանաստեղծություններ։ Նա երկար տարիներ ապրել է արտասահմանում, սակայն մշտապես կապված է եղել հայրենիքի հետ։ Իսահակյանի պոեզիան մեծ ճանաչում է ստացել նաև միջազգային մակարդակով։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Նա եղել է նաև հասարակական և մշակութային ակտիվ գործիչ։ Իսահակյանի ստեղծագործությունները շարունակում են սիրել տարբեր սերունդներ։ Նա համարվում է հայ պոեզիայի մեծագույն վարպետներից մեկը։ menu_book4 Տեսնել ավելին Ակսել Բակունց Ակսել Բակունց 1899 թ․ – 1937 թ․ Ակսել Բակունցը հայ արձակի ամենաբարձր մակարդակի վարպետներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունի գյուղական կյանքի, մարդու և բնության ներդաշնակության պատկերումը։ Բակունցը առանձնանում է նուրբ հոգեբանական դիտարկումներով և լեզվական ճշգրտությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Ալպիական մանուշակ», «Մթնաձոր» և այլ պատմվածքներ։ Նա համարվում է հայ կարճ արձակի անգերազանցելի հեղինակներից մեկը։ Բակունցի ստեղծագործությունները լի են մարդկային խորությամբ և լուռ տխրությամբ։ Նրա հերոսները հաճախ պայքարում են սոցիալական դժվարությունների հետ։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նա զոհվել է ստալինյան բռնաճնշումների ժամանակ։ menu_book5 Տեսնել ավելին