Мурсалов, Рамиз Алибала оглы

Мурсалов, Рамиз Алибала оглы

menu_book Посмотреть материалы

Книги автора (1)

Онлайн

История

Եգիպտոսի Հանրապետության ազգային միասնության և պաշտոնական գաղափարախոսության հիմնախնդիրը (1952–1970 թթ.)

Աշխատությունը նվիրված է 1952–1970 թվականներին Եգիպտոսի Հանրապետության քաղաքական, գաղափարախոսական և հասարակական զարգացման կարևորագույն հիմնախնդիրներից մեկին՝ ազգային միասնության ձևավորմանն ու ամրապնդմանը, ինչպես նաև պետության պաշտոնական գաղափարախոսության կայացմանն ու դրա ազդեցությանը երկրի ներքին քաղաքական կյանքի վրա։ Ուսումնասիրության առանցքում Եգիպտոսի քաղաքական համակարգի վերափոխման գործընթացներն են, որոնք սկսվեցին 1952 թվականի Հուլիսյան հեղափոխությունից հետո և հանգեցրին երկրի պետական կառավարման, հասարակական հարաբերությունների ու ազգային ինքնության վերաբերյալ պատկերացումների էական փոփոխությունների։ Այդ ժամանակաշրջանում Եգիպտոսը կանգնած էր նոր պետականության կառուցման, հասարակության տարբեր խավերի և քաղաքական ուժերի համախմբման, ազգային ինքնիշխանության ամրապնդման ու միասնական քաղաքական ուղղության ձևավորման բարդ խնդիրների առջև։ Ազգային միասնության գաղափարը դիտարկվում է որպես պետականության ամրապնդման, հասարակական համերաշխության ապահովման և երկրի զարգացման ընդհանուր նպատակների շուրջ բնակչության համախմբման կարևոր գործոն։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի պաշտոնական գաղափարախոսության դերը, քանի որ այն ոչ միայն արտահայտում էր նոր իշխանության քաղաքական առաջնահերթություններն ու հասարակական վերափոխումների տեսլականը, այլև ծառայում էր որպես պետական քաղաքականության հիմնավորման, ազգային ինքնագիտակցության ձևավորման և հասարակության տարբեր խմբերի միջև ընդհանուր արժեքային համակարգ հաստատելու միջոց։ Այս համատեքստում կարևոր տեղ են զբաղեցնում հեղափոխությունից հետո ձևավորված քաղաքական գաղափարները, արաբական ազգայնականության զարգացումը, սոցիալական արդարության սկզբունքները, հակագաղութատիրական դիրքորոշումը, ազգային անկախության և ինքնիշխանության ձգտումները, ինչպես նաև արաբական աշխարհի քաղաքական ու մշակութային ընդհանրությունների գիտակցումը։ Ուսումնասիրության ժամանակագրական շրջանակն ընդգրկում է Գամալ Աբդել Նասերի իշխանության տարիները, երբ Եգիպտոսը դարձավ արաբական աշխարհի քաղաքական և գաղափարախոսական գործընթացների կարևոր կենտրոններից մեկը։ Այդ ժամանակահատվածում ազգային միասնության հարցը սերտորեն առնչվում էր հասարակության արդիականացմանը, սոցիալ-տնտեսական բարեփոխումներին, պետական կառավարման կենտրոնացմանը, քաղաքական մասնակցության սահմաններին և ազգային ինքնության ու համաարաբական գաղափարների փոխհարաբերություններին։ Կարևոր ուսումնասիրության առարկա է նաև ազգային պետության շահերի և համաարաբական միասնության գաղափարի համատեղման խնդիրը, որն առանձնահատուկ արտահայտություն ստացավ Եգիպտոսի՝ արաբական տարածաշրջանում ունեցած դերակատարության և Սիրիայի հետ Միացյալ Արաբական Հանրապետության ստեղծման ու հետագա կազմալուծման պատմության համատեքստում։ Պաշտոնական գաղափարախոսության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես էին քաղաքական սկզբունքները վերածվում պետական կառավարման և հասարակական կազմակերպման գործնական ուղենիշների, ինչպես էին ձևավորվում իշխանության և հասարակության հարաբերությունները, և ինչ նշանակություն էր տրվում ազգային համախմբվածությանը երկրի քաղաքական կայունության ու զարգացման համար։ Աշխատանքի պատմագիտական և քաղաքագիտական արժեքը պայմանավորված է նրանով, որ այն անդրադառնում է հետհեղափոխական Եգիպտոսի պատմության հիմնարար հարցերին՝ բացահայտելով ազգային ինքնության, պետական գաղափարախոսության, քաղաքական իշխանության և հասարակական միասնության փոխկապակցվածությունը։ Այն կարևոր նյութ է տրամադրում արաբական երկրների ժամանակակից պատմությամբ, Մերձավոր Արևելքի քաղաքական զարգացումներով, արաբական ազգայնականության գաղափարական հիմքերով և հետգաղութային պետականաշինության գործընթացներով հետաքրքրվող ընթերցողներին։ Ուսումնասիրությունը նպաստում է նաև Եգիպտոսի պատմական փորձի ավելի խորքային ընկալմանը՝ ցույց տալով, թե ինչպես կարող են հեղափոխական փոփոխությունները, ազգային նպատակները և պետական գաղափարախոսությունը փոխազդել հասարակության քաղաքական ու մշակութային զարգացման ընթացքում։

Обновлено. 2026-11-21
Եգիպտոսի Հանրապետության ազգային միասնության և պաշտոնական գաղափարախոսության հիմնախնդիրը (1952–1970 թթ.)

Бесплатно

Другие авторы

Все авторы
Համո Սահյան Համո Սահյան 1914 թ․ – 1993 թ․ Համո Սահյանը բնության և հայրենիքի մեծ երգիչն է։ Նրա պոեզիան առանձնանում է պարզությամբ, խորությամբ և ազգային ոգով։Համո Սահյանը հայ բնապատկերային և քնարական պոեզիայի ամենասիրված հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունեն բնությունը, գյուղը և մարդը։ Սահյանի լեզուն պարզ է, բայց խորապես զգացմունքային։ Նրա բանաստեղծությունները հաճախ արտահայտում են կյանքի գեղեցկությունն ու ցավը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել ժողովրդական մտածողության վրա։ Նրա գործերը լայնորեն տարածված են Հայաստանում։ Սահյանի պոեզիան համադրվում է պարզության և փիլիսոփայության հետ։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ ուսումնասիրվում են դպրոցներում։ Նա համարվում է 20-րդ դարի մեծ քնարերգուներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը ազգային արժեք է։ menu_book2 Подробнее Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) 1878 թ․ – 1915 թ․ Սիամանթոն արևմտահայ գրականության ամենահզոր բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները նվիրված են ազգային պայքարին, ազատությանը և մարդկային արժանապատվությանը։ Նա մեծ ցավով նկարագրել է հայ ժողովրդի ողբերգական ճակատագիրը։ Սիամանթոյի լեզուն ուժեղ է, կրակոտ և հուզական։ Նրա պոեզիան հաճախ արտահայտում է բողոք և արդարության պահանջ։ Հայոց ցեղասպանության տարիներին նա զոհվել է օսմանյան իշխանությունների կողմից։ Նրա գործերը դարձել են ազգային հիշողության կարևոր մաս։ Սիամանթոն մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա հայ բանաստեղծների վրա։ Նրա ստեղծագործությունները շարունակում են արդիական մնալ։ Նա համարվում է ազատատենչ պոեզիայի խորհրդանիշներից մեկը։ menu_book2 Подробнее Մովսես Խորենացի Մովսես Խորենացի 410 թ․ – 490 թ․ Մովսես Խորենացին հայ պատմագրության հիմնադիրն է և հայտնի է որպես «Հայ պատմության հայր»։ Նրա «Հայոց պատմություն» աշխատությունը համարվում է հայկական պատմության կարևորագույն սկզբնաղբյուրներից մեկը։ Այն նկարագրում է հայ ժողովրդի ծագումը, թագավորությունները, մշակույթը և պատմական զարգացումը։Մովսես Խորենացին համարվում է հայ պատմագրության հիմնադիրը և հաճախ կոչվում է «Հայ պատմության հայր»։ Նրա գլխավոր աշխատությունը՝ «Հայոց պատմությունը», հայկական պատմության կարևորագույն սկզբնաղբյուրներից է։ Այս գրքում նա ներկայացրել է հայ ժողովրդի ծագումը, թագավորությունների պատմությունը և ազգային ավանդույթները։ Խորենացին օգտագործել է ինչպես գրավոր, այնպես էլ բանավոր աղբյուրներ։ Նրա աշխատությունը մեծ նշանակություն ունի ոչ միայն պատմաբանների, այլև գրականագետների համար։ Գրքի լեզուն հարուստ է և պատկերավոր։ Նա կարևոր դեր է ունեցել հայկական ազգային ինքնագիտակցության ձևավորման մեջ։ Խորենացու ազդեցությունը զգացվում է հետագա դարերի գրականության և պատմագրության վրա։ Նրա անունը դարձել է հայկական գիտական մտքի խորհրդանիշ։ Այսօր նա շարունակում է մնալ հայ մշակույթի ամենահարգված դեմքերից մեկը։ menu_book8 Подробнее Գրիգոր Նարեկացի Գրիգոր Նարեկացի 951 թ․ – 1003 թ․ Գրիգոր Նարեկացին միջնադարյան հայ գրականության և քրիստոնեական մտքի ամենամեծ ներկայացուցիչներից է։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Մատյան ողբերգությունն» է, որը հաճախ կոչվում է պարզապես «Նարեկ»։ Գիրքը բաղկացած է աղոթքներից և հոգևոր խորհրդածություններից։ Նարեկացին խորությամբ ուսումնասիրել է մարդու հոգին, մեղքը, ապաշխարությունն ու հավատքը։ Նրա լեզուն չափազանց հարուստ և պատկերավոր է։ Նարեկացու ստեղծագործությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ հոգևոր մշակույթի վրա։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ 2015 թվականին նա հռչակվել է Կաթոլիկ եկեղեցու Վարդապետ։ Նարեկացին համարվում է համաշխարհային քրիստոնեական գրականության կարևոր հեղինակներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել ամբողջ աշխարհում։ menu_book29 Подробнее Խաչատուր Աբովյան Խաչատուր Աբովյան 1809 թ․ – 1848 թ․ Խաչատուր Աբովյանը նոր հայ գրականության հիմնադիրն է։ Նա առաջիններից էր, ով գրական ստեղծագործություններ գրեց աշխարհաբար հայերենով։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Վերք Հայաստանի» վեպն է։ Այդ վեպը նկարագրում է հայ ժողովրդի պայքարը և ազգային ոգին։ Աբովյանը եղել է նաև մանկավարժ և լուսավորիչ։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել կրթության զարգացմանը։ Իր գործունեությամբ նպաստել է ժամանակակից հայ մշակույթի ձևավորմանը։ Նրա գաղափարները մեծ ազդեցություն են ունեցել հետագա գրողների վրա։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է հարուստ գրական ժառանգություն։ Նրա անհետացումը մինչև այսօր մնում է հայկական պատմության առեղծվածներից մեկը։ menu_book5 Подробнее Մխիթար Գոշ Մխիթար Գոշ 1130 թ․ – 1213 թ․ Մխիթար Գոշ միջնադարյան հայ մեծ մտածող, իրավագետ, առակագիր, մանկավարժ և հասարակական գործիչ էր, որը ապրել է XII–XIII դարերում։ Նա հայտնի է որպես հայ իրավագիտության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից մեկը։ Նրա ամենահայտնի աշխատությունը «Դատաստանագիրքն» է, որը համարվում է հայկական իրավունքի կարևորագույն հուշարձաններից և երկար ժամանակ ծառայել է որպես օրենքների ժողովածու։ Մխիթար Գոշը գրել է նաև բազմաթիվ առակներ, որոնց միջոցով քարոզել է բարություն, արդարություն, իմաստություն և ազնվություն։ Նա մեծ դեր է ունեցել կրթության և մշակույթի զարգացման գործում, հիմնել է դպրոցներ և նպաստել գիտելիքների տարածմանը։ Գոշի ստեղծագործությունները կարևոր նշանակություն ունեն հայ գրականության, իրավունքի և մանկավարժության պատմության մեջ։ Նրա անունը մինչ օրս համարվում է իմաստության, արդարադատության և ազգային մշակույթի խորհրդանիշ։ menu_book9 Подробнее