Мурсалов, Рамиз Алибала оглы

Мурсалов, Рамиз Алибала оглы

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

History

Եգիպտոսի Հանրապետության ազգային միասնության և պաշտոնական գաղափարախոսության հիմնախնդիրը (1952–1970 թթ.)

Աշխատությունը նվիրված է 1952–1970 թվականներին Եգիպտոսի Հանրապետության քաղաքական, գաղափարախոսական և հասարակական զարգացման կարևորագույն հիմնախնդիրներից մեկին՝ ազգային միասնության ձևավորմանն ու ամրապնդմանը, ինչպես նաև պետության պաշտոնական գաղափարախոսության կայացմանն ու դրա ազդեցությանը երկրի ներքին քաղաքական կյանքի վրա։ Ուսումնասիրության առանցքում Եգիպտոսի քաղաքական համակարգի վերափոխման գործընթացներն են, որոնք սկսվեցին 1952 թվականի Հուլիսյան հեղափոխությունից հետո և հանգեցրին երկրի պետական կառավարման, հասարակական հարաբերությունների ու ազգային ինքնության վերաբերյալ պատկերացումների էական փոփոխությունների։ Այդ ժամանակաշրջանում Եգիպտոսը կանգնած էր նոր պետականության կառուցման, հասարակության տարբեր խավերի և քաղաքական ուժերի համախմբման, ազգային ինքնիշխանության ամրապնդման ու միասնական քաղաքական ուղղության ձևավորման բարդ խնդիրների առջև։ Ազգային միասնության գաղափարը դիտարկվում է որպես պետականության ամրապնդման, հասարակական համերաշխության ապահովման և երկրի զարգացման ընդհանուր նպատակների շուրջ բնակչության համախմբման կարևոր գործոն։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի պաշտոնական գաղափարախոսության դերը, քանի որ այն ոչ միայն արտահայտում էր նոր իշխանության քաղաքական առաջնահերթություններն ու հասարակական վերափոխումների տեսլականը, այլև ծառայում էր որպես պետական քաղաքականության հիմնավորման, ազգային ինքնագիտակցության ձևավորման և հասարակության տարբեր խմբերի միջև ընդհանուր արժեքային համակարգ հաստատելու միջոց։ Այս համատեքստում կարևոր տեղ են զբաղեցնում հեղափոխությունից հետո ձևավորված քաղաքական գաղափարները, արաբական ազգայնականության զարգացումը, սոցիալական արդարության սկզբունքները, հակագաղութատիրական դիրքորոշումը, ազգային անկախության և ինքնիշխանության ձգտումները, ինչպես նաև արաբական աշխարհի քաղաքական ու մշակութային ընդհանրությունների գիտակցումը։ Ուսումնասիրության ժամանակագրական շրջանակն ընդգրկում է Գամալ Աբդել Նասերի իշխանության տարիները, երբ Եգիպտոսը դարձավ արաբական աշխարհի քաղաքական և գաղափարախոսական գործընթացների կարևոր կենտրոններից մեկը։ Այդ ժամանակահատվածում ազգային միասնության հարցը սերտորեն առնչվում էր հասարակության արդիականացմանը, սոցիալ-տնտեսական բարեփոխումներին, պետական կառավարման կենտրոնացմանը, քաղաքական մասնակցության սահմաններին և ազգային ինքնության ու համաարաբական գաղափարների փոխհարաբերություններին։ Կարևոր ուսումնասիրության առարկա է նաև ազգային պետության շահերի և համաարաբական միասնության գաղափարի համատեղման խնդիրը, որն առանձնահատուկ արտահայտություն ստացավ Եգիպտոսի՝ արաբական տարածաշրջանում ունեցած դերակատարության և Սիրիայի հետ Միացյալ Արաբական Հանրապետության ստեղծման ու հետագա կազմալուծման պատմության համատեքստում։ Պաշտոնական գաղափարախոսության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես էին քաղաքական սկզբունքները վերածվում պետական կառավարման և հասարակական կազմակերպման գործնական ուղենիշների, ինչպես էին ձևավորվում իշխանության և հասարակության հարաբերությունները, և ինչ նշանակություն էր տրվում ազգային համախմբվածությանը երկրի քաղաքական կայունության ու զարգացման համար։ Աշխատանքի պատմագիտական և քաղաքագիտական արժեքը պայմանավորված է նրանով, որ այն անդրադառնում է հետհեղափոխական Եգիպտոսի պատմության հիմնարար հարցերին՝ բացահայտելով ազգային ինքնության, պետական գաղափարախոսության, քաղաքական իշխանության և հասարակական միասնության փոխկապակցվածությունը։ Այն կարևոր նյութ է տրամադրում արաբական երկրների ժամանակակից պատմությամբ, Մերձավոր Արևելքի քաղաքական զարգացումներով, արաբական ազգայնականության գաղափարական հիմքերով և հետգաղութային պետականաշինության գործընթացներով հետաքրքրվող ընթերցողներին։ Ուսումնասիրությունը նպաստում է նաև Եգիպտոսի պատմական փորձի ավելի խորքային ընկալմանը՝ ցույց տալով, թե ինչպես կարող են հեղափոխական փոփոխությունները, ազգային նպատակները և պետական գաղափարախոսությունը փոխազդել հասարակության քաղաքական ու մշակութային զարգացման ընթացքում։

Updated: 2026-11-21
Եգիպտոսի Հանրապետության ազգային միասնության և պաշտոնական գաղափարախոսության հիմնախնդիրը (1952–1970 թթ.)

Free

Սիլվա Կապուտիկյան Սիլվա Կապուտիկյան 1919 թ․ – 2006 թ․ Սիլվա Կապուտիկյանը հայ պոեզիայի ամենաազդեցիկ կին հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն հայրենիքը, սերը, լեզուն և ազգային ինքնությունը։ Կապուտիկյանը գրել է բազմաթիվ բանաստեղծություններ և հրապարակախոսական նյութեր։ Նրա լեզուն պարզ է, բայց խորքային և զգացմունքային։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել հայ լեզվի պահպանման հարցերին։ Նրա գործերը լայն ճանաչում են ստացել ինչպես Հայաստանում, այնպես էլ սփյուռքում։ Կապուտիկյանը նաև ակտիվ հասարակական գործիչ էր։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ նվիրված են ազգային արժեքներին։ Նա համարվում է հայ կին պոեզիայի ամենակարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է մնալ ազդեցիկ։ menu_book2 Read more Հակոբ Պարոնյան Հակոբ Պարոնյան 1843 թ․ – 1891 թ․ Հակոբ Պարոնյանը հայ երգիծական գրականության ամենամեծ ներկայացուցիչներից է։ Նա իր ստեղծագործություններում քննադատել է հասարակական արատները, կեղծավորությունը և անարդարությունը։ Նրա հումորը սուր է և հաճախ շատ արդիական նույնիսկ այսօր։ Պարոնյանը ստեղծել է բազմաթիվ հիշարժան կերպարներ։ Նրա գործերը համատեղում են ծիծաղն ու հասարակական քննադատությունը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ երգիծանքի զարգացման վրա։ Նրա լեզուն կենդանի է և արտահայտիչ։ Պարոնյանի ստեղծագործությունները լայնորեն ուսումնասիրվում են դպրոցներում և համալսարաններում։ Նա համարվում է հայ սատիրայի դասականը։ Նրա գրական ժառանգությունը շարունակում է հետաքրքրել ընթերցողներին։ menu_book2 Read more Դերենիկ Դեմիրճյան Դերենիկ Դեմիրճյան 1877 թ․ – 1956 թ․ Դերենիկ Դեմիրճյանը գրող, դրամատուրգ և հասարակական գործիչ էր։ Նա առավել հայտնի է իր «Վարդանանք» պատմական վեպով, որը հայ գրականության կարևորագույն ստեղծագործություններից է։ Դեմիրճյանը մեծ հետաքրքրություն է ցուցաբերել հայկական պատմության և ազգային հերոսների նկատմամբ։ Նրա գործերում հաճախ հանդիպում են հայրենասիրական գաղափարներ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ պիեսներ և պատմվածքներ։ Դեմիրճյանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պատմական արձակի զարգացման վրա։ Նա կարևոր դեր է ունեցել նաև հայկական թատրոնի զարգացման գործում։ Նրա աշխատանքները մինչ օրս լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Դեմիրճյանը համարվում է հայ դասական գրականության կարևոր ներկայացուցիչներից մեկը։ menu_book7 Read more Պարույր Սևակ Պարույր Սևակ 1924 թ․ – 1971 թ․ Պարույր Սևակը հայ գրականության ամենախոր և վերլուծական մտածող բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն մարդու ներաշխարհը, հասարակությունը և պատմական հիշողությունը։ Սևակը հայտնի է իր «Անլռելի զանգակատուն» պոեմով, որը նվիրված է Կոմիտասին։ Նրա լեզուն համարձակ է, նորարարական և մտավոր։ Սևակը հաճախ քննադատել է հասարակական խնդիրները և կեղծ արժեքները։ Նրա պոեզիան համադրում է զգացմունքներն ու ինտելեկտը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից պոեզիայի վրա։ Նրա ստեղծագործությունները լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Սևակը համարվում է 20-րդ դարի ամենաազդեցիկ բանաստեղծներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ոգեշնչել նոր սերունդներին։ menu_book9 Read more Միսաք Մեծարենց Միսաք Մեծարենց 1886 թ․ – 1908 թ․ Միսաք Մեծարենցը արևմտահայ քնարական պոեզիայի ամենապայծառ ներկայացուցիչներից է։ Չնայած կարճ կյանքին, նա ստեղծել է բարձրարժեք գրական ժառանգություն։Միսաք Մեծարենցը արևմտահայ քնարերգության ամենապայծառ անուններից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունեն բնությունը, սերը և կյանքի գեղեցկությունը։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա հասցրել է ստեղծել բարձրարժեք պոեզիա։ Նրա լեզուն երաժշտական է և նուրբ։ Մեծարենցը մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ռոմանտիկ պոեզիայի վրա։ Նրա բանաստեղծությունները լի են լույսով և զգացմունքայնությամբ։ Նա համարվում է արևմտահայ պոեզիայի ամենաքնարական ձայներից մեկը։ Նրա գործերը մինչ օրս սիրով ընթերցվում են։ Նրա ժառանգությունը փոքր ծավալով, բայց մեծ արժեք ունի։ Նա հայ գրականության բացառիկ տաղանդներից է։ menu_book2 Read more Գուրգեն Մահարի Գուրգեն Մահարի 1903 թ․ – 1969 թ․ Գուրգեն Մահարին հայ արձակի և հուշագրության կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ հիմնված են սեփական կյանքի փորձի վրա։ Նա նկարագրել է խորհրդային ժամանակների դժվարությունները և բանտային կյանքը։ Նրա հայտնի գործերից է «Ծաղկած փշալարեր» վեպը։ Մահարու լեզուն պարզ է, բայց խորքային և զգացմունքային։ Նրա ստեղծագործություններում կարևոր տեղ ունի մարդու ազատության գաղափարը։ Նա նաև անդրադարձել է պատմական և սոցիալական թեմաներին։ Մահարու գործերը արժեքավոր վկայություն են ժամանակաշրջանի մասին։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից արձակի վրա։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել այսօր։ menu_book4 Read more