Հեղինակի գրքերը (1)

Օնլայն

Պատմություն

Թուրք-իրանական հարաբերությունները XVI և XVII դարերի առաջին կեսին և Հայաստանը

Աշխատությունը նվիրված է XVI դարում և XVII դարի առաջին կեսին Օսմանյան կայսրության և Սեֆյան Իրանի միջև ձևավորված քաղաքական, ռազմական ու դիվանագիտական հարաբերությունների պատմությանը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով Հայաստանի աշխարհաքաղաքական դիրքին, պատմական ճակատագրին և տարածաշրջանային իրադարձությունների զարգացման վրա ունեցած ազդեցությանը։ Քննության առանցքում երկու հզոր արևելյան պետությունների միջև երկարատև մրցակցությունն է, որի հիմքում ընկած էին տարածքային ընդարձակման ձգտումները, քաղաքական գերիշխանության հաստատման նպատակները, տնտեսական շահերը, ռազմավարական նշանակություն ունեցող ճանապարհների ու սահմանային տարածքների վերահսկողությունը, ինչպես նաև կրոնական և գաղափարախոսական հակասությունները։ Օսմանյան և Սեֆյան պետությունների հակամարտությունը վճռորոշ նշանակություն ունեցավ Առաջավոր Ասիայի քաղաքական քարտեզի ձևավորման համար և անմիջականորեն անդրադարձավ Հայաստանի վրա, որը հայտնվել էր երկու կայսրությունների շահերի բախման գոտում։ Հայկական տարածքների նկատմամբ վերահսկողության համար մղվող պայքարը, ռազմական արշավանքները, սահմանների փոփոխությունները, քաղաքական պայմանավորվածություններն ու պատերազմների հետևանքները պայմանավորեցին Հայաստանի տարբեր հատվածների վարչաքաղաքական ենթակայության փոփոխությունները և խոր ազդեցություն ունեցան հայ ժողովրդի պատմական զարգացման վրա։ Աշխատության կարևոր պատմագիտական ուղղություններից մեկը Հայաստանի դերի բացահայտումն է թուրք-իրանական հակամարտության համատեքստում՝ այն դիտարկելով ոչ միայն որպես երկու պետությունների միջև վիճարկվող տարածք, այլև որպես պատմականորեն, աշխարհագրորեն և տնտեսական առումով կարևոր տարածաշրջան, որի նկատմամբ վերահսկողությունը նշանակալի էր երկու կողմերի համար։ XVI դարում Օսմանյան կայսրության և Սեֆյան Իրանի միջև ծավալված պատերազմները, դրանց հաջորդած քաղաքական բանակցությունները և կնքված հաշտության պայմանագրերը նոր իրողություններ էին ստեղծում Հայաստանի համար՝ ազդելով նրա տարածքային ամբողջականության, բնակչության կենսապայմանների, տնտեսական գործունեության և արտաքին կապերի վրա։ Հատուկ պատմական նշանակություն ունի նաև XVII դարի առաջին կեսի իրադարձությունների ուսումնասիրությունը, երբ երկու պետությունների միջև պայքարը շարունակվում էր, իսկ Հայաստանի տարածքները կրկին դառնում էին ռազմական գործողությունների և քաղաքական վերադասավորումների կարևոր թատերաբեմ։ Այս ժամանակաշրջանի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես էին կայսերական շահերը, ռազմական հաջողություններն ու պարտությունները և դիվանագիտական համաձայնությունները փոխկապակցվում Հայաստանի պատմական ընթացքի հետ։ Գրքի գիտական արժեքը պայմանավորված է հայոց պատմությունը տարածաշրջանային և միջազգային քաղաքական գործընթացների լայն շրջանակում դիտարկելու մոտեցմամբ։ Այն նպաստում է Օսմանյան և Սեֆյան պետությունների փոխհարաբերությունների, նրանց արտաքին քաղաքական նպատակների, հակամարտությունների պատճառների և հետևանքների, ինչպես նաև Հայաստանի նկատմամբ իրականացվող քաղաքականության պատմական գնահատմանը։ Միաժամանակ աշխատությունը կարևոր է Հայաստանի աշխարհաքաղաքական նշանակության, հարևան տերությունների մրցակցության պայմաններում հայկական տարածքների ռազմավարական դերի և հայ ժողովրդի պատմական փորձառության ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Այն հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու այն բարդ պատմական ժամանակաշրջանի մասին, երբ Հայաստանի քաղաքական ճակատագիրը մեծապես պայմանավորվում էր տարածաշրջանային երկու հզոր ուժերի հարաբերակցությամբ, և բացահայտելու այդ գործընթացների երկարաժամկետ ազդեցությունը Հայաստանի հետագա պատմության վրա։ Գիրքը արժեքավոր նյութ է հայոց միջնադարյան և վաղ նոր շրջանի պատմությամբ, հայ-իրանական ու հայ-թուրքական պատմական առնչություններով, Օսմանյան կայսրության և Սեֆյան Իրանի արտաքին քաղաքականությամբ, ինչպես նաև Մերձավոր Արևելքի քաղաքական պատմությամբ հետաքրքրվող հետազոտողների, պատմաբանների, արևելագետների, ուսանողների և ընթերցողների համար։

Թարմացվել է՝ 2026-11-17
Թուրք-իրանական հարաբերությունները XVI և XVII դարերի առաջին կեսին և Հայաստանը

Անվճար

Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) 1835 թ․ – 1888 թ․ Րաֆֆին հայ պատմավեպի ամենահայտնի ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում ազգային ազատագրության և հայրենասիրության թեմաները։ «Սամվել», «Խենթը» և «Դավիթ Բեկ» վեպերը համարվում են հայ գրականության դասականներ։ Նա ստեղծել է ուժեղ և հիշվող հերոսներ։ Րաֆֆու կերպարները պայքարում են հանուն ազատության և արդարության։ Նրա գրքերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ երիտասարդության վրա։ Նա կարողացել է պատմությունը ներկայացնել հետաքրքիր և կենդանի ձևով։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Րաֆֆին համարվում է ազգային մտածողության ձևավորման կարևոր գործիչ։ Նրա անունը մշտապես կապված է հայրենասիրական գրականության հետ։ menu_book18 Տեսնել ավելին Վահան Տերյան Վահան Տերյան 1885 թ․ – 1920 թ․ Վահան Տերյանը հայ քնարական պոեզիայի ամենասիրելի հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում արտահայտված են սերը, մենությունը, կարոտը և կյանքի անցողիկությունը։ Տերյանի բանաստեղծությունները հայտնի են իրենց երաժշտականությամբ և նուրբ տրամադրությամբ։ Նա մեծ ազդեցություն է կրել եվրոպական խորհրդապաշտությունից։ Նրա պոեզիան նոր շունչ է բերել հայկական գրականությանը։ Տերյանի լեզուն մեղմ է, գեղեցիկ և հուզական։ Նրա բազմաթիվ բանաստեղծություններ դարձել են երգեր։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա սերունդների բանաստեղծների վրա։ Տերյանի ստեղծագործությունները շարունակում են մնալ ամենաընթերցվողներից։ Նա համարվում է հայ քնարերգության մեծագույն վարպետներից մեկը։ menu_book4 Տեսնել ավելին Գրիգոր Նարեկացի Գրիգոր Նարեկացի 951 թ․ – 1003 թ․ Գրիգոր Նարեկացին միջնադարյան հայ գրականության և քրիստոնեական մտքի ամենամեծ ներկայացուցիչներից է։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Մատյան ողբերգությունն» է, որը հաճախ կոչվում է պարզապես «Նարեկ»։ Գիրքը բաղկացած է աղոթքներից և հոգևոր խորհրդածություններից։ Նարեկացին խորությամբ ուսումնասիրել է մարդու հոգին, մեղքը, ապաշխարությունն ու հավատքը։ Նրա լեզուն չափազանց հարուստ և պատկերավոր է։ Նարեկացու ստեղծագործությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ հոգևոր մշակույթի վրա։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ 2015 թվականին նա հռչակվել է Կաթոլիկ եկեղեցու Վարդապետ։ Նարեկացին համարվում է համաշխարհային քրիստոնեական գրականության կարևոր հեղինակներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել ամբողջ աշխարհում։ menu_book29 Տեսնել ավելին Դանիել Վարուժան Դանիել Վարուժան 1884 թ․ – 1915 թ․ Դանիել Վարուժանը արևմտահայ պոեզիայի ամենատաղանդավոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն բնությունը, գյուղական կյանքը և մարդու ստեղծագործ ուժը։ Վարուժանը հիանում էր աշխատանքի գեղեցկությամբ և մարդու հոգևոր ուժով։ Նրա բանաստեղծությունները հարուստ են պատկերներով և զգացմունքներով։ Նա ձգտել է վերածնել ազգային մշակութային արժեքները։ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ նա ձերբակալվել և սպանվել է։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պոեզիայի զարգացման վրա։ Վարուժանի ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Նա համարվում է արևմտահայ գրականության դասականներից մեկը։ menu_book3 Տեսնել ավելին Գրիգոր Զոհրապ Գրիգոր Զոհրապ 1861 թ․ – 1915 թ․ Հայ նշանավոր գրող, հրապարակախոս, իրավաբան և քաղաքական գործիչ էր։ Նա ծնվել է 1861 թվականի հունիսի 26-ին՝ Կոստանդնուպոլսում, և մահացել 1915 թվականին՝ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ։ Զոհրապը համարվում է արևմտահայ գրականության ամենահայտնի նովելիստներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում պատկերավորվում են մարդու հոգեբանությունը, հասարակական հարաբերությունները և քաղաքային կյանքի խնդիրները։ Նա գրել է բազմաթիվ պատմվածքներ և նորավեպեր, որոնք առանձնանում են իրատեսական ոճով և խոր հոգեբանական վերլուծությամբ։ Բացի գրական գործունեությունից, Զոհրապը եղել է հայտնի իրավաբան և Օսմանյան խորհրդարանի պատգամավոր։ Նրա կյանքն ու գործունեությունը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ մշակույթի և հասարակական մտքի զարգացման վրա, իսկ նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս համարվում են հայ գրականության արժեքավոր էջերից։ menu_book5 Տեսնել ավելին Հրանտ Մաթևոսյան Հրանտ Մաթևոսյան 1935 թ․ – 2002 թ․ Հրանտ Մաթևոսյանը համարվում է 20-րդ դարի հայ արձակի մեծագույն վարպետներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում խորությամբ ներկայացված են գյուղական կյանքը, մարդկային հարաբերությունները և ազգային մտածողությունը։Հրանտ Մաթևոսյանը հայ արձակի ամենամեծ վարպետներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունի գյուղական աշխարհի, մարդու և բնության փոխհարաբերությունը։ Նա հայտնի է իր խորը հոգեբանական դիտարկումներով և յուրահատուկ լեզվով։ Նրա գործերը հաճախ ներկայացնում են մարդու ներքին պայքարը և ազգային մտածողությունը։ Մաթևոսյանի հայտնի գործերից են «Մենք ենք, մեր սարերը» և բազմաթիվ պատմվածքներ։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից գրականության վրա։ Նրա լեզուն պատկերավոր և փիլիսոփայական է։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս ուսումնասիրվում են։ Նա համարվում է 20-րդ դարի հայ արձակի հիմնասյուներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը ազգային արժեք է։ menu_book4 Տեսնել ավելին