Ներկարարյան, Վ. Ս.

Ներկարարյան, Վ. Ս.

menu_book Տեսնել նյութերը

Հեղինակի գրքերը (1)

Օնլայն

Տնտեսագիտություն

Կապիտալիզմի ընդհանուր ճգնաժամի նոր փուլը

Աշխատությունը նվիրված է կապիտալիզմի ընդհանուր ճգնաժամի խորացմանը, դրա պատմական զարգացման նոր փուլին և համաշխարհային տնտեսական ու քաղաքական համակարգում տեղի ունեցող արմատական փոփոխությունների վերլուծությանը։ Գրքում քննարկվում են կապիտալիստական հասարակարգի ներքին հակասությունները, տնտեսական զարգացման առանձնահատկությունները, իմպերիալիզմի դրսևորումները և այն պատմական գործընթացները, որոնք 20-րդ դարի կեսերին էական ազդեցություն են ունեցել միջազգային հարաբերությունների ու հասարակական զարգացման ընթացքի վրա։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացվում է կապիտալիզմի ընդհանուր ճգնաժամի նոր՝ երրորդ փուլի գաղափարական և տնտեսական բնութագրման վրա, որը ներկայացվում է որպես համաշխարհային սոցիալիստական համակարգի ձևավորման և ամրապնդման, ազգային-ազատագրական շարժումների ծավալման ու գաղութային համակարգի քայքայման հետևանքով առաջացած պատմական իրողություն։ Հեղինակը դիտարկում է Առաջին համաշխարհային պատերազմից և Հոկտեմբերյան սոցիալիստական հեղափոխությունից հետո ձևավորված միջազգային նոր իրադրությունը, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի հետևանքները, սոցիալիստական պետությունների թվի ավելացումը և համաշխարհային քաղաքական ուժերի հարաբերակցության փոփոխությունը։ Առանձին գաղափարական նշանակություն է տրվում կապիտալիզմի և սոցիալիզմի միջև տնտեսական մրցակցությանը, երկու հասարակարգերի զարգացման ուղիների հակադրությանը, արտադրության կազմակերպման սկզբունքներին և միջազգային աշխատավորական շարժման դերին։ Անդրադառնալով կապիտալիստական տնտեսության խնդիրներին՝ աշխատությունը շոշափում է արտադրական հնարավորությունների ոչ լիարժեք օգտագործման, գործազրկության, տնտեսական անկայունության, մենաշնորհային կապիտալի ազդեցության և աշխատանքի ու կապիտալի միջև հակասությունների սրման հարցերը։ Քննարկվում են նաև պետական-մենաշնորհային կապիտալիզմի զարգացման միտումները, կապիտալիստական պետությունների միջև տնտեսական ու քաղաքական մրցակցությունը և միջազգային հարաբերություններում իմպերիալիստական քաղաքականության դրսևորումները։ Աշխատության գաղափարական առանցքը խորհրդային քաղաքատնտեսության և մարքսիստ-լենինյան հասարակագիտական տեսության դրույթներն են, որոնց շրջանակում համաշխարհային պատմական զարգացումը մեկնաբանվում է կապիտալիզմից սոցիալիզմին անցման տեսանկյունից։ Կարևոր տեղ է հատկացվում սոցիալիստական երկրների համագործակցությանը, համաշխարհային սոցիալիստական տնտեսության ձևավորմանը և միջազգային բանվոր դասակարգի՝ հասարակական վերափոխումների գլխավոր ուժերից մեկը լինելու գաղափարին։ Միաժամանակ ներկայացվում է ազգային-ազատագրական շարժումների պատմական նշանակությունը՝ ընդգծելով գաղութային կախվածությունից ազատագրվող ժողովուրդների դերը համաշխարհային քաղաքական համակարգի փոփոխության գործընթացում։ Ստեղծագործության գրական և գիտական առանձնահատկությունները պայմանավորված են քաղաքատնտեսական վերլուծության, պատմական փաստարկման և գաղափարախոսական մեկնաբանության համադրությամբ։ Շարադրանքը բնորոշ է խորհրդային հասարակագիտական գրականությանը, որտեղ տնտեսական երևույթները դիտարկվում են հասարակարգերի պայքարի, արտադրական հարաբերությունների և պատմական զարգացման օրինաչափությունների համատեքստում։ Պատմական ու մշակութային առումով աշխատությունը կարևոր սկզբնաղբյուրային արժեք ունի 1960-ական թվականների սկզբի խորհրդային հասարակագիտական մտքի, տնտեսական գաղափարախոսության և միջազգային քաղաքական իրադարձությունների պաշտոնական մեկնաբանությունների ուսումնասիրության համար։ Այն հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու, թե ինչպես էին ժամանակաշրջանի խորհրդային հեղինակները գնահատում կապիտալիստական համակարգի վիճակը, սոցիալիզմի միջազգային դիրքերի ամրապնդումը և համաշխարհային պատմական գործընթացների հետագա ուղղությունը։ Գիրքը հետաքրքրություն է ներկայացնում քաղաքատնտեսության, տնտեսական մտքի պատմության, քաղաքական գաղափարախոսությունների, խորհրդային պատմության և միջազգային հարաբերությունների ուսումնասիրությամբ զբաղվող ընթերցողների, հետազոտողների ու ուսանողների համար՝ միաժամանակ ծառայելով որպես տվյալ ժամանակաշրջանի գաղափարական պատկերացումների և հասարակական-տնտեսական հայացքների ուսումնասիրման արժեքավոր նյութ։

Թարմացվել է՝ 2026-11-17
Կապիտալիզմի ընդհանուր ճգնաժամի նոր փուլը

Անվճար

Մովսես Խորենացի Մովսես Խորենացի 410 թ․ – 490 թ․ Մովսես Խորենացին հայ պատմագրության հիմնադիրն է և հայտնի է որպես «Հայ պատմության հայր»։ Նրա «Հայոց պատմություն» աշխատությունը համարվում է հայկական պատմության կարևորագույն սկզբնաղբյուրներից մեկը։ Այն նկարագրում է հայ ժողովրդի ծագումը, թագավորությունները, մշակույթը և պատմական զարգացումը։Մովսես Խորենացին համարվում է հայ պատմագրության հիմնադիրը և հաճախ կոչվում է «Հայ պատմության հայր»։ Նրա գլխավոր աշխատությունը՝ «Հայոց պատմությունը», հայկական պատմության կարևորագույն սկզբնաղբյուրներից է։ Այս գրքում նա ներկայացրել է հայ ժողովրդի ծագումը, թագավորությունների պատմությունը և ազգային ավանդույթները։ Խորենացին օգտագործել է ինչպես գրավոր, այնպես էլ բանավոր աղբյուրներ։ Նրա աշխատությունը մեծ նշանակություն ունի ոչ միայն պատմաբանների, այլև գրականագետների համար։ Գրքի լեզուն հարուստ է և պատկերավոր։ Նա կարևոր դեր է ունեցել հայկական ազգային ինքնագիտակցության ձևավորման մեջ։ Խորենացու ազդեցությունը զգացվում է հետագա դարերի գրականության և պատմագրության վրա։ Նրա անունը դարձել է հայկական գիտական մտքի խորհրդանիշ։ Այսօր նա շարունակում է մնալ հայ մշակույթի ամենահարգված դեմքերից մեկը։ menu_book8 Տեսնել ավելին Ալեքսանդր Շիրվանզադե Ալեքսանդր Շիրվանզադե 1858 թ․ – 1935 թ․ Ալեքսանդր Շիրվանզադեն հայ ռեալիստական արձակի մեծագույն ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում արտացոլված են հասարակության տարբեր խավերի կյանքը և սոցիալական խնդիրները։ Նա գրել է վեպեր, պատմվածքներ և դրամատիկական գործեր։ Շիրվանզադեն մեծ ուշադրություն է դարձրել մարդկային հարաբերություններին։ Նրա հերոսները հոգեբանորեն խորն են մշակված։ Նա համարձակորեն քննադատել է հասարակական անարդարությունները։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ճանաչում են ստացել նաև թատերական բեմերում։ Շիրվանզադեն համարվում է հայ արձակի դասականներից մեկը։ Նրա ազդեցությունը զգալի է հետագա գրողների ստեղծագործություններում։ Նա շարունակում է մնալ հայ գրականության կարևորագույն անուններից մեկը։ menu_book17 Տեսնել ավելին Հակոբ Պարոնյան Հակոբ Պարոնյան 1843 թ․ – 1891 թ․ Հակոբ Պարոնյանը հայ երգիծական գրականության ամենամեծ ներկայացուցիչներից է։ Նա իր ստեղծագործություններում քննադատել է հասարակական արատները, կեղծավորությունը և անարդարությունը։ Նրա հումորը սուր է և հաճախ շատ արդիական նույնիսկ այսօր։ Պարոնյանը ստեղծել է բազմաթիվ հիշարժան կերպարներ։ Նրա գործերը համատեղում են ծիծաղն ու հասարակական քննադատությունը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ երգիծանքի զարգացման վրա։ Նրա լեզուն կենդանի է և արտահայտիչ։ Պարոնյանի ստեղծագործությունները լայնորեն ուսումնասիրվում են դպրոցներում և համալսարաններում։ Նա համարվում է հայ սատիրայի դասականը։ Նրա գրական ժառանգությունը շարունակում է հետաքրքրել ընթերցողներին։ menu_book2 Տեսնել ավելին Խաչատուր Աբովյան Խաչատուր Աբովյան 1809 թ․ – 1848 թ․ Խաչատուր Աբովյանը նոր հայ գրականության հիմնադիրն է։ Նա առաջիններից էր, ով գրական ստեղծագործություններ գրեց աշխարհաբար հայերենով։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Վերք Հայաստանի» վեպն է։ Այդ վեպը նկարագրում է հայ ժողովրդի պայքարը և ազգային ոգին։ Աբովյանը եղել է նաև մանկավարժ և լուսավորիչ։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել կրթության զարգացմանը։ Իր գործունեությամբ նպաստել է ժամանակակից հայ մշակույթի ձևավորմանը։ Նրա գաղափարները մեծ ազդեցություն են ունեցել հետագա գրողների վրա։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է հարուստ գրական ժառանգություն։ Նրա անհետացումը մինչև այսօր մնում է հայկական պատմության առեղծվածներից մեկը։ menu_book5 Տեսնել ավելին Ակսել Բակունց Ակսել Բակունց 1899 թ․ – 1937 թ․ Ակսել Բակունցը հայ արձակի ամենաբարձր մակարդակի վարպետներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունի գյուղական կյանքի, մարդու և բնության ներդաշնակության պատկերումը։ Բակունցը առանձնանում է նուրբ հոգեբանական դիտարկումներով և լեզվական ճշգրտությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Ալպիական մանուշակ», «Մթնաձոր» և այլ պատմվածքներ։ Նա համարվում է հայ կարճ արձակի անգերազանցելի հեղինակներից մեկը։ Բակունցի ստեղծագործությունները լի են մարդկային խորությամբ և լուռ տխրությամբ։ Նրա հերոսները հաճախ պայքարում են սոցիալական դժվարությունների հետ։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նա զոհվել է ստալինյան բռնաճնշումների ժամանակ։ menu_book5 Տեսնել ավելին Մխիթար Գոշ Մխիթար Գոշ 1130 թ․ – 1213 թ․ Մխիթար Գոշ միջնադարյան հայ մեծ մտածող, իրավագետ, առակագիր, մանկավարժ և հասարակական գործիչ էր, որը ապրել է XII–XIII դարերում։ Նա հայտնի է որպես հայ իրավագիտության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից մեկը։ Նրա ամենահայտնի աշխատությունը «Դատաստանագիրքն» է, որը համարվում է հայկական իրավունքի կարևորագույն հուշարձաններից և երկար ժամանակ ծառայել է որպես օրենքների ժողովածու։ Մխիթար Գոշը գրել է նաև բազմաթիվ առակներ, որոնց միջոցով քարոզել է բարություն, արդարություն, իմաստություն և ազնվություն։ Նա մեծ դեր է ունեցել կրթության և մշակույթի զարգացման գործում, հիմնել է դպրոցներ և նպաստել գիտելիքների տարածմանը։ Գոշի ստեղծագործությունները կարևոր նշանակություն ունեն հայ գրականության, իրավունքի և մանկավարժության պատմության մեջ։ Նրա անունը մինչ օրս համարվում է իմաստության, արդարադատության և ազգային մշակույթի խորհրդանիշ։ menu_book9 Տեսնել ավելին