Ներկարարյան, Վ. Ս.

Ներկարարյան, Վ. Ս.

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

Economics

Կապիտալիզմի ընդհանուր ճգնաժամի նոր փուլը

Աշխատությունը նվիրված է կապիտալիզմի ընդհանուր ճգնաժամի խորացմանը, դրա պատմական զարգացման նոր փուլին և համաշխարհային տնտեսական ու քաղաքական համակարգում տեղի ունեցող արմատական փոփոխությունների վերլուծությանը։ Գրքում քննարկվում են կապիտալիստական հասարակարգի ներքին հակասությունները, տնտեսական զարգացման առանձնահատկությունները, իմպերիալիզմի դրսևորումները և այն պատմական գործընթացները, որոնք 20-րդ դարի կեսերին էական ազդեցություն են ունեցել միջազգային հարաբերությունների ու հասարակական զարգացման ընթացքի վրա։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացվում է կապիտալիզմի ընդհանուր ճգնաժամի նոր՝ երրորդ փուլի գաղափարական և տնտեսական բնութագրման վրա, որը ներկայացվում է որպես համաշխարհային սոցիալիստական համակարգի ձևավորման և ամրապնդման, ազգային-ազատագրական շարժումների ծավալման ու գաղութային համակարգի քայքայման հետևանքով առաջացած պատմական իրողություն։ Հեղինակը դիտարկում է Առաջին համաշխարհային պատերազմից և Հոկտեմբերյան սոցիալիստական հեղափոխությունից հետո ձևավորված միջազգային նոր իրադրությունը, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի հետևանքները, սոցիալիստական պետությունների թվի ավելացումը և համաշխարհային քաղաքական ուժերի հարաբերակցության փոփոխությունը։ Առանձին գաղափարական նշանակություն է տրվում կապիտալիզմի և սոցիալիզմի միջև տնտեսական մրցակցությանը, երկու հասարակարգերի զարգացման ուղիների հակադրությանը, արտադրության կազմակերպման սկզբունքներին և միջազգային աշխատավորական շարժման դերին։ Անդրադառնալով կապիտալիստական տնտեսության խնդիրներին՝ աշխատությունը շոշափում է արտադրական հնարավորությունների ոչ լիարժեք օգտագործման, գործազրկության, տնտեսական անկայունության, մենաշնորհային կապիտալի ազդեցության և աշխատանքի ու կապիտալի միջև հակասությունների սրման հարցերը։ Քննարկվում են նաև պետական-մենաշնորհային կապիտալիզմի զարգացման միտումները, կապիտալիստական պետությունների միջև տնտեսական ու քաղաքական մրցակցությունը և միջազգային հարաբերություններում իմպերիալիստական քաղաքականության դրսևորումները։ Աշխատության գաղափարական առանցքը խորհրդային քաղաքատնտեսության և մարքսիստ-լենինյան հասարակագիտական տեսության դրույթներն են, որոնց շրջանակում համաշխարհային պատմական զարգացումը մեկնաբանվում է կապիտալիզմից սոցիալիզմին անցման տեսանկյունից։ Կարևոր տեղ է հատկացվում սոցիալիստական երկրների համագործակցությանը, համաշխարհային սոցիալիստական տնտեսության ձևավորմանը և միջազգային բանվոր դասակարգի՝ հասարակական վերափոխումների գլխավոր ուժերից մեկը լինելու գաղափարին։ Միաժամանակ ներկայացվում է ազգային-ազատագրական շարժումների պատմական նշանակությունը՝ ընդգծելով գաղութային կախվածությունից ազատագրվող ժողովուրդների դերը համաշխարհային քաղաքական համակարգի փոփոխության գործընթացում։ Ստեղծագործության գրական և գիտական առանձնահատկությունները պայմանավորված են քաղաքատնտեսական վերլուծության, պատմական փաստարկման և գաղափարախոսական մեկնաբանության համադրությամբ։ Շարադրանքը բնորոշ է խորհրդային հասարակագիտական գրականությանը, որտեղ տնտեսական երևույթները դիտարկվում են հասարակարգերի պայքարի, արտադրական հարաբերությունների և պատմական զարգացման օրինաչափությունների համատեքստում։ Պատմական ու մշակութային առումով աշխատությունը կարևոր սկզբնաղբյուրային արժեք ունի 1960-ական թվականների սկզբի խորհրդային հասարակագիտական մտքի, տնտեսական գաղափարախոսության և միջազգային քաղաքական իրադարձությունների պաշտոնական մեկնաբանությունների ուսումնասիրության համար։ Այն հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու, թե ինչպես էին ժամանակաշրջանի խորհրդային հեղինակները գնահատում կապիտալիստական համակարգի վիճակը, սոցիալիզմի միջազգային դիրքերի ամրապնդումը և համաշխարհային պատմական գործընթացների հետագա ուղղությունը։ Գիրքը հետաքրքրություն է ներկայացնում քաղաքատնտեսության, տնտեսական մտքի պատմության, քաղաքական գաղափարախոսությունների, խորհրդային պատմության և միջազգային հարաբերությունների ուսումնասիրությամբ զբաղվող ընթերցողների, հետազոտողների ու ուսանողների համար՝ միաժամանակ ծառայելով որպես տվյալ ժամանակաշրջանի գաղափարական պատկերացումների և հասարակական-տնտեսական հայացքների ուսումնասիրման արժեքավոր նյութ։

Updated: 2026-11-17
Կապիտալիզմի ընդհանուր ճգնաժամի նոր փուլը

Free

Ներսես Շնորհալի Ներսես Շնորհալի 1102 թ․ – 1173 թ․ Ներսես Շնորհալին եղել է հայ եկեղեցու կաթողիկոս, բանաստեղծ և աստվածաբան։ Նա հայտնի է իր հոգևոր երգերով, աղոթքներով և բանաստեղծություններով։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում բարությունը, սերը և մարդասիրությունը։ Շնորհալին ձգտել է միավորել մարդկանց և ամրապնդել քրիստոնեական արժեքները։ Նրա գրական լեզուն պարզ է, բայց միևնույն ժամանակ խորիմաստ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ եկեղեցական շարականներ։ Ներսես Շնորհալու ստեղծագործությունները մինչ օրս օգտագործվում են հայկական եկեղեցական կյանքում։ Նրա ազդեցությունը զգալի է հայ մշակույթի և կրթության զարգացման մեջ։ Նա համարվում է հայ միջնադարյան գրականության ամենակարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա անունը շարունակում է մնալ ազգային հպարտության աղբյուր։ menu_book13 Read more Համո Սահյան Համո Սահյան 1914 թ․ – 1993 թ․ Համո Սահյանը բնության և հայրենիքի մեծ երգիչն է։ Նրա պոեզիան առանձնանում է պարզությամբ, խորությամբ և ազգային ոգով։Համո Սահյանը հայ բնապատկերային և քնարական պոեզիայի ամենասիրված հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունեն բնությունը, գյուղը և մարդը։ Սահյանի լեզուն պարզ է, բայց խորապես զգացմունքային։ Նրա բանաստեղծությունները հաճախ արտահայտում են կյանքի գեղեցկությունն ու ցավը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել ժողովրդական մտածողության վրա։ Նրա գործերը լայնորեն տարածված են Հայաստանում։ Սահյանի պոեզիան համադրվում է պարզության և փիլիսոփայության հետ։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ ուսումնասիրվում են դպրոցներում։ Նա համարվում է 20-րդ դարի մեծ քնարերգուներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը ազգային արժեք է։ menu_book2 Read more Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) 1854 թ․ – 1908 թ․ Մուրացանը հայ պատմական արձակի կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Գևորգ Մարզպետունի» վեպն է։ Վեպում ներկայացվում են Հայաստանի պատմության կարևոր էջերը։ Մուրացանը մեծ հետաքրքրություն ուներ ազգային անցյալի նկատմամբ։ Նրա ստեղծագործությունները ներշնչված են հայրենասիրական գաղափարներով։ Նա ձգտել է ընթերցողին ծանոթացնել հայկական պատմությանը։ Նրա կերպարները հաճախ մարմնավորում են քաջություն և նվիրվածություն։ Մուրացանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա գրքերը մինչ օրս մեծ հետաքրքրությամբ ընթերցվում են։ Նա կարևոր տեղ է զբաղեցնում հայ պատմավեպի զարգացման մեջ։ menu_book18 Read more Սիլվա Կապուտիկյան Սիլվա Կապուտիկյան 1919 թ․ – 2006 թ․ Սիլվա Կապուտիկյանը հայ պոեզիայի ամենաազդեցիկ կին հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն հայրենիքը, սերը, լեզուն և ազգային ինքնությունը։ Կապուտիկյանը գրել է բազմաթիվ բանաստեղծություններ և հրապարակախոսական նյութեր։ Նրա լեզուն պարզ է, բայց խորքային և զգացմունքային։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել հայ լեզվի պահպանման հարցերին։ Նրա գործերը լայն ճանաչում են ստացել ինչպես Հայաստանում, այնպես էլ սփյուռքում։ Կապուտիկյանը նաև ակտիվ հասարակական գործիչ էր։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ նվիրված են ազգային արժեքներին։ Նա համարվում է հայ կին պոեզիայի ամենակարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է մնալ ազդեցիկ։ menu_book2 Read more Վահան Թեքեյան Վահան Թեքեյան 1878 թ․ – 1945 թ․ Վահան Թեքեյանը սփյուռքահայ գրականության ամենահայտնի բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները հայտնի են իրենց խորը քնարականությամբ և հայրենասիրությամբ։ Թեքեյանը գրել է սիրո, հայրենիքի և մարդկային կյանքի մասին։ Նա նաև ակտիվ լրագրող և հասարակական գործիչ էր։ Նրա պոեզիան մեծ ճանաչում է ստացել հայկական սփյուռքում։ Թեքեյանի լեզուն նուրբ է և արտահայտիչ։ Նա կարևոր դեր է ունեցել արևմտահայ մշակույթի պահպանման գործում։ Նրա գործերը թարգմանվել են տարբեր լեզուներով։ Շատ գրականագետներ նրան անվանում են «Սփյուռքի բանաստեղծ իշխան»։ Նրա անունը շարունակում է մնալ հայ պոեզիայի կարևոր էջերից մեկը։ menu_book2 Read more Դերենիկ Դեմիրճյան Դերենիկ Դեմիրճյան 1877 թ․ – 1956 թ․ Դերենիկ Դեմիրճյանը գրող, դրամատուրգ և հասարակական գործիչ էր։ Նա առավել հայտնի է իր «Վարդանանք» պատմական վեպով, որը հայ գրականության կարևորագույն ստեղծագործություններից է։ Դեմիրճյանը մեծ հետաքրքրություն է ցուցաբերել հայկական պատմության և ազգային հերոսների նկատմամբ։ Նրա գործերում հաճախ հանդիպում են հայրենասիրական գաղափարներ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ պիեսներ և պատմվածքներ։ Դեմիրճյանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պատմական արձակի զարգացման վրա։ Նա կարևոր դեր է ունեցել նաև հայկական թատրոնի զարգացման գործում։ Նրա աշխատանքները մինչ օրս լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Դեմիրճյանը համարվում է հայ դասական գրականության կարևոր ներկայացուցիչներից մեկը։ menu_book7 Read more