Books by this author (1)
Economics
Կապիտալիզմի ընդհանուր ճգնաժամի նոր փուլը
Աշխատությունը նվիրված է կապիտալիզմի ընդհանուր ճգնաժամի խորացմանը, դրա պատմական զարգացման նոր փուլին և համաշխարհային տնտեսական ու քաղաքական համակարգում տեղի ունեցող արմատական փոփոխությունների վերլուծությանը։ Գրքում քննարկվում են կապիտալիստական հասարակարգի ներքին հակասությունները, տնտեսական զարգացման առանձնահատկությունները, իմպերիալիզմի դրսևորումները և այն պատմական գործընթացները, որոնք 20-րդ դարի կեսերին էական ազդեցություն են ունեցել միջազգային հարաբերությունների ու հասարակական զարգացման ընթացքի վրա։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացվում է կապիտալիզմի ընդհանուր ճգնաժամի նոր՝ երրորդ փուլի գաղափարական և տնտեսական բնութագրման վրա, որը ներկայացվում է որպես համաշխարհային սոցիալիստական համակարգի ձևավորման և ամրապնդման, ազգային-ազատագրական շարժումների ծավալման ու գաղութային համակարգի քայքայման հետևանքով առաջացած պատմական իրողություն։ Հեղինակը դիտարկում է Առաջին համաշխարհային պատերազմից և Հոկտեմբերյան սոցիալիստական հեղափոխությունից հետո ձևավորված միջազգային նոր իրադրությունը, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի հետևանքները, սոցիալիստական պետությունների թվի ավելացումը և համաշխարհային քաղաքական ուժերի հարաբերակցության փոփոխությունը։ Առանձին գաղափարական նշանակություն է տրվում կապիտալիզմի և սոցիալիզմի միջև տնտեսական մրցակցությանը, երկու հասարակարգերի զարգացման ուղիների հակադրությանը, արտադրության կազմակերպման սկզբունքներին և միջազգային աշխատավորական շարժման դերին։ Անդրադառնալով կապիտալիստական տնտեսության խնդիրներին՝ աշխատությունը շոշափում է արտադրական հնարավորությունների ոչ լիարժեք օգտագործման, գործազրկության, տնտեսական անկայունության, մենաշնորհային կապիտալի ազդեցության և աշխատանքի ու կապիտալի միջև հակասությունների սրման հարցերը։ Քննարկվում են նաև պետական-մենաշնորհային կապիտալիզմի զարգացման միտումները, կապիտալիստական պետությունների միջև տնտեսական ու քաղաքական մրցակցությունը և միջազգային հարաբերություններում իմպերիալիստական քաղաքականության դրսևորումները։ Աշխատության գաղափարական առանցքը խորհրդային քաղաքատնտեսության և մարքսիստ-լենինյան հասարակագիտական տեսության դրույթներն են, որոնց շրջանակում համաշխարհային պատմական զարգացումը մեկնաբանվում է կապիտալիզմից սոցիալիզմին անցման տեսանկյունից։ Կարևոր տեղ է հատկացվում սոցիալիստական երկրների համագործակցությանը, համաշխարհային սոցիալիստական տնտեսության ձևավորմանը և միջազգային բանվոր դասակարգի՝ հասարակական վերափոխումների գլխավոր ուժերից մեկը լինելու գաղափարին։ Միաժամանակ ներկայացվում է ազգային-ազատագրական շարժումների պատմական նշանակությունը՝ ընդգծելով գաղութային կախվածությունից ազատագրվող ժողովուրդների դերը համաշխարհային քաղաքական համակարգի փոփոխության գործընթացում։ Ստեղծագործության գրական և գիտական առանձնահատկությունները պայմանավորված են քաղաքատնտեսական վերլուծության, պատմական փաստարկման և գաղափարախոսական մեկնաբանության համադրությամբ։ Շարադրանքը բնորոշ է խորհրդային հասարակագիտական գրականությանը, որտեղ տնտեսական երևույթները դիտարկվում են հասարակարգերի պայքարի, արտադրական հարաբերությունների և պատմական զարգացման օրինաչափությունների համատեքստում։ Պատմական ու մշակութային առումով աշխատությունը կարևոր սկզբնաղբյուրային արժեք ունի 1960-ական թվականների սկզբի խորհրդային հասարակագիտական մտքի, տնտեսական գաղափարախոսության և միջազգային քաղաքական իրադարձությունների պաշտոնական մեկնաբանությունների ուսումնասիրության համար։ Այն հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու, թե ինչպես էին ժամանակաշրջանի խորհրդային հեղինակները գնահատում կապիտալիստական համակարգի վիճակը, սոցիալիզմի միջազգային դիրքերի ամրապնդումը և համաշխարհային պատմական գործընթացների հետագա ուղղությունը։ Գիրքը հետաքրքրություն է ներկայացնում քաղաքատնտեսության, տնտեսական մտքի պատմության, քաղաքական գաղափարախոսությունների, խորհրդային պատմության և միջազգային հարաբերությունների ուսումնասիրությամբ զբաղվող ընթերցողների, հետազոտողների ու ուսանողների համար՝ միաժամանակ ծառայելով որպես տվյալ ժամանակաշրջանի գաղափարական պատկերացումների և հասարակական-տնտեսական հայացքների ուսումնասիրման արժեքավոր նյութ։
Updated: 2026-11-17