Օքսուզյան, Գայանե Ռաֆիկի

Կենսաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է ծանր մետաղների իոնների և նեյրոակտիվ պեպտիդի ազդեցությամբ առնետների հյուսվածքներում թթվածնի ակտիվ ձևերի նյութափոխանակությունը կարգավորող մետաղապրոտեինների քանակական փոփոխությունների ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են օրգանիզմում օքսիդավերականգնման գործընթացների կենսաքիմիական հիմքերը, թթվածնի ակտիվ ձևերի առաջացման և չեզոքացման մեխանիզմները, ինչպես նաև բջջային հակաօքսիդանտային պաշտպանության համակարգի գործունեության առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մետաղապրոտեինների կառուցվածքային և գործառնական նշանակությանը, դրանց մասնակցությանը ազատ ռադիկալային գործընթացների կարգավորմանը և բջիջների կենսաքիմիական հավասարակշռության պահպանմանը։ Ուսումնասիրվում են ծանր մետաղների իոնների հնարավոր թունաբանական ազդեցությունները, դրանց ներգործությամբ առաջացող օքսիդատիվ սթրեսի մեխանիզմները և տարբեր հյուսվածքներում հակաօքսիդանտային համակարգի արձագանքման առանձնահատկությունները։ Անդրադարձ է կատարվում նեյրոակտիվ պեպտիդների կենսաբանական ազդեցություններին, բջջային նյութափոխանակության կարգավորման գործընթացներում դրանց հնարավոր մասնակցությանը և ծանր մետաղներով պայմանավորված կենսաքիմիական փոփոխությունների վրա ունեցած ազդեցությանը։ Կարևորվում են մետաղապրոտեինների քանակական պարունակության, ֆերմենտային ակտիվության և հյուսվածքային բաշխման ուսումնասիրության մեթոդները, ինչպես նաև փորձարարական տարբեր պայմաններում ստացված ցուցանիշների համեմատական գնահատումը։ Դիտարկվում են նյարդային և այլ հյուսվածքների կենսաքիմիական արձագանքների առանձնահատկությունները, մետաղների ազդեցության նկատմամբ օրգանիզմի պաշտպանական մեխանիզմները և օքսիդատիվ վնասման գործընթացների կարգավորման հնարավորությունները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են կիրառվել կենսաքիմիական, սպեկտրոֆոտոմետրական և վիճակագրական վերլուծության մեթոդներ՝ մետաղապրոտեինների փոփոխությունների օրինաչափությունները բացահայտելու նպատակով։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի օքսիդատիվ սթրեսի կենսաքիմիական մեխանիզմների, ծանր մետաղների թունաբանական ազդեցությունների և նեյրոակտիվ միացությունների կենսաբանական դերի ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել կենսաքիմիկոսների, մոլեկուլային կենսաբանների, ֆիզիոլոգների, թունաբանների, դեղաբանների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։