Ոսկանյան, Մարիամ Համբարձումի

Տնտեսագիտություն

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է արժութային կարգավորման համակարգի արդիականացման հիմնախնդիրներին՝ Հայաստանի Հանրապետությունում, որտեղ վերլուծվում են ֆինանսական կայունության ապահովման, դրամավարկային քաղաքականության արդյունավետության և արտաքին տնտեսական ազդեցությունների փոխազդեցության հարցերը։ Նյութում դիտարկվում է ազգային արժույթի կայունության պահպանման մեխանիզմների կատարելագործումը, արտարժույթի շուկայի կարգավորման գործիքների զարգացումը և կենտրոնական բանկի դերակատարությունը փոխարժեքի տատանումների վերահսկման գործընթացում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում կապիտալի հոսքերի կարգավորմանը, ֆինանսական շուկաների լիբերալացման աստիճանին և միջազգային ֆինանսական ինտեգրման պայմաններում առաջացող ռիսկերին։ Աշխատությունը նաև ընդգծում է օրենսդրական դաշտի բարեփոխման անհրաժեշտությունը, ֆինանսական վերահսկողության գործիքների արդիականացումը և մակրոտնտեսական քաղաքականության համադրելիությունը արժութային կայունության նպատակների հետ։ Միաժամանակ քննարկվում են միջազգային փորձի կիրառելիության հնարավորությունները՝ նպատակ ունենալով բարձրացնել համակարգի ճկունությունը և դիմակայունությունը արտաքին շոկերի նկատմամբ։

Տնտեսագիտություն

Աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում արժութային կարգավորման համակարգի արդիականացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը և դրա կատարելագործման հնարավորությունների բացահայտմանը։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում են արժութային հարաբերությունների պետական կարգավորման տնտեսական և ինստիտուցիոնալ հիմքերը, դրանց ազդեցությունը ֆինանսական շուկայի կայունության, ազգային արժույթի դիրքի, արտաքին տնտեսական կապերի և երկրի ներդրումային միջավայրի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում արժութային շուկայի գործունեության մեխանիզմներին, փոխարժեքի ձևավորմանը, արտարժույթի առաջարկի և պահանջարկի փոխազդեցությանը, ինչպես նաև կարգավորող մարմինների կողմից իրականացվող դրամավարկային և արժութային քաղաքականության գործիքներին։ Աշխատանքում դիտարկվում են արժութային կարգավորման համակարգի ձևավորման և զարգացման առանձնահատկությունները Հայաստանի տնտեսական պայմաններում, ինչպես նաև այն խնդիրները, որոնք կարող են առաջանալ բաց տնտեսության, արտաքին առևտրի ծավալների փոփոխության, կապիտալի շարժի և միջազգային ֆինանսական շուկաների ազդեցության պայմաններում։ Ուսումնասիրվում է նաև արժութային ռիսկերի կառավարման նշանակությունը տնտեսավարող սուբյեկտների և ֆինանսական կազմակերպությունների գործունեության համար, ինչպես նաև փոխարժեքային տատանումների ազդեցությունը ներմուծման, արտահանման, գնաճային գործընթացների և ֆինանսական կայունության վրա։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է միջազգային փորձի ուսումնասիրությունը և այն մեխանիզմների բացահայտումը, որոնք կարող են կիրառելի լինել Հայաստանի պայմաններում՝ հաշվի առնելով ազգային ֆինանսական շուկայի առանձնահատկությունները։ Արդիականացման հնարավոր ուղղությունների շարքում կարող են դիտարկվել արժութային շուկայի կարգավորման գործիքների կատարելագործումը, շուկայի մասնակիցների գործունեության թափանցիկության բարձրացումը, ռիսկերի կառավարման մեխանիզմների զարգացումը, ֆինանսական շուկայի ենթակառուցվածքների բարելավումը և կարգավորող միջավայրի համապատասխանեցումը ժամանակակից տնտեսական պահանջներին։ Աշխատանքի արդյունքում բացահայտվում են գործող համակարգի հիմնական խնդիրներն ու սահմանափակումները, գնահատվում են դրանց տնտեսական հետևանքները և ներկայացվում են առաջարկություններ արժութային կարգավորման արդյունավետության, ֆինանսական կայունության և արտաքին տնտեսական ցնցումների նկատմամբ համակարգի դիմակայունության բարձրացման ուղղությամբ։ Հետազոտությունը կարող է օգտակար լինել Հայաստանի արժութային և ֆինանսական քաղաքականության մշակման, ֆինանսական շուկայի զարգացման և մակրոտնտեսական կայունության ապահովման գործընթացների ուսումնասիրության համար։

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է դրամավարկային քաղաքականության շրջանակում գնաճի նպատակադրման մեխանիզմի կիրառման տեսական և գործնական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության տնտեսության օրինակով։ Հետազոտության առանցքում գների կայունության ապահովման, գնաճային սպասումների կառավարման և կենտրոնական բանկի դրամավարկային գործիքների արդյունավետ օգտագործման հարցերն են։ Քննվում է գնաճի նպատակադրման տնտեսական էությունը, դրա ձևավորման նախադրյալները և այն հիմնական պայմանները, որոնք անհրաժեշտ են այս ռազմավարության արդյունավետ իրականացման համար։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում դրամավարկային քաղաքականության նպատակների և գործիքների փոխկապակցվածությանը, տոկոսադրույքների փոփոխությունների ազդեցությանը տնտեսության վրա, փողի առաջարկի և պահանջարկի հարաբերակցությանը, ինչպես նաև դրամավարկային ազդակների փոխանցման մեխանիզմներին։ Վերլուծվում են գնաճի վրա ազդող ներքին և արտաքին գործոնները՝ համախառն պահանջարկի փոփոխությունները, արտադրության ծախսերը, փոխարժեքի տատանումները, ներմուծվող ապրանքների գները և արտաքին տնտեսական միջավայրի փոփոխությունները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում փոքր և բաց տնտեսություններին բնորոշ առանձնահատկությունների դիտարկումը, քանի որ արտաքին շուկաներից և ներմուծումից կախվածությունը կարող է սահմանափակել միայն դրամավարկային գործիքներով գնաճային գործընթացների կարգավորման հնարավորությունները։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում է նաև կենտրոնական բանկի հաղորդակցման քաղաքականության և հասարակության գնաճային սպասումների միջև կապը։ Դրամավարկային քաղաքականության նկատմամբ վստահությունը, որոշումների կանխատեսելիությունը և նպատակների հստակ ներկայացումը դիտարկվում են որպես գնաճի նպատակադրման արդյունավետության կարևոր պայմաններ։ Անդրադարձ է կատարվում նաև դրամավարկային և հարկաբյուջետային քաղաքականությունների փոխհամաձայնեցման անհրաժեշտությանը, ֆինանսական համակարգի կայունությանը և տնտեսական աճի ու գների կայունության միջև հնարավոր փոխազդեցություններին։ Հայաստանի տնտեսական միջավայրի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու գնաճի նպատակադրման կիրառման առանձնահատկությունները և բացահայտելու դրա արդյունավետությունը սահմանափակող կառուցվածքային ու ինստիտուցիոնալ գործոնները։ Ընդհանուր առմամբ հետազոտությունը համադրում է մակրոտնտեսագիտության, դրամավարկային կարգավորման և ֆինանսական քաղաքականության մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել գնաճի կառավարման մեխանիզմների կատարելագործման և դրամավարկային քաղաքականության արդյունավետության բարձրացման հնարավոր ուղղությունները։