Պարոնյան, Մարինա Համլետի

Պարոնյան, Մարինա Համլետի

menu_book Տեսնել նյութերը

Հեղինակի գրքերը (1)

Օնլայն

Կենսաբանություն

Исследование антимикробной активности новых производных порфиринов

Աշխատությունը նվիրված է պորֆիրինների նոր ածանցյալների հակամանրէային ակտիվության ուսումնասիրությանը և դրանց կենսաբանական հատկությունների գնահատմանը։ Հետազոտության հիմքում պորֆիրինային միացությունների կառուցվածքի և կենսաբանական ազդեցության միջև փոխկապակցվածության բացահայտումն է։ Պորֆիրինները մակրոցիկլիկ միացությունների կարևոր դաս են, որոնք աչքի են ընկնում յուրահատուկ էլեկտրոնային կառուցվածքով, լույսի կլանման հատկություններով և տարբեր մետաղական իոնների հետ կոմպլեքսներ առաջացնելու ունակությամբ։ Այդ առանձնահատկությունների շնորհիվ դրանց ածանցյալները հետաքրքրություն են ներկայացնում ոչ միայն օրգանական և համակարգող քիմիայի, այլև բժշկական և կենսաբանական կիրառությունների տեսանկյունից։ Աշխատության հիմնական նպատակներից է նոր սինթեզված պորֆիրինային միացությունների կենսաբանական ակտիվության համակարգված գնահատումը՝ պարզելու համար, թե դրանց կառուցվածքային առանձնահատկությունները որքանով են ազդում միկրոօրգանիզմների աճի և կենսունակության վրա։ Ուսումնասիրության ընթացքում կարող են համեմատվել տարբեր քիմիական կառուցվածք ունեցող ածանցյալներ՝ գնահատելով դրանց ազդեցությունը տարբեր տեսակի մանրէների նկատմամբ։ Այսպիսի համեմատությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտել այն կառուցվածքային խմբերը և մոլեկուլային հատկությունները, որոնք կարող են նպաստել ավելի արտահայտված հակամանրէային ազդեցության ձևավորմանը։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչ է հակամանրէային ակտիվության քանակական գնահատումը։ Դրա համար կարող են կիրառվել մանրէաբանական տարբեր մեթոդներ, որոնց միջոցով որոշվում է փորձարկվող միացության՝ միկրոօրգանիզմների աճը ճնշելու կամ դրանց կենսունակությունը նվազեցնելու ունակությունը։ Ստացված արդյունքները հնարավորություն են տալիս համեմատել նոր ածանցյալների ակտիվությունը միմյանց և համապատասխան հսկիչ միացությունների հետ։ Հատուկ ուշադրության է արժանի պորֆիրինների ֆոտոքիմիական հատկությունը։ Որոշ պորֆիրինային ածանցյալներ լուսային ճառագայթմամբ ակտիվանալուց հետո կարող են առաջացնել ռեակտիվ թթվածնային ձևեր, որոնք ունակ են վնասելու միկրոօրգանիզմների բջջային թաղանթները և այլ կենսական նշանակություն ունեցող կառուցվածքներ։ Այս մեխանիզմը հիմք է հանդիսանում ֆոտոդինամիկ հակամանրէային մոտեցումների համար և պորֆիրինային միացությունները դարձնում է հետաքրքիր օբյեկտ բժշկական և կենսատեխնոլոգիական հետազոտությունների համար։ Աշխատության շրջանակում կարող է ուսումնասիրվել նաև լուսավորման պայմանների ազդեցությունը միացությունների ակտիվության վրա՝ համեմատելով մութ պայմաններում և համապատասխան ալիքի երկարությամբ ճառագայթումից հետո ստացված արդյունքները։ Սա հնարավորություն է տալիս տարբերակել միացության ուղղակի հակամանրէային ազդեցությունը և լուսային ակտիվացման հետևանքով առաջացող ֆոտոդինամիկ ազդեցությունը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է նաև կառուցվածք-ակտիվություն փոխհարաբերության ուսումնասիրությունը։ Պորֆիրինային մակրոցիկլի շուրջ տեղակայված փոխարինիչների բնույթը, դրանց քանակը, էլեկտրական լիցքը, հիդրոֆոբ կամ հիդրոֆիլ հատկությունները և մոլեկուլի ընդհանուր տարածական կառուցվածքը կարող են ազդել միկրոօրգանիզմների հետ փոխազդեցության վրա։ Այդ պատճառով տարբեր ածանցյալների համեմատությունը կարող է օգնել հասկանալու, թե ինչպիսի քիմիական փոփոխություններն են նպաստում հակամանրէային ակտիվության բարձրացմանը։ Նման ուսումնասիրությունները կարող են կարևոր լինել նոր հակամանրէային նյութերի որոնման պայմաններում, հատկապես այն պատճառով, որ միկրոօրգանիզմների դեղակայունության տարածումը մեծացնում է այլընտրանքային մեխանիզմներով գործող միացությունների անհրաժեշտությունը։ Պորֆիրինային համակարգերի առավելություններից մեկն այն է, որ դրանց կառուցվածքը կարելի է նպատակային փոփոխել՝ ստանալով տարբեր ֆիզիկաքիմիական և կենսաբանական հատկություններով միացություններ։ Աշխատության գիտական արժեքը կայանում է նոր քիմիական միացությունների կենսաբանական հատկությունների բացահայտման և դրանց կառուցվածքային առանձնահատկությունների հետ կապերի ուսումնասիրման մեջ։ Ստացված տվյալները կարող են հիմք ծառայել հետագա հետազոտությունների համար՝ ավելի ակտիվ և ընտրողական պորֆիրինային ածանցյալների նախագծման, դրանց ազդեցության մեխանիզմների պարզաբանման և կենսաբժշկական կիրառությունների հնարավորությունների գնահատման ուղղությամբ։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը միավորում է օրգանական և կենսաօրգանական քիմիայի, դեղաքիմիայի և մանրէաբանության մեթոդներն ու խնդիրները՝ ուսումնասիրելով պորֆիրինային նոր միացությունների հակամանրէային ներուժը։ Այն կարող է հետաքրքրել քիմիկոսներին, կենսաքիմիկոսներին, մանրէաբաններին, դեղաքիմիայի մասնագետներին, կենսաբժշկական հետազոտողներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Թարմացվել է՝ 2026-08-27
Исследование антимикробной активности новых производных порфиринов

Անվճար

Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) 1854 թ․ – 1908 թ․ Մուրացանը հայ պատմական արձակի կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Գևորգ Մարզպետունի» վեպն է։ Վեպում ներկայացվում են Հայաստանի պատմության կարևոր էջերը։ Մուրացանը մեծ հետաքրքրություն ուներ ազգային անցյալի նկատմամբ։ Նրա ստեղծագործությունները ներշնչված են հայրենասիրական գաղափարներով։ Նա ձգտել է ընթերցողին ծանոթացնել հայկական պատմությանը։ Նրա կերպարները հաճախ մարմնավորում են քաջություն և նվիրվածություն։ Մուրացանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա գրքերը մինչ օրս մեծ հետաքրքրությամբ ընթերցվում են։ Նա կարևոր տեղ է զբաղեցնում հայ պատմավեպի զարգացման մեջ։ menu_book18 Տեսնել ավելին Մխիթար Գոշ Մխիթար Գոշ 1130 թ․ – 1213 թ․ Մխիթար Գոշ միջնադարյան հայ մեծ մտածող, իրավագետ, առակագիր, մանկավարժ և հասարակական գործիչ էր, որը ապրել է XII–XIII դարերում։ Նա հայտնի է որպես հայ իրավագիտության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից մեկը։ Նրա ամենահայտնի աշխատությունը «Դատաստանագիրքն» է, որը համարվում է հայկական իրավունքի կարևորագույն հուշարձաններից և երկար ժամանակ ծառայել է որպես օրենքների ժողովածու։ Մխիթար Գոշը գրել է նաև բազմաթիվ առակներ, որոնց միջոցով քարոզել է բարություն, արդարություն, իմաստություն և ազնվություն։ Նա մեծ դեր է ունեցել կրթության և մշակույթի զարգացման գործում, հիմնել է դպրոցներ և նպաստել գիտելիքների տարածմանը։ Գոշի ստեղծագործությունները կարևոր նշանակություն ունեն հայ գրականության, իրավունքի և մանկավարժության պատմության մեջ։ Նրա անունը մինչ օրս համարվում է իմաստության, արդարադատության և ազգային մշակույթի խորհրդանիշ։ menu_book9 Տեսնել ավելին Ներսես Շնորհալի Ներսես Շնորհալի 1102 թ․ – 1173 թ․ Ներսես Շնորհալին եղել է հայ եկեղեցու կաթողիկոս, բանաստեղծ և աստվածաբան։ Նա հայտնի է իր հոգևոր երգերով, աղոթքներով և բանաստեղծություններով։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում բարությունը, սերը և մարդասիրությունը։ Շնորհալին ձգտել է միավորել մարդկանց և ամրապնդել քրիստոնեական արժեքները։ Նրա գրական լեզուն պարզ է, բայց միևնույն ժամանակ խորիմաստ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ եկեղեցական շարականներ։ Ներսես Շնորհալու ստեղծագործությունները մինչ օրս օգտագործվում են հայկական եկեղեցական կյանքում։ Նրա ազդեցությունը զգալի է հայ մշակույթի և կրթության զարգացման մեջ։ Նա համարվում է հայ միջնադարյան գրականության ամենակարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա անունը շարունակում է մնալ ազգային հպարտության աղբյուր։ menu_book13 Տեսնել ավելին Դերենիկ Դեմիրճյան Դերենիկ Դեմիրճյան 1877 թ․ – 1956 թ․ Դերենիկ Դեմիրճյանը գրող, դրամատուրգ և հասարակական գործիչ էր։ Նա առավել հայտնի է իր «Վարդանանք» պատմական վեպով, որը հայ գրականության կարևորագույն ստեղծագործություններից է։ Դեմիրճյանը մեծ հետաքրքրություն է ցուցաբերել հայկական պատմության և ազգային հերոսների նկատմամբ։ Նրա գործերում հաճախ հանդիպում են հայրենասիրական գաղափարներ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ պիեսներ և պատմվածքներ։ Դեմիրճյանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պատմական արձակի զարգացման վրա։ Նա կարևոր դեր է ունեցել նաև հայկական թատրոնի զարգացման գործում։ Նրա աշխատանքները մինչ օրս լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Դեմիրճյանը համարվում է հայ դասական գրականության կարևոր ներկայացուցիչներից մեկը։ menu_book7 Տեսնել ավելին Հովհաննես Թումանյան Հովհաննես Թումանյան 1869 թ․ – 1923 թ․ Հովհաննես Թումանյանը հայ ժողովրդի ամենասիրված գրողներից և բանաստեղծներից է։ Նա ծնվել է Լոռու Դսեղ գյուղում և իր ստեղծագործություններում հաճախ պատկերել է ժողովրդական կյանքն ու ավանդույթները։ Թումանյանը գրել է հեքիաթներ, պոեմներ, պատմվածքներ և բանաստեղծություններ։ Նրա ամենահայտնի գործերից են «Գիքոր», «Անուշ», «Քաջ Նազար» և «Թմկաբերդի առումը»։ Նրա լեզուն պարզ է, բնական և հասկանալի բոլոր սերունդների համար։ Թումանյանի ստեղծագործությունները լի են հումորով, իմաստությամբ և մարդասիրությամբ։ Նա նաև ակտիվ հասարակական գործիչ էր և զբաղվել է բարեգործությամբ։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Թումանյանը հաճախ անվանվում է «Ամենայն հայոց բանաստեղծ»։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է մնալ հայկական մշակույթի հիմնասյուներից մեկը։ menu_book11 Տեսնել ավելին Վահան Թոթովենց Վահան Թոթովենց 1894 թ․ – 1938 թ․ Վահան Թոթովենց հայ արձակագիր, դրամատուրգ և լրագրող է, որը համարվում է XX դարի հայ գրականության կարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա ստեղծագործությունները առանձնանում են իրականության խոր ու պատկերավոր նկարագրություններով, որտեղ արտացոլված են հայ ժողովրդի կյանքը, ցավը և դիմադրողականությունը պատմական ծանր ժամանակներում։ Թոթովենցի գրականության հիմնական թեմաներն են արևմտահայ կյանքի պատկերումը, պատերազմները, գաղթը և մարդու ճակատագիրը բարդ սոցիալական ու քաղաքական պայմաններում։ Նրա գործերում հաճախ զգացվում է անձնական փորձի ազդեցությունը, ինչը դրանք դարձնում է ավելի անկեղծ և ազդեցիկ։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործություններից է «Հին Հռոմեական ճանապարհի վրա» վեպը, որտեղ նա նկարագրում է իր մանկությունը և արևմտահայ իրականությունը՝ հարուստ ու կենդանի լեզվով։ Թոթովենցը նաև զբաղվել է լրագրությամբ և հասարակական գործունեությամբ՝ մասնակցելով ժամանակի մտավոր ու քաղաքական կյանքին։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին նա կապեր է ունեցել հայկական ռազմական ու ազգային շրջանակների հետ, ինչը մեծ ազդեցություն է ունեցել նրա աշխարհայացքի վրա։ 1938 թվականին, ստալինյան բռնաճնշումների ժամանակ, նա ձերբակալվել և գնդակահարվել է։ Չնայած իր կյանքի ողբերգական ավարտին, Վահան Թոթովենցի ստեղծագործությունները այսօր համարվում են հայ գրականության արժեքավոր մաս՝ իրենց պատմական և գեղարվեստական նշանակությամբ։ menu_book2 Տեսնել ավելին