Պարոնյան, Մարինա Համլետի

Պարոնյան, Մարինա Համլետի

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

Biology

Исследование антимикробной активности новых производных порфиринов

Աշխատությունը նվիրված է պորֆիրինների նոր ածանցյալների հակամանրէային ակտիվության ուսումնասիրությանը և դրանց կենսաբանական հատկությունների գնահատմանը։ Հետազոտության հիմքում պորֆիրինային միացությունների կառուցվածքի և կենսաբանական ազդեցության միջև փոխկապակցվածության բացահայտումն է։ Պորֆիրինները մակրոցիկլիկ միացությունների կարևոր դաս են, որոնք աչքի են ընկնում յուրահատուկ էլեկտրոնային կառուցվածքով, լույսի կլանման հատկություններով և տարբեր մետաղական իոնների հետ կոմպլեքսներ առաջացնելու ունակությամբ։ Այդ առանձնահատկությունների շնորհիվ դրանց ածանցյալները հետաքրքրություն են ներկայացնում ոչ միայն օրգանական և համակարգող քիմիայի, այլև բժշկական և կենսաբանական կիրառությունների տեսանկյունից։ Աշխատության հիմնական նպատակներից է նոր սինթեզված պորֆիրինային միացությունների կենսաբանական ակտիվության համակարգված գնահատումը՝ պարզելու համար, թե դրանց կառուցվածքային առանձնահատկությունները որքանով են ազդում միկրոօրգանիզմների աճի և կենսունակության վրա։ Ուսումնասիրության ընթացքում կարող են համեմատվել տարբեր քիմիական կառուցվածք ունեցող ածանցյալներ՝ գնահատելով դրանց ազդեցությունը տարբեր տեսակի մանրէների նկատմամբ։ Այսպիսի համեմատությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտել այն կառուցվածքային խմբերը և մոլեկուլային հատկությունները, որոնք կարող են նպաստել ավելի արտահայտված հակամանրէային ազդեցության ձևավորմանը։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչ է հակամանրէային ակտիվության քանակական գնահատումը։ Դրա համար կարող են կիրառվել մանրէաբանական տարբեր մեթոդներ, որոնց միջոցով որոշվում է փորձարկվող միացության՝ միկրոօրգանիզմների աճը ճնշելու կամ դրանց կենսունակությունը նվազեցնելու ունակությունը։ Ստացված արդյունքները հնարավորություն են տալիս համեմատել նոր ածանցյալների ակտիվությունը միմյանց և համապատասխան հսկիչ միացությունների հետ։ Հատուկ ուշադրության է արժանի պորֆիրինների ֆոտոքիմիական հատկությունը։ Որոշ պորֆիրինային ածանցյալներ լուսային ճառագայթմամբ ակտիվանալուց հետո կարող են առաջացնել ռեակտիվ թթվածնային ձևեր, որոնք ունակ են վնասելու միկրոօրգանիզմների բջջային թաղանթները և այլ կենսական նշանակություն ունեցող կառուցվածքներ։ Այս մեխանիզմը հիմք է հանդիսանում ֆոտոդինամիկ հակամանրէային մոտեցումների համար և պորֆիրինային միացությունները դարձնում է հետաքրքիր օբյեկտ բժշկական և կենսատեխնոլոգիական հետազոտությունների համար։ Աշխատության շրջանակում կարող է ուսումնասիրվել նաև լուսավորման պայմանների ազդեցությունը միացությունների ակտիվության վրա՝ համեմատելով մութ պայմաններում և համապատասխան ալիքի երկարությամբ ճառագայթումից հետո ստացված արդյունքները։ Սա հնարավորություն է տալիս տարբերակել միացության ուղղակի հակամանրէային ազդեցությունը և լուսային ակտիվացման հետևանքով առաջացող ֆոտոդինամիկ ազդեցությունը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է նաև կառուցվածք-ակտիվություն փոխհարաբերության ուսումնասիրությունը։ Պորֆիրինային մակրոցիկլի շուրջ տեղակայված փոխարինիչների բնույթը, դրանց քանակը, էլեկտրական լիցքը, հիդրոֆոբ կամ հիդրոֆիլ հատկությունները և մոլեկուլի ընդհանուր տարածական կառուցվածքը կարող են ազդել միկրոօրգանիզմների հետ փոխազդեցության վրա։ Այդ պատճառով տարբեր ածանցյալների համեմատությունը կարող է օգնել հասկանալու, թե ինչպիսի քիմիական փոփոխություններն են նպաստում հակամանրէային ակտիվության բարձրացմանը։ Նման ուսումնասիրությունները կարող են կարևոր լինել նոր հակամանրէային նյութերի որոնման պայմաններում, հատկապես այն պատճառով, որ միկրոօրգանիզմների դեղակայունության տարածումը մեծացնում է այլընտրանքային մեխանիզմներով գործող միացությունների անհրաժեշտությունը։ Պորֆիրինային համակարգերի առավելություններից մեկն այն է, որ դրանց կառուցվածքը կարելի է նպատակային փոփոխել՝ ստանալով տարբեր ֆիզիկաքիմիական և կենսաբանական հատկություններով միացություններ։ Աշխատության գիտական արժեքը կայանում է նոր քիմիական միացությունների կենսաբանական հատկությունների բացահայտման և դրանց կառուցվածքային առանձնահատկությունների հետ կապերի ուսումնասիրման մեջ։ Ստացված տվյալները կարող են հիմք ծառայել հետագա հետազոտությունների համար՝ ավելի ակտիվ և ընտրողական պորֆիրինային ածանցյալների նախագծման, դրանց ազդեցության մեխանիզմների պարզաբանման և կենսաբժշկական կիրառությունների հնարավորությունների գնահատման ուղղությամբ։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը միավորում է օրգանական և կենսաօրգանական քիմիայի, դեղաքիմիայի և մանրէաբանության մեթոդներն ու խնդիրները՝ ուսումնասիրելով պորֆիրինային նոր միացությունների հակամանրէային ներուժը։ Այն կարող է հետաքրքրել քիմիկոսներին, կենսաքիմիկոսներին, մանրէաբաններին, դեղաքիմիայի մասնագետներին, կենսաբժշկական հետազոտողներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Updated: 2026-08-27
Исследование антимикробной активности новых производных порфиринов

Free

Վահան Թեքեյան Վահան Թեքեյան 1878 թ․ – 1945 թ․ Վահան Թեքեյանը սփյուռքահայ գրականության ամենահայտնի բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները հայտնի են իրենց խորը քնարականությամբ և հայրենասիրությամբ։ Թեքեյանը գրել է սիրո, հայրենիքի և մարդկային կյանքի մասին։ Նա նաև ակտիվ լրագրող և հասարակական գործիչ էր։ Նրա պոեզիան մեծ ճանաչում է ստացել հայկական սփյուռքում։ Թեքեյանի լեզուն նուրբ է և արտահայտիչ։ Նա կարևոր դեր է ունեցել արևմտահայ մշակույթի պահպանման գործում։ Նրա գործերը թարգմանվել են տարբեր լեզուներով։ Շատ գրականագետներ նրան անվանում են «Սփյուռքի բանաստեղծ իշխան»։ Նրա անունը շարունակում է մնալ հայ պոեզիայի կարևոր էջերից մեկը։ menu_book2 Read more Համո Սահյան Համո Սահյան 1914 թ․ – 1993 թ․ Համո Սահյանը բնության և հայրենիքի մեծ երգիչն է։ Նրա պոեզիան առանձնանում է պարզությամբ, խորությամբ և ազգային ոգով։Համո Սահյանը հայ բնապատկերային և քնարական պոեզիայի ամենասիրված հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունեն բնությունը, գյուղը և մարդը։ Սահյանի լեզուն պարզ է, բայց խորապես զգացմունքային։ Նրա բանաստեղծությունները հաճախ արտահայտում են կյանքի գեղեցկությունն ու ցավը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել ժողովրդական մտածողության վրա։ Նրա գործերը լայնորեն տարածված են Հայաստանում։ Սահյանի պոեզիան համադրվում է պարզության և փիլիսոփայության հետ։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ ուսումնասիրվում են դպրոցներում։ Նա համարվում է 20-րդ դարի մեծ քնարերգուներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը ազգային արժեք է։ menu_book2 Read more Վահան Թոթովենց Վահան Թոթովենց 1894 թ․ – 1938 թ․ Վահան Թոթովենց հայ արձակագիր, դրամատուրգ և լրագրող է, որը համարվում է XX դարի հայ գրականության կարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա ստեղծագործությունները առանձնանում են իրականության խոր ու պատկերավոր նկարագրություններով, որտեղ արտացոլված են հայ ժողովրդի կյանքը, ցավը և դիմադրողականությունը պատմական ծանր ժամանակներում։ Թոթովենցի գրականության հիմնական թեմաներն են արևմտահայ կյանքի պատկերումը, պատերազմները, գաղթը և մարդու ճակատագիրը բարդ սոցիալական ու քաղաքական պայմաններում։ Նրա գործերում հաճախ զգացվում է անձնական փորձի ազդեցությունը, ինչը դրանք դարձնում է ավելի անկեղծ և ազդեցիկ։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործություններից է «Հին Հռոմեական ճանապարհի վրա» վեպը, որտեղ նա նկարագրում է իր մանկությունը և արևմտահայ իրականությունը՝ հարուստ ու կենդանի լեզվով։ Թոթովենցը նաև զբաղվել է լրագրությամբ և հասարակական գործունեությամբ՝ մասնակցելով ժամանակի մտավոր ու քաղաքական կյանքին։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին նա կապեր է ունեցել հայկական ռազմական ու ազգային շրջանակների հետ, ինչը մեծ ազդեցություն է ունեցել նրա աշխարհայացքի վրա։ 1938 թվականին, ստալինյան բռնաճնշումների ժամանակ, նա ձերբակալվել և գնդակահարվել է։ Չնայած իր կյանքի ողբերգական ավարտին, Վահան Թոթովենցի ստեղծագործությունները այսօր համարվում են հայ գրականության արժեքավոր մաս՝ իրենց պատմական և գեղարվեստական նշանակությամբ։ menu_book2 Read more Ավետիք Իսահակյան Ավետիք Իսահակյան 1875 թ․ – 1957 թ․ Ավետիք Իսահակյանը հայ քնարերգության մեծագույն ներկայացուցիչներից է։ Նրա պոեզիան լի է սիրո, հայրենիքի, կարոտի և մարդկային զգացմունքների թեմաներով։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ճանաչում են ստացել նաև արտերկրում։Ավետիք Իսահակյանը հայ քնարերգության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում սերը, հայրենիքը, կարոտը և մարդու ներաշխարհը։ Իսահակյանի լեզուն առանձնանում է մեղմությամբ, երաժշտականությամբ և խոր զգացմունքայնությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Աբու Լալա Մահարին» և բազմաթիվ քնարական բանաստեղծություններ։ Նա երկար տարիներ ապրել է արտասահմանում, սակայն մշտապես կապված է եղել հայրենիքի հետ։ Իսահակյանի պոեզիան մեծ ճանաչում է ստացել նաև միջազգային մակարդակով։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Նա եղել է նաև հասարակական և մշակութային ակտիվ գործիչ։ Իսահակյանի ստեղծագործությունները շարունակում են սիրել տարբեր սերունդներ։ Նա համարվում է հայ պոեզիայի մեծագույն վարպետներից մեկը։ menu_book4 Read more Հակոբ Պարոնյան Հակոբ Պարոնյան 1843 թ․ – 1891 թ․ Հակոբ Պարոնյանը հայ երգիծական գրականության ամենամեծ ներկայացուցիչներից է։ Նա իր ստեղծագործություններում քննադատել է հասարակական արատները, կեղծավորությունը և անարդարությունը։ Նրա հումորը սուր է և հաճախ շատ արդիական նույնիսկ այսօր։ Պարոնյանը ստեղծել է բազմաթիվ հիշարժան կերպարներ։ Նրա գործերը համատեղում են ծիծաղն ու հասարակական քննադատությունը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ երգիծանքի զարգացման վրա։ Նրա լեզուն կենդանի է և արտահայտիչ։ Պարոնյանի ստեղծագործությունները լայնորեն ուսումնասիրվում են դպրոցներում և համալսարաններում։ Նա համարվում է հայ սատիրայի դասականը։ Նրա գրական ժառանգությունը շարունակում է հետաքրքրել ընթերցողներին։ menu_book2 Read more Դերենիկ Դեմիրճյան Դերենիկ Դեմիրճյան 1877 թ․ – 1956 թ․ Դերենիկ Դեմիրճյանը գրող, դրամատուրգ և հասարակական գործիչ էր։ Նա առավել հայտնի է իր «Վարդանանք» պատմական վեպով, որը հայ գրականության կարևորագույն ստեղծագործություններից է։ Դեմիրճյանը մեծ հետաքրքրություն է ցուցաբերել հայկական պատմության և ազգային հերոսների նկատմամբ։ Նրա գործերում հաճախ հանդիպում են հայրենասիրական գաղափարներ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ պիեսներ և պատմվածքներ։ Դեմիրճյանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պատմական արձակի զարգացման վրա։ Նա կարևոր դեր է ունեցել նաև հայկական թատրոնի զարգացման գործում։ Նրա աշխատանքները մինչ օրս լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Դեմիրճյանը համարվում է հայ դասական գրականության կարևոր ներկայացուցիչներից մեկը։ menu_book7 Read more