Հեղինակի գրքերը (1)

Օնլայն

Պատմություն

Սեֆյան պետության դրամական գործը (XVI դար – XVIII դարի սկիզբ)

Աշխատությունը նվիրված է Սեֆյան պետության դրամական գործի պատմությանը՝ ընդգրկելով XVI դարից մինչև XVIII դարի սկիզբն ընկած ժամանակաշրջանը։ Այն ներկայացնում է Իրանի պատմության կարևորագույն պետական կազմավորումներից մեկի տնտեսական և ֆինանսական համակարգի ձևավորման, զարգացման ու գործառնական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությունը՝ դրամահատությունը դիտարկելով որպես պետական կառավարման, առևտրատնտեսական հարաբերությունների և քաղաքական իշխանության ամրապնդման կարևոր գործիք։ Դրամական գործը Սեֆյան պետությունում սերտորեն կապված էր կենտրոնական իշխանության քաղաքականության, պետական տնտեսության կազմակերպման, հարկահավաքության, ներքին շուկայի զարգացման և միջազգային առևտրային կապերի հետ։ Դրամահատության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու պետության տնտեսական կյանքի կառուցվածքի, շրջանառության մեջ գտնվող դրամական միավորների, դրանց արժեքային հարաբերությունների և դրամական համակարգի կարգավորման սկզբունքների մասին։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի դրամների՝ որպես պատմական սկզբնաղբյուրների դիտարկումը, քանի որ դրանց վրա առկա գրությունները, տիտղոսները, խորհրդանշանները, պատկերագրական տարրերը և դրամահատության վայրերի մասին տեղեկությունները կարող են բացահայտել իշխանական գաղափարախոսության, արքայական ինքնաներկայացման, կրոնական պատկերացումների և վարչատարածքային կազմակերպման տարբեր կողմեր։ Սեֆյանների իշխանության հաստատումից հետո դրամական համակարգը դարձավ նաև նոր պետական ինքնության արտահայտման միջոց՝ արտացոլելով դինաստիական իշխանության օրինականացման, շիական կրոնական գաղափարախոսության տարածման և կենտրոնացված կառավարման հաստատման գործընթացները։ XVI–XVIII դարերի սկզբի ժամանակաշրջանը հատկապես կարևոր է Սեֆյան պետության պատմության տեսանկյունից, քանի որ այն ներառում է պետության կազմավորման, քաղաքական և տնտեսական հզորացման, վարչական համակարգի զարգացման, առևտրային հարաբերությունների ընդլայնման, ինչպես նաև հետագա ներքին դժվարությունների ու քաղաքական փոփոխությունների փուլերը։ Այս պատմական պայմաններում դրամահատության կազմակերպումն ու դրամական շրջանառությունը անմիջականորեն արտացոլում էին պետության տնտեսական հնարավորությունները, քաղաքական առաջնահերթությունները և տարածաշրջանային առևտրում ունեցած դիրքը։ Դրամների ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև հարևան երկրների և ժողովուրդների հետ Սեֆյան պետության տնտեսական հարաբերությունները հասկանալու համար, քանի որ դրամական միավորների շրջանառությունը նպաստում էր առևտրային կապերի զարգացմանը, ապրանքափոխանակությանը և տարածաշրջանային տնտեսական փոխազդեցություններին։ Աշխատանքի թեմատիկ նշանակությունը պայմանավորված է նաև նրանով, որ դրամագիտությունը պատմագիտական հետազոտության մեջ հնարավորություն է տալիս համադրելու դրամական նյութերը գրավոր պատմական աղբյուրների և տնտեսական տվյալների հետ՝ առավել ամբողջական պատկերացում կազմելով անցյալի հասարակական ու քաղաքական կյանքի մասին։ Այն արժեքավոր է Սեֆյան Իրանի պատմությամբ, միջնադարյան և վաղ նոր շրջանի Մերձավոր Արևելքի տնտեսական հարաբերություններով, իրանական պետականության զարգացմամբ ու արևելյան դրամագիտությամբ հետաքրքրվողների համար։ Ուսումնասիրության գիտական և ճանաչողական նշանակությունը դրսևորվում է դրամական գործի միջոցով պատմական գործընթացների բացահայտման, պետական տնտեսության առանձնահատկությունների ընկալման և դրամի՝ որպես ոչ միայն վճարման միջոցի, այլև քաղաքական, մշակութային ու պատմական տեղեկատվության կրողի կարևորության ներկայացման մեջ։

Թարմացվել է՝ 2026-11-21
Սեֆյան պետության դրամական գործը (XVI դար – XVIII դարի սկիզբ)

Անվճար

Նար-Դոս (Միքայել Հովհաննիսյան) Նար-Դոս (Միքայել Հովհաննիսյան) 1867 թ․ – 1933 թ․ Նար-Դոսը հայ հոգեբանական արձակի հիմնադիրներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունի մարդու ներաշխարհի վերլուծությունը և հոգեբանական հակասությունները։ Նա նկարագրել է քաղաքային կյանքը և հասարակության տարբեր խավերը։ Նրա վեպերն ու պատմվածքները աչքի են ընկնում իրատեսականությամբ։ Նար-Դոսի լեզուն պարզ է, բայց խորքային և դիտողական։ Նրա հերոսները հաճախ կանգնած են բարոյական ընտրությունների առաջ։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս դասական են համարվում։ Նար-Դոսը համարվում է հայ հոգեբանական արձակի հիմնադիրներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել։ menu_book14 Տեսնել ավելին Պերճ Պռոշյան Պերճ Պռոշյան 1837 թ․ – 1907 թ․ Պերճ Պռոշյանը հայ ռեալիստական արձակի կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նա իր ստեղծագործություններում պատկերել է գյուղական կյանքը և հասարակ մարդկանց առօրյան։ Նրա հերոսները սովորական մարդիկ են՝ իրենց խնդիրներով ու երազանքներով։ Պռոշյանը մեծ ուշադրություն է դարձրել սոցիալական հարցերին։ Նրա գրքերը արժեքավոր տեղեկություններ են տալիս 19-րդ դարի հայկական կյանքի մասին։ Նա կարևորել է կրթության և լուսավորության դերը։ Նրա լեզուն պարզ է և բնական։ Պռոշյանի ստեղծագործությունները աչքի են ընկնում իրատեսական նկարագրություններով։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նրա անունը շարունակում է հիշվել որպես ռեալիզմի կարևոր ներկայացուցիչ։ menu_book3 Տեսնել ավելին Դերենիկ Դեմիրճյան Դերենիկ Դեմիրճյան 1877 թ․ – 1956 թ․ Դերենիկ Դեմիրճյանը գրող, դրամատուրգ և հասարակական գործիչ էր։ Նա առավել հայտնի է իր «Վարդանանք» պատմական վեպով, որը հայ գրականության կարևորագույն ստեղծագործություններից է։ Դեմիրճյանը մեծ հետաքրքրություն է ցուցաբերել հայկական պատմության և ազգային հերոսների նկատմամբ։ Նրա գործերում հաճախ հանդիպում են հայրենասիրական գաղափարներ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ պիեսներ և պատմվածքներ։ Դեմիրճյանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պատմական արձակի զարգացման վրա։ Նա կարևոր դեր է ունեցել նաև հայկական թատրոնի զարգացման գործում։ Նրա աշխատանքները մինչ օրս լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Դեմիրճյանը համարվում է հայ դասական գրականության կարևոր ներկայացուցիչներից մեկը։ menu_book7 Տեսնել ավելին Խաչատուր Աբովյան Խաչատուր Աբովյան 1809 թ․ – 1848 թ․ Խաչատուր Աբովյանը նոր հայ գրականության հիմնադիրն է։ Նա առաջիններից էր, ով գրական ստեղծագործություններ գրեց աշխարհաբար հայերենով։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Վերք Հայաստանի» վեպն է։ Այդ վեպը նկարագրում է հայ ժողովրդի պայքարը և ազգային ոգին։ Աբովյանը եղել է նաև մանկավարժ և լուսավորիչ։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել կրթության զարգացմանը։ Իր գործունեությամբ նպաստել է ժամանակակից հայ մշակույթի ձևավորմանը։ Նրա գաղափարները մեծ ազդեցություն են ունեցել հետագա գրողների վրա։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է հարուստ գրական ժառանգություն։ Նրա անհետացումը մինչև այսօր մնում է հայկական պատմության առեղծվածներից մեկը։ menu_book5 Տեսնել ավելին Վահան Թեքեյան Վահան Թեքեյան 1878 թ․ – 1945 թ․ Վահան Թեքեյանը սփյուռքահայ գրականության ամենահայտնի բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները հայտնի են իրենց խորը քնարականությամբ և հայրենասիրությամբ։ Թեքեյանը գրել է սիրո, հայրենիքի և մարդկային կյանքի մասին։ Նա նաև ակտիվ լրագրող և հասարակական գործիչ էր։ Նրա պոեզիան մեծ ճանաչում է ստացել հայկական սփյուռքում։ Թեքեյանի լեզուն նուրբ է և արտահայտիչ։ Նա կարևոր դեր է ունեցել արևմտահայ մշակույթի պահպանման գործում։ Նրա գործերը թարգմանվել են տարբեր լեզուներով։ Շատ գրականագետներ նրան անվանում են «Սփյուռքի բանաստեղծ իշխան»։ Նրա անունը շարունակում է մնալ հայ պոեզիայի կարևոր էջերից մեկը։ menu_book2 Տեսնել ավելին Մովսես Խորենացի Մովսես Խորենացի 410 թ․ – 490 թ․ Մովսես Խորենացին հայ պատմագրության հիմնադիրն է և հայտնի է որպես «Հայ պատմության հայր»։ Նրա «Հայոց պատմություն» աշխատությունը համարվում է հայկական պատմության կարևորագույն սկզբնաղբյուրներից մեկը։ Այն նկարագրում է հայ ժողովրդի ծագումը, թագավորությունները, մշակույթը և պատմական զարգացումը։Մովսես Խորենացին համարվում է հայ պատմագրության հիմնադիրը և հաճախ կոչվում է «Հայ պատմության հայր»։ Նրա գլխավոր աշխատությունը՝ «Հայոց պատմությունը», հայկական պատմության կարևորագույն սկզբնաղբյուրներից է։ Այս գրքում նա ներկայացրել է հայ ժողովրդի ծագումը, թագավորությունների պատմությունը և ազգային ավանդույթները։ Խորենացին օգտագործել է ինչպես գրավոր, այնպես էլ բանավոր աղբյուրներ։ Նրա աշխատությունը մեծ նշանակություն ունի ոչ միայն պատմաբանների, այլև գրականագետների համար։ Գրքի լեզուն հարուստ է և պատկերավոր։ Նա կարևոր դեր է ունեցել հայկական ազգային ինքնագիտակցության ձևավորման մեջ։ Խորենացու ազդեցությունը զգացվում է հետագա դարերի գրականության և պատմագրության վրա։ Նրա անունը դարձել է հայկական գիտական մտքի խորհրդանիշ։ Այսօր նա շարունակում է մնալ հայ մշակույթի ամենահարգված դեմքերից մեկը։ menu_book8 Տեսնել ավելին