Книги автора (1)

Онлайн

История

Սեֆյան պետության դրամական գործը (XVI դար – XVIII դարի սկիզբ)

Աշխատությունը նվիրված է Սեֆյան պետության դրամական գործի պատմությանը՝ ընդգրկելով XVI դարից մինչև XVIII դարի սկիզբն ընկած ժամանակաշրջանը։ Այն ներկայացնում է Իրանի պատմության կարևորագույն պետական կազմավորումներից մեկի տնտեսական և ֆինանսական համակարգի ձևավորման, զարգացման ու գործառնական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությունը՝ դրամահատությունը դիտարկելով որպես պետական կառավարման, առևտրատնտեսական հարաբերությունների և քաղաքական իշխանության ամրապնդման կարևոր գործիք։ Դրամական գործը Սեֆյան պետությունում սերտորեն կապված էր կենտրոնական իշխանության քաղաքականության, պետական տնտեսության կազմակերպման, հարկահավաքության, ներքին շուկայի զարգացման և միջազգային առևտրային կապերի հետ։ Դրամահատության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու պետության տնտեսական կյանքի կառուցվածքի, շրջանառության մեջ գտնվող դրամական միավորների, դրանց արժեքային հարաբերությունների և դրամական համակարգի կարգավորման սկզբունքների մասին։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի դրամների՝ որպես պատմական սկզբնաղբյուրների դիտարկումը, քանի որ դրանց վրա առկա գրությունները, տիտղոսները, խորհրդանշանները, պատկերագրական տարրերը և դրամահատության վայրերի մասին տեղեկությունները կարող են բացահայտել իշխանական գաղափարախոսության, արքայական ինքնաներկայացման, կրոնական պատկերացումների և վարչատարածքային կազմակերպման տարբեր կողմեր։ Սեֆյանների իշխանության հաստատումից հետո դրամական համակարգը դարձավ նաև նոր պետական ինքնության արտահայտման միջոց՝ արտացոլելով դինաստիական իշխանության օրինականացման, շիական կրոնական գաղափարախոսության տարածման և կենտրոնացված կառավարման հաստատման գործընթացները։ XVI–XVIII դարերի սկզբի ժամանակաշրջանը հատկապես կարևոր է Սեֆյան պետության պատմության տեսանկյունից, քանի որ այն ներառում է պետության կազմավորման, քաղաքական և տնտեսական հզորացման, վարչական համակարգի զարգացման, առևտրային հարաբերությունների ընդլայնման, ինչպես նաև հետագա ներքին դժվարությունների ու քաղաքական փոփոխությունների փուլերը։ Այս պատմական պայմաններում դրամահատության կազմակերպումն ու դրամական շրջանառությունը անմիջականորեն արտացոլում էին պետության տնտեսական հնարավորությունները, քաղաքական առաջնահերթությունները և տարածաշրջանային առևտրում ունեցած դիրքը։ Դրամների ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև հարևան երկրների և ժողովուրդների հետ Սեֆյան պետության տնտեսական հարաբերությունները հասկանալու համար, քանի որ դրամական միավորների շրջանառությունը նպաստում էր առևտրային կապերի զարգացմանը, ապրանքափոխանակությանը և տարածաշրջանային տնտեսական փոխազդեցություններին։ Աշխատանքի թեմատիկ նշանակությունը պայմանավորված է նաև նրանով, որ դրամագիտությունը պատմագիտական հետազոտության մեջ հնարավորություն է տալիս համադրելու դրամական նյութերը գրավոր պատմական աղբյուրների և տնտեսական տվյալների հետ՝ առավել ամբողջական պատկերացում կազմելով անցյալի հասարակական ու քաղաքական կյանքի մասին։ Այն արժեքավոր է Սեֆյան Իրանի պատմությամբ, միջնադարյան և վաղ նոր շրջանի Մերձավոր Արևելքի տնտեսական հարաբերություններով, իրանական պետականության զարգացմամբ ու արևելյան դրամագիտությամբ հետաքրքրվողների համար։ Ուսումնասիրության գիտական և ճանաչողական նշանակությունը դրսևորվում է դրամական գործի միջոցով պատմական գործընթացների բացահայտման, պետական տնտեսության առանձնահատկությունների ընկալման և դրամի՝ որպես ոչ միայն վճարման միջոցի, այլև քաղաքական, մշակութային ու պատմական տեղեկատվության կրողի կարևորության ներկայացման մեջ։

Обновлено. 2026-11-21
Սեֆյան պետության դրամական գործը (XVI դար – XVIII դարի սկիզբ)

Бесплатно

Другие авторы

Все авторы
Մովսես Խորենացի Մովսես Խորենացի 410 թ․ – 490 թ․ Մովսես Խորենացին հայ պատմագրության հիմնադիրն է և հայտնի է որպես «Հայ պատմության հայր»։ Նրա «Հայոց պատմություն» աշխատությունը համարվում է հայկական պատմության կարևորագույն սկզբնաղբյուրներից մեկը։ Այն նկարագրում է հայ ժողովրդի ծագումը, թագավորությունները, մշակույթը և պատմական զարգացումը։Մովսես Խորենացին համարվում է հայ պատմագրության հիմնադիրը և հաճախ կոչվում է «Հայ պատմության հայր»։ Նրա գլխավոր աշխատությունը՝ «Հայոց պատմությունը», հայկական պատմության կարևորագույն սկզբնաղբյուրներից է։ Այս գրքում նա ներկայացրել է հայ ժողովրդի ծագումը, թագավորությունների պատմությունը և ազգային ավանդույթները։ Խորենացին օգտագործել է ինչպես գրավոր, այնպես էլ բանավոր աղբյուրներ։ Նրա աշխատությունը մեծ նշանակություն ունի ոչ միայն պատմաբանների, այլև գրականագետների համար։ Գրքի լեզուն հարուստ է և պատկերավոր։ Նա կարևոր դեր է ունեցել հայկական ազգային ինքնագիտակցության ձևավորման մեջ։ Խորենացու ազդեցությունը զգացվում է հետագա դարերի գրականության և պատմագրության վրա։ Նրա անունը դարձել է հայկական գիտական մտքի խորհրդանիշ։ Այսօր նա շարունակում է մնալ հայ մշակույթի ամենահարգված դեմքերից մեկը։ menu_book8 Подробнее Հովհաննես Շիրազ Հովհաննես Շիրազ 1915 թ․ – 1984 թ․ Հովհաննես Շիրազը հայ ժողովրդի ամենասիրված բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները խորապես կապված են հայրենիքի, մոր կերպարի և ազգային ցավի հետ։ Շիրազի լեզուն պարզ է, ժողովրդական և շատ հուզական։ Նրա հայտնի գործերից են «Հայոց դանթեականը», «Մայրս» և բազմաթիվ հայրենասիրական բանաստեղծություններ։ Նա հաճախ արտահայտել է ժողովրդի ցավն ու ուրախությունը։ Շիրազը մեծ ազդեցություն է ունեցել սերունդների վրա իր անմիջական ոճով։ Նրա պոեզիան հաճախ արտասանվում է դպրոցներում և միջոցառումների ժամանակ։ Նա համարվում է 20-րդ դարի ամենաժողովրդական բանաստեղծներից մեկը։ Նրա ստեղծագործությունները դարձել են ազգային հիշողության մաս։ Շիրազը մինչ օրս սիրելի է ընթերցողների լայն շրջանակի համար։ menu_book5 Подробнее Գրիգոր Զոհրապ Գրիգոր Զոհրապ 1861 թ․ – 1915 թ․ Հայ նշանավոր գրող, հրապարակախոս, իրավաբան և քաղաքական գործիչ էր։ Նա ծնվել է 1861 թվականի հունիսի 26-ին՝ Կոստանդնուպոլսում, և մահացել 1915 թվականին՝ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ։ Զոհրապը համարվում է արևմտահայ գրականության ամենահայտնի նովելիստներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում պատկերավորվում են մարդու հոգեբանությունը, հասարակական հարաբերությունները և քաղաքային կյանքի խնդիրները։ Նա գրել է բազմաթիվ պատմվածքներ և նորավեպեր, որոնք առանձնանում են իրատեսական ոճով և խոր հոգեբանական վերլուծությամբ։ Բացի գրական գործունեությունից, Զոհրապը եղել է հայտնի իրավաբան և Օսմանյան խորհրդարանի պատգամավոր։ Նրա կյանքն ու գործունեությունը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ մշակույթի և հասարակական մտքի զարգացման վրա, իսկ նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս համարվում են հայ գրականության արժեքավոր էջերից։ menu_book5 Подробнее Նար-Դոս (Միքայել Հովհաննիսյան) Նար-Դոս (Միքայել Հովհաննիսյան) 1867 թ․ – 1933 թ․ Նար-Դոսը հայ հոգեբանական արձակի հիմնադիրներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունի մարդու ներաշխարհի վերլուծությունը և հոգեբանական հակասությունները։ Նա նկարագրել է քաղաքային կյանքը և հասարակության տարբեր խավերը։ Նրա վեպերն ու պատմվածքները աչքի են ընկնում իրատեսականությամբ։ Նար-Դոսի լեզուն պարզ է, բայց խորքային և դիտողական։ Նրա հերոսները հաճախ կանգնած են բարոյական ընտրությունների առաջ։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս դասական են համարվում։ Նար-Դոսը համարվում է հայ հոգեբանական արձակի հիմնադիրներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել։ menu_book14 Подробнее Հրանտ Մաթևոսյան Հրանտ Մաթևոսյան 1935 թ․ – 2002 թ․ Հրանտ Մաթևոսյանը համարվում է 20-րդ դարի հայ արձակի մեծագույն վարպետներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում խորությամբ ներկայացված են գյուղական կյանքը, մարդկային հարաբերությունները և ազգային մտածողությունը։Հրանտ Մաթևոսյանը հայ արձակի ամենամեծ վարպետներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունի գյուղական աշխարհի, մարդու և բնության փոխհարաբերությունը։ Նա հայտնի է իր խորը հոգեբանական դիտարկումներով և յուրահատուկ լեզվով։ Նրա գործերը հաճախ ներկայացնում են մարդու ներքին պայքարը և ազգային մտածողությունը։ Մաթևոսյանի հայտնի գործերից են «Մենք ենք, մեր սարերը» և բազմաթիվ պատմվածքներ։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից գրականության վրա։ Նրա լեզուն պատկերավոր և փիլիսոփայական է։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս ուսումնասիրվում են։ Նա համարվում է 20-րդ դարի հայ արձակի հիմնասյուներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը ազգային արժեք է։ menu_book4 Подробнее Եղիշե Չարենց Եղիշե Չարենց 1897 թ․ – 1937 թ․ Եղիշե Չարենցը հայ նորագույն գրականության ամենաազդեցիկ հեղինակներից է։ Նա բանաստեղծ, արձակագիր և թարգմանիչ էր, որը նորարարական մոտեցումներ բերեց հայ պոեզիա։ Նրա ստեղծագործություններում միահյուսված են հայրենասիրությունը, հեղափոխական գաղափարները և մարդու ներքին պայքարը։ «Ես իմ անուշ Հայաստանի» բանաստեղծությունը դարձել է ազգային խորհրդանիշ։ Չարենցի լեզուն համարձակ է, հարուստ և ժամանակակից։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել 20-րդ դարի հայ գրականության զարգացման վրա։ Չնայած քաղաքական հալածանքներին, նրա ստեղծագործությունները պահպանեցին իրենց արժեքը։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Չարենցը համարվում է հայ մշակույթի խորհրդանշական դեմքերից մեկը։ Նրա գրական ժառանգությունը շարունակում է ոգեշնչել նոր սերունդներին։ menu_book10 Подробнее