Саргсян, Ашот Багратович

Саргсян, Ашот Багратович

menu_book Տեսնել նյութերը

Հեղինակի գրքերը (1)

Օնլայն

Պատմություն

Հովհաննես Դրասխանակերտցու և Մովսես Խորենացու «Հայոց պատմությունը»

Այս աշխատությունը ներկայացնում է հայ ժողովրդի պատմությանն առնչվող երկու կարևորագույն պատմագրական ավանդույթներ՝ Հովհաննես Դրասխանակերտցու և Մովսես Խորենացու պատմական երկերը՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով ծանոթանալու Հայաստանի անցյալին, պետականության ձևավորման ու զարգացման ընթացքին, ազգային ինքնության արմատներին և հայ ժողովրդի պատմական հիշողության ձևավորմանը։ Մովսես Խորենացին հայ պատմագրության հիմնադիր և դասական հեղինակներից է, որի երկը կարևոր տեղ է զբաղեցնում հայ ժողովրդի ծագման, հնագույն անցյալի, ավանդությունների, թագավորական տոհմերի, պետական կազմավորումների և պատմական իրադարձությունների ուսումնասիրության մեջ։ Նրա պատմական շարադրանքը միավորում է պատմական հիշողությունը, ժողովրդական ավանդությունները, առասպելական պատումները, ծագումնաբանական տեղեկություններն ու պատմական իրադարձությունների մեկնաբանությունը՝ ստեղծելով հայ ժողովրդի անցյալի ամբողջական պատկերը։ Հեղինակը մեծ ուշադրություն է դարձնում հայ ժողովրդի ծագման մասին պատկերացումներին, նախնիների պատմությանը, Հայկ նահապետի ավանդությանը, հին հայկական թագավորություններին, արքայական տոհմերին, երկրի քաղաքական և մշակութային զարգացմանը, ինչպես նաև հարևան ժողովուրդների ու պետությունների հետ ունեցած հարաբերություններին։ Նրա շարադրանքում պատմությունը հանդես է գալիս ոչ միայն որպես անցյալի իրադարձությունների հաջորդականություն, այլև որպես ազգային ինքնության, պետական գիտակցության և մշակութային ժառանգության պահպանման միջոց։ Հովհաննես Դրասխանակերտցու պատմական երկը, իր հերթին, արժեքավոր տեղեկություններ է հաղորդում միջնադարյան Հայաստանի քաղաքական, հասարակական և եկեղեցական կյանքի մասին՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով Բագրատունյաց թագավորության ժամանակաշրջանին, Հայաստանի պետական կառավարման համակարգին, իշխանական հարաբերություններին, արտաքին քաղաքականությանը և հարևան տերությունների հետ փոխհարաբերություններին։ Նրա պատմագրությունը կարևոր սկզբնաղբյուր է միջնադարյան Հայաստանի պատմության, երկրի ներքին իրավիճակի, քաղաքական պայքարի, իշխանական կենտրոնների և Հայոց եկեղեցու դերի ուսումնասիրության համար։ Հեղինակի ներկայացրած իրադարձություններում արտացոլվում են Հայաստանի պետականության պահպանման դժվարությունները, արտաքին ներխուժումների հետևանքները, քաղաքական ուժերի միջև հակասությունները, ինչպես նաև ազգային և հոգևոր կառույցների նշանակությունը ժողովրդի կյանքի կազմակերպման գործում։ Երկու պատմիչների ստեղծագործությունների համադրությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու հայ ժողովրդի պատմությունը տարբեր ժամանակաշրջանների և պատմագրական մոտեցումների տեսանկյունից՝ բացահայտելով հին և միջնադարյան Հայաստանի պատմական զարգացման շարունակականությունը։ Աշխատության կարևոր առանձնահատկություններից է պատմական փաստերի, ազգային ավանդությունների, քաղաքական իրադարձությունների և հոգևոր կյանքի փոխկապակցված ներկայացումը։ Այն արժեքավոր է ոչ միայն որպես պատմական տեղեկությունների ամբողջություն, այլև որպես հայ ժողովրդի ինքնաճանաչողության, պատմական հիշողության և մշակութային ժառանգության պահպանման նշանակալի վկայություն։ Ստեղծագործությունները հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու հայ պատմագրության զարգացման ընթացքը, պատմական իրադարձությունների ընկալման առանձնահատկությունները, պատմիչների աշխարհայացքը, նրանց վերաբերմունքը ազգային անցյալին և պատմությունը սերունդներին փոխանցելու սկզբունքները։ Դրանցում արտացոլված են նաև միջնադարյան հասարակության մտածողությունը, կրոնական պատկերացումները, բարոյական արժեքները, պետականության և հայրենիքի վերաբերյալ գաղափարները։ Գրական տեսանկյունից երկերն առանձնանում են պատմողական շարադրանքով, ավանդական և պատմական նյութի համադրմամբ, ժամանակաշրջանին բնորոշ լեզվամտածողությամբ ու պատմական իրադարձությունների մեկնաբանման եղանակներով։ Դրանք կարևոր նշանակություն ունեն հայ ժողովրդի պատմության, պատմական աշխարհագրության, մշակույթի, եկեղեցական կյանքի, քաղաքական հարաբերությունների և ազգային գաղափարների ուսումնասիրության համար։ Այս աշխատությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում ինչպես պատմությամբ և հայագիտությամբ զբաղվող մասնագետների, այնպես էլ հայ ժողովրդի անցյալը, ազգային ավանդույթները և պետականության պատմական հիմքերը ճանաչել ցանկացող ընթերցողների համար։ Այն նպաստում է պատմական գիտելիքների խորացմանը, ազգային ժառանգության արժևորմանը և հայ պատմագրության կարևորագույն հեղինակների ստեղծագործական ժառանգության ճանաչմանը՝ պահպանելով իր նշանակությունը որպես հայ ժողովրդի պատմական հիշողության և մշակութային ինքնության ուսումնասիրման կարևոր գրավոր վկայություն։

Թարմացվել է՝ 2026-11-21
Հովհաննես Դրասխանակերտցու և Մովսես Խորենացու «Հայոց պատմությունը»

Անվճար

Եղիշե Չարենց Եղիշե Չարենց 1897 թ․ – 1937 թ․ Եղիշե Չարենցը հայ նորագույն գրականության ամենաազդեցիկ հեղինակներից է։ Նա բանաստեղծ, արձակագիր և թարգմանիչ էր, որը նորարարական մոտեցումներ բերեց հայ պոեզիա։ Նրա ստեղծագործություններում միահյուսված են հայրենասիրությունը, հեղափոխական գաղափարները և մարդու ներքին պայքարը։ «Ես իմ անուշ Հայաստանի» բանաստեղծությունը դարձել է ազգային խորհրդանիշ։ Չարենցի լեզուն համարձակ է, հարուստ և ժամանակակից։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել 20-րդ դարի հայ գրականության զարգացման վրա։ Չնայած քաղաքական հալածանքներին, նրա ստեղծագործությունները պահպանեցին իրենց արժեքը։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Չարենցը համարվում է հայ մշակույթի խորհրդանշական դեմքերից մեկը։ Նրա գրական ժառանգությունը շարունակում է ոգեշնչել նոր սերունդներին։ menu_book10 Տեսնել ավելին Ներսես Շնորհալի Ներսես Շնորհալի 1102 թ․ – 1173 թ․ Ներսես Շնորհալին եղել է հայ եկեղեցու կաթողիկոս, բանաստեղծ և աստվածաբան։ Նա հայտնի է իր հոգևոր երգերով, աղոթքներով և բանաստեղծություններով։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում բարությունը, սերը և մարդասիրությունը։ Շնորհալին ձգտել է միավորել մարդկանց և ամրապնդել քրիստոնեական արժեքները։ Նրա գրական լեզուն պարզ է, բայց միևնույն ժամանակ խորիմաստ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ եկեղեցական շարականներ։ Ներսես Շնորհալու ստեղծագործությունները մինչ օրս օգտագործվում են հայկական եկեղեցական կյանքում։ Նրա ազդեցությունը զգալի է հայ մշակույթի և կրթության զարգացման մեջ։ Նա համարվում է հայ միջնադարյան գրականության ամենակարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա անունը շարունակում է մնալ ազգային հպարտության աղբյուր։ menu_book13 Տեսնել ավելին Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) 1854 թ․ – 1908 թ․ Մուրացանը հայ պատմական արձակի կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Գևորգ Մարզպետունի» վեպն է։ Վեպում ներկայացվում են Հայաստանի պատմության կարևոր էջերը։ Մուրացանը մեծ հետաքրքրություն ուներ ազգային անցյալի նկատմամբ։ Նրա ստեղծագործությունները ներշնչված են հայրենասիրական գաղափարներով։ Նա ձգտել է ընթերցողին ծանոթացնել հայկական պատմությանը։ Նրա կերպարները հաճախ մարմնավորում են քաջություն և նվիրվածություն։ Մուրացանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա գրքերը մինչ օրս մեծ հետաքրքրությամբ ընթերցվում են։ Նա կարևոր տեղ է զբաղեցնում հայ պատմավեպի զարգացման մեջ։ menu_book18 Տեսնել ավելին Գրիգոր Նարեկացի Գրիգոր Նարեկացի 951 թ․ – 1003 թ․ Գրիգոր Նարեկացին միջնադարյան հայ գրականության և քրիստոնեական մտքի ամենամեծ ներկայացուցիչներից է։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Մատյան ողբերգությունն» է, որը հաճախ կոչվում է պարզապես «Նարեկ»։ Գիրքը բաղկացած է աղոթքներից և հոգևոր խորհրդածություններից։ Նարեկացին խորությամբ ուսումնասիրել է մարդու հոգին, մեղքը, ապաշխարությունն ու հավատքը։ Նրա լեզուն չափազանց հարուստ և պատկերավոր է։ Նարեկացու ստեղծագործությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ հոգևոր մշակույթի վրա։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ 2015 թվականին նա հռչակվել է Կաթոլիկ եկեղեցու Վարդապետ։ Նարեկացին համարվում է համաշխարհային քրիստոնեական գրականության կարևոր հեղինակներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել ամբողջ աշխարհում։ menu_book29 Տեսնել ավելին Մովսես Խորենացի Մովսես Խորենացի 410 թ․ – 490 թ․ Մովսես Խորենացին հայ պատմագրության հիմնադիրն է և հայտնի է որպես «Հայ պատմության հայր»։ Նրա «Հայոց պատմություն» աշխատությունը համարվում է հայկական պատմության կարևորագույն սկզբնաղբյուրներից մեկը։ Այն նկարագրում է հայ ժողովրդի ծագումը, թագավորությունները, մշակույթը և պատմական զարգացումը։Մովսես Խորենացին համարվում է հայ պատմագրության հիմնադիրը և հաճախ կոչվում է «Հայ պատմության հայր»։ Նրա գլխավոր աշխատությունը՝ «Հայոց պատմությունը», հայկական պատմության կարևորագույն սկզբնաղբյուրներից է։ Այս գրքում նա ներկայացրել է հայ ժողովրդի ծագումը, թագավորությունների պատմությունը և ազգային ավանդույթները։ Խորենացին օգտագործել է ինչպես գրավոր, այնպես էլ բանավոր աղբյուրներ։ Նրա աշխատությունը մեծ նշանակություն ունի ոչ միայն պատմաբանների, այլև գրականագետների համար։ Գրքի լեզուն հարուստ է և պատկերավոր։ Նա կարևոր դեր է ունեցել հայկական ազգային ինքնագիտակցության ձևավորման մեջ։ Խորենացու ազդեցությունը զգացվում է հետագա դարերի գրականության և պատմագրության վրա։ Նրա անունը դարձել է հայկական գիտական մտքի խորհրդանիշ։ Այսօր նա շարունակում է մնալ հայ մշակույթի ամենահարգված դեմքերից մեկը։ menu_book8 Տեսնել ավելին Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) 1878 թ․ – 1915 թ․ Սիամանթոն արևմտահայ գրականության ամենահզոր բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները նվիրված են ազգային պայքարին, ազատությանը և մարդկային արժանապատվությանը։ Նա մեծ ցավով նկարագրել է հայ ժողովրդի ողբերգական ճակատագիրը։ Սիամանթոյի լեզուն ուժեղ է, կրակոտ և հուզական։ Նրա պոեզիան հաճախ արտահայտում է բողոք և արդարության պահանջ։ Հայոց ցեղասպանության տարիներին նա զոհվել է օսմանյան իշխանությունների կողմից։ Նրա գործերը դարձել են ազգային հիշողության կարևոր մաս։ Սիամանթոն մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա հայ բանաստեղծների վրա։ Նրա ստեղծագործությունները շարունակում են արդիական մնալ։ Նա համարվում է ազատատենչ պոեզիայի խորհրդանիշներից մեկը։ menu_book2 Տեսնել ավելին