Саргсян, Ашот Багратович

Саргсян, Ашот Багратович

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

History

Հովհաննես Դրասխանակերտցու և Մովսես Խորենացու «Հայոց պատմությունը»

Այս աշխատությունը ներկայացնում է հայ ժողովրդի պատմությանն առնչվող երկու կարևորագույն պատմագրական ավանդույթներ՝ Հովհաննես Դրասխանակերտցու և Մովսես Խորենացու պատմական երկերը՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով ծանոթանալու Հայաստանի անցյալին, պետականության ձևավորման ու զարգացման ընթացքին, ազգային ինքնության արմատներին և հայ ժողովրդի պատմական հիշողության ձևավորմանը։ Մովսես Խորենացին հայ պատմագրության հիմնադիր և դասական հեղինակներից է, որի երկը կարևոր տեղ է զբաղեցնում հայ ժողովրդի ծագման, հնագույն անցյալի, ավանդությունների, թագավորական տոհմերի, պետական կազմավորումների և պատմական իրադարձությունների ուսումնասիրության մեջ։ Նրա պատմական շարադրանքը միավորում է պատմական հիշողությունը, ժողովրդական ավանդությունները, առասպելական պատումները, ծագումնաբանական տեղեկություններն ու պատմական իրադարձությունների մեկնաբանությունը՝ ստեղծելով հայ ժողովրդի անցյալի ամբողջական պատկերը։ Հեղինակը մեծ ուշադրություն է դարձնում հայ ժողովրդի ծագման մասին պատկերացումներին, նախնիների պատմությանը, Հայկ նահապետի ավանդությանը, հին հայկական թագավորություններին, արքայական տոհմերին, երկրի քաղաքական և մշակութային զարգացմանը, ինչպես նաև հարևան ժողովուրդների ու պետությունների հետ ունեցած հարաբերություններին։ Նրա շարադրանքում պատմությունը հանդես է գալիս ոչ միայն որպես անցյալի իրադարձությունների հաջորդականություն, այլև որպես ազգային ինքնության, պետական գիտակցության և մշակութային ժառանգության պահպանման միջոց։ Հովհաննես Դրասխանակերտցու պատմական երկը, իր հերթին, արժեքավոր տեղեկություններ է հաղորդում միջնադարյան Հայաստանի քաղաքական, հասարակական և եկեղեցական կյանքի մասին՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով Բագրատունյաց թագավորության ժամանակաշրջանին, Հայաստանի պետական կառավարման համակարգին, իշխանական հարաբերություններին, արտաքին քաղաքականությանը և հարևան տերությունների հետ փոխհարաբերություններին։ Նրա պատմագրությունը կարևոր սկզբնաղբյուր է միջնադարյան Հայաստանի պատմության, երկրի ներքին իրավիճակի, քաղաքական պայքարի, իշխանական կենտրոնների և Հայոց եկեղեցու դերի ուսումնասիրության համար։ Հեղինակի ներկայացրած իրադարձություններում արտացոլվում են Հայաստանի պետականության պահպանման դժվարությունները, արտաքին ներխուժումների հետևանքները, քաղաքական ուժերի միջև հակասությունները, ինչպես նաև ազգային և հոգևոր կառույցների նշանակությունը ժողովրդի կյանքի կազմակերպման գործում։ Երկու պատմիչների ստեղծագործությունների համադրությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու հայ ժողովրդի պատմությունը տարբեր ժամանակաշրջանների և պատմագրական մոտեցումների տեսանկյունից՝ բացահայտելով հին և միջնադարյան Հայաստանի պատմական զարգացման շարունակականությունը։ Աշխատության կարևոր առանձնահատկություններից է պատմական փաստերի, ազգային ավանդությունների, քաղաքական իրադարձությունների և հոգևոր կյանքի փոխկապակցված ներկայացումը։ Այն արժեքավոր է ոչ միայն որպես պատմական տեղեկությունների ամբողջություն, այլև որպես հայ ժողովրդի ինքնաճանաչողության, պատմական հիշողության և մշակութային ժառանգության պահպանման նշանակալի վկայություն։ Ստեղծագործությունները հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու հայ պատմագրության զարգացման ընթացքը, պատմական իրադարձությունների ընկալման առանձնահատկությունները, պատմիչների աշխարհայացքը, նրանց վերաբերմունքը ազգային անցյալին և պատմությունը սերունդներին փոխանցելու սկզբունքները։ Դրանցում արտացոլված են նաև միջնադարյան հասարակության մտածողությունը, կրոնական պատկերացումները, բարոյական արժեքները, պետականության և հայրենիքի վերաբերյալ գաղափարները։ Գրական տեսանկյունից երկերն առանձնանում են պատմողական շարադրանքով, ավանդական և պատմական նյութի համադրմամբ, ժամանակաշրջանին բնորոշ լեզվամտածողությամբ ու պատմական իրադարձությունների մեկնաբանման եղանակներով։ Դրանք կարևոր նշանակություն ունեն հայ ժողովրդի պատմության, պատմական աշխարհագրության, մշակույթի, եկեղեցական կյանքի, քաղաքական հարաբերությունների և ազգային գաղափարների ուսումնասիրության համար։ Այս աշխատությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում ինչպես պատմությամբ և հայագիտությամբ զբաղվող մասնագետների, այնպես էլ հայ ժողովրդի անցյալը, ազգային ավանդույթները և պետականության պատմական հիմքերը ճանաչել ցանկացող ընթերցողների համար։ Այն նպաստում է պատմական գիտելիքների խորացմանը, ազգային ժառանգության արժևորմանը և հայ պատմագրության կարևորագույն հեղինակների ստեղծագործական ժառանգության ճանաչմանը՝ պահպանելով իր նշանակությունը որպես հայ ժողովրդի պատմական հիշողության և մշակութային ինքնության ուսումնասիրման կարևոր գրավոր վկայություն։

Updated: 2026-11-21
Հովհաննես Դրասխանակերտցու և Մովսես Խորենացու «Հայոց պատմությունը»

Free

Սիլվա Կապուտիկյան Սիլվա Կապուտիկյան 1919 թ․ – 2006 թ․ Սիլվա Կապուտիկյանը հայ պոեզիայի ամենաազդեցիկ կին հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն հայրենիքը, սերը, լեզուն և ազգային ինքնությունը։ Կապուտիկյանը գրել է բազմաթիվ բանաստեղծություններ և հրապարակախոսական նյութեր։ Նրա լեզուն պարզ է, բայց խորքային և զգացմունքային։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել հայ լեզվի պահպանման հարցերին։ Նրա գործերը լայն ճանաչում են ստացել ինչպես Հայաստանում, այնպես էլ սփյուռքում։ Կապուտիկյանը նաև ակտիվ հասարակական գործիչ էր։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ նվիրված են ազգային արժեքներին։ Նա համարվում է հայ կին պոեզիայի ամենակարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է մնալ ազդեցիկ։ menu_book2 Read more Համո Սահյան Համո Սահյան 1914 թ․ – 1993 թ․ Համո Սահյանը բնության և հայրենիքի մեծ երգիչն է։ Նրա պոեզիան առանձնանում է պարզությամբ, խորությամբ և ազգային ոգով։Համո Սահյանը հայ բնապատկերային և քնարական պոեզիայի ամենասիրված հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունեն բնությունը, գյուղը և մարդը։ Սահյանի լեզուն պարզ է, բայց խորապես զգացմունքային։ Նրա բանաստեղծությունները հաճախ արտահայտում են կյանքի գեղեցկությունն ու ցավը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել ժողովրդական մտածողության վրա։ Նրա գործերը լայնորեն տարածված են Հայաստանում։ Սահյանի պոեզիան համադրվում է պարզության և փիլիսոփայության հետ։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ ուսումնասիրվում են դպրոցներում։ Նա համարվում է 20-րդ դարի մեծ քնարերգուներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը ազգային արժեք է։ menu_book2 Read more Ղազարոս Աղայան Ղազարոս Աղայան 1840 թ․ – 1911 թ․ Ղազարոս Աղայանը մանկական գրականության հիմնադիրներից է։ Նա գրել է բազմաթիվ հեքիաթներ, պատմվածքներ և կրթական նյութեր երեխաների համար։ Նրա ստեղծագործություններն ունեն դաստիարակչական և բարոյական նշանակություն։ Աղայանը նաև ակտիվ մանկավարժ էր։ Նա մեծ դեր է ունեցել ազգային կրթության զարգացման գործում։ Նրա հերոսները սովորեցնում են ազնվություն, աշխատասիրություն և բարություն։ Աղայանի լեզուն պարզ և հասկանալի է երեխաների համար։ Նրա հեքիաթները մինչ օրս ընդգրկված են դպրոցական ծրագրերում։ Մի քանի սերունդ մեծացել է նրա գրքերով։ Նա համարվում է հայ մանկական գրականության դասականներից մեկը։ menu_book5 Read more Ալեքսանդր Շիրվանզադե Ալեքսանդր Շիրվանզադե 1858 թ․ – 1935 թ․ Ալեքսանդր Շիրվանզադեն հայ ռեալիստական արձակի մեծագույն ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում արտացոլված են հասարակության տարբեր խավերի կյանքը և սոցիալական խնդիրները։ Նա գրել է վեպեր, պատմվածքներ և դրամատիկական գործեր։ Շիրվանզադեն մեծ ուշադրություն է դարձրել մարդկային հարաբերություններին։ Նրա հերոսները հոգեբանորեն խորն են մշակված։ Նա համարձակորեն քննադատել է հասարակական անարդարությունները։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ճանաչում են ստացել նաև թատերական բեմերում։ Շիրվանզադեն համարվում է հայ արձակի դասականներից մեկը։ Նրա ազդեցությունը զգալի է հետագա գրողների ստեղծագործություններում։ Նա շարունակում է մնալ հայ գրականության կարևորագույն անուններից մեկը։ menu_book17 Read more Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) 1835 թ․ – 1888 թ․ Րաֆֆին հայ պատմավեպի ամենահայտնի ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում ազգային ազատագրության և հայրենասիրության թեմաները։ «Սամվել», «Խենթը» և «Դավիթ Բեկ» վեպերը համարվում են հայ գրականության դասականներ։ Նա ստեղծել է ուժեղ և հիշվող հերոսներ։ Րաֆֆու կերպարները պայքարում են հանուն ազատության և արդարության։ Նրա գրքերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ երիտասարդության վրա։ Նա կարողացել է պատմությունը ներկայացնել հետաքրքիր և կենդանի ձևով։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Րաֆֆին համարվում է ազգային մտածողության ձևավորման կարևոր գործիչ։ Նրա անունը մշտապես կապված է հայրենասիրական գրականության հետ։ menu_book18 Read more Մովսես Խորենացի Մովսես Խորենացի 410 թ․ – 490 թ․ Մովսես Խորենացին հայ պատմագրության հիմնադիրն է և հայտնի է որպես «Հայ պատմության հայր»։ Նրա «Հայոց պատմություն» աշխատությունը համարվում է հայկական պատմության կարևորագույն սկզբնաղբյուրներից մեկը։ Այն նկարագրում է հայ ժողովրդի ծագումը, թագավորությունները, մշակույթը և պատմական զարգացումը։Մովսես Խորենացին համարվում է հայ պատմագրության հիմնադիրը և հաճախ կոչվում է «Հայ պատմության հայր»։ Նրա գլխավոր աշխատությունը՝ «Հայոց պատմությունը», հայկական պատմության կարևորագույն սկզբնաղբյուրներից է։ Այս գրքում նա ներկայացրել է հայ ժողովրդի ծագումը, թագավորությունների պատմությունը և ազգային ավանդույթները։ Խորենացին օգտագործել է ինչպես գրավոր, այնպես էլ բանավոր աղբյուրներ։ Նրա աշխատությունը մեծ նշանակություն ունի ոչ միայն պատմաբանների, այլև գրականագետների համար։ Գրքի լեզուն հարուստ է և պատկերավոր։ Նա կարևոր դեր է ունեցել հայկական ազգային ինքնագիտակցության ձևավորման մեջ։ Խորենացու ազդեցությունը զգացվում է հետագա դարերի գրականության և պատմագրության վրա։ Նրա անունը դարձել է հայկական գիտական մտքի խորհրդանիշ։ Այսօր նա շարունակում է մնալ հայ մշակույթի ամենահարգված դեմքերից մեկը։ menu_book8 Read more