Саргсян, Ашот Багратович

Саргсян, Ашот Багратович

menu_book Посмотреть материалы

Книги автора (1)

Онлайн

История

Հովհաննես Դրասխանակերտցու և Մովսես Խորենացու «Հայոց պատմությունը»

Այս աշխատությունը ներկայացնում է հայ ժողովրդի պատմությանն առնչվող երկու կարևորագույն պատմագրական ավանդույթներ՝ Հովհաննես Դրասխանակերտցու և Մովսես Խորենացու պատմական երկերը՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով ծանոթանալու Հայաստանի անցյալին, պետականության ձևավորման ու զարգացման ընթացքին, ազգային ինքնության արմատներին և հայ ժողովրդի պատմական հիշողության ձևավորմանը։ Մովսես Խորենացին հայ պատմագրության հիմնադիր և դասական հեղինակներից է, որի երկը կարևոր տեղ է զբաղեցնում հայ ժողովրդի ծագման, հնագույն անցյալի, ավանդությունների, թագավորական տոհմերի, պետական կազմավորումների և պատմական իրադարձությունների ուսումնասիրության մեջ։ Նրա պատմական շարադրանքը միավորում է պատմական հիշողությունը, ժողովրդական ավանդությունները, առասպելական պատումները, ծագումնաբանական տեղեկություններն ու պատմական իրադարձությունների մեկնաբանությունը՝ ստեղծելով հայ ժողովրդի անցյալի ամբողջական պատկերը։ Հեղինակը մեծ ուշադրություն է դարձնում հայ ժողովրդի ծագման մասին պատկերացումներին, նախնիների պատմությանը, Հայկ նահապետի ավանդությանը, հին հայկական թագավորություններին, արքայական տոհմերին, երկրի քաղաքական և մշակութային զարգացմանը, ինչպես նաև հարևան ժողովուրդների ու պետությունների հետ ունեցած հարաբերություններին։ Նրա շարադրանքում պատմությունը հանդես է գալիս ոչ միայն որպես անցյալի իրադարձությունների հաջորդականություն, այլև որպես ազգային ինքնության, պետական գիտակցության և մշակութային ժառանգության պահպանման միջոց։ Հովհաննես Դրասխանակերտցու պատմական երկը, իր հերթին, արժեքավոր տեղեկություններ է հաղորդում միջնադարյան Հայաստանի քաղաքական, հասարակական և եկեղեցական կյանքի մասին՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով Բագրատունյաց թագավորության ժամանակաշրջանին, Հայաստանի պետական կառավարման համակարգին, իշխանական հարաբերություններին, արտաքին քաղաքականությանը և հարևան տերությունների հետ փոխհարաբերություններին։ Նրա պատմագրությունը կարևոր սկզբնաղբյուր է միջնադարյան Հայաստանի պատմության, երկրի ներքին իրավիճակի, քաղաքական պայքարի, իշխանական կենտրոնների և Հայոց եկեղեցու դերի ուսումնասիրության համար։ Հեղինակի ներկայացրած իրադարձություններում արտացոլվում են Հայաստանի պետականության պահպանման դժվարությունները, արտաքին ներխուժումների հետևանքները, քաղաքական ուժերի միջև հակասությունները, ինչպես նաև ազգային և հոգևոր կառույցների նշանակությունը ժողովրդի կյանքի կազմակերպման գործում։ Երկու պատմիչների ստեղծագործությունների համադրությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու հայ ժողովրդի պատմությունը տարբեր ժամանակաշրջանների և պատմագրական մոտեցումների տեսանկյունից՝ բացահայտելով հին և միջնադարյան Հայաստանի պատմական զարգացման շարունակականությունը։ Աշխատության կարևոր առանձնահատկություններից է պատմական փաստերի, ազգային ավանդությունների, քաղաքական իրադարձությունների և հոգևոր կյանքի փոխկապակցված ներկայացումը։ Այն արժեքավոր է ոչ միայն որպես պատմական տեղեկությունների ամբողջություն, այլև որպես հայ ժողովրդի ինքնաճանաչողության, պատմական հիշողության և մշակութային ժառանգության պահպանման նշանակալի վկայություն։ Ստեղծագործությունները հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու հայ պատմագրության զարգացման ընթացքը, պատմական իրադարձությունների ընկալման առանձնահատկությունները, պատմիչների աշխարհայացքը, նրանց վերաբերմունքը ազգային անցյալին և պատմությունը սերունդներին փոխանցելու սկզբունքները։ Դրանցում արտացոլված են նաև միջնադարյան հասարակության մտածողությունը, կրոնական պատկերացումները, բարոյական արժեքները, պետականության և հայրենիքի վերաբերյալ գաղափարները։ Գրական տեսանկյունից երկերն առանձնանում են պատմողական շարադրանքով, ավանդական և պատմական նյութի համադրմամբ, ժամանակաշրջանին բնորոշ լեզվամտածողությամբ ու պատմական իրադարձությունների մեկնաբանման եղանակներով։ Դրանք կարևոր նշանակություն ունեն հայ ժողովրդի պատմության, պատմական աշխարհագրության, մշակույթի, եկեղեցական կյանքի, քաղաքական հարաբերությունների և ազգային գաղափարների ուսումնասիրության համար։ Այս աշխատությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում ինչպես պատմությամբ և հայագիտությամբ զբաղվող մասնագետների, այնպես էլ հայ ժողովրդի անցյալը, ազգային ավանդույթները և պետականության պատմական հիմքերը ճանաչել ցանկացող ընթերցողների համար։ Այն նպաստում է պատմական գիտելիքների խորացմանը, ազգային ժառանգության արժևորմանը և հայ պատմագրության կարևորագույն հեղինակների ստեղծագործական ժառանգության ճանաչմանը՝ պահպանելով իր նշանակությունը որպես հայ ժողովրդի պատմական հիշողության և մշակութային ինքնության ուսումնասիրման կարևոր գրավոր վկայություն։

Обновлено. 2026-11-21
Հովհաննես Դրասխանակերտցու և Մովսես Խորենացու «Հայոց պատմությունը»

Бесплатно

Другие авторы

Все авторы
Նար-Դոս (Միքայել Հովհաննիսյան) Նար-Դոս (Միքայել Հովհաննիսյան) 1867 թ․ – 1933 թ․ Նար-Դոսը հայ հոգեբանական արձակի հիմնադիրներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունի մարդու ներաշխարհի վերլուծությունը և հոգեբանական հակասությունները։ Նա նկարագրել է քաղաքային կյանքը և հասարակության տարբեր խավերը։ Նրա վեպերն ու պատմվածքները աչքի են ընկնում իրատեսականությամբ։ Նար-Դոսի լեզուն պարզ է, բայց խորքային և դիտողական։ Նրա հերոսները հաճախ կանգնած են բարոյական ընտրությունների առաջ։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս դասական են համարվում։ Նար-Դոսը համարվում է հայ հոգեբանական արձակի հիմնադիրներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել։ menu_book14 Подробнее Գուրգեն Մահարի Գուրգեն Մահարի 1903 թ․ – 1969 թ․ Գուրգեն Մահարին հայ արձակի և հուշագրության կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ հիմնված են սեփական կյանքի փորձի վրա։ Նա նկարագրել է խորհրդային ժամանակների դժվարությունները և բանտային կյանքը։ Նրա հայտնի գործերից է «Ծաղկած փշալարեր» վեպը։ Մահարու լեզուն պարզ է, բայց խորքային և զգացմունքային։ Նրա ստեղծագործություններում կարևոր տեղ ունի մարդու ազատության գաղափարը։ Նա նաև անդրադարձել է պատմական և սոցիալական թեմաներին։ Մահարու գործերը արժեքավոր վկայություն են ժամանակաշրջանի մասին։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից արձակի վրա։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել այսօր։ menu_book4 Подробнее Վահան Տերյան Վահան Տերյան 1885 թ․ – 1920 թ․ Վահան Տերյանը հայ քնարական պոեզիայի ամենասիրելի հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում արտահայտված են սերը, մենությունը, կարոտը և կյանքի անցողիկությունը։ Տերյանի բանաստեղծությունները հայտնի են իրենց երաժշտականությամբ և նուրբ տրամադրությամբ։ Նա մեծ ազդեցություն է կրել եվրոպական խորհրդապաշտությունից։ Նրա պոեզիան նոր շունչ է բերել հայկական գրականությանը։ Տերյանի լեզուն մեղմ է, գեղեցիկ և հուզական։ Նրա բազմաթիվ բանաստեղծություններ դարձել են երգեր։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա սերունդների բանաստեղծների վրա։ Տերյանի ստեղծագործությունները շարունակում են մնալ ամենաընթերցվողներից։ Նա համարվում է հայ քնարերգության մեծագույն վարպետներից մեկը։ menu_book4 Подробнее Մովսես Խորենացի Մովսես Խորենացի 410 թ․ – 490 թ․ Մովսես Խորենացին հայ պատմագրության հիմնադիրն է և հայտնի է որպես «Հայ պատմության հայր»։ Նրա «Հայոց պատմություն» աշխատությունը համարվում է հայկական պատմության կարևորագույն սկզբնաղբյուրներից մեկը։ Այն նկարագրում է հայ ժողովրդի ծագումը, թագավորությունները, մշակույթը և պատմական զարգացումը։Մովսես Խորենացին համարվում է հայ պատմագրության հիմնադիրը և հաճախ կոչվում է «Հայ պատմության հայր»։ Նրա գլխավոր աշխատությունը՝ «Հայոց պատմությունը», հայկական պատմության կարևորագույն սկզբնաղբյուրներից է։ Այս գրքում նա ներկայացրել է հայ ժողովրդի ծագումը, թագավորությունների պատմությունը և ազգային ավանդույթները։ Խորենացին օգտագործել է ինչպես գրավոր, այնպես էլ բանավոր աղբյուրներ։ Նրա աշխատությունը մեծ նշանակություն ունի ոչ միայն պատմաբանների, այլև գրականագետների համար։ Գրքի լեզուն հարուստ է և պատկերավոր։ Նա կարևոր դեր է ունեցել հայկական ազգային ինքնագիտակցության ձևավորման մեջ։ Խորենացու ազդեցությունը զգացվում է հետագա դարերի գրականության և պատմագրության վրա։ Նրա անունը դարձել է հայկական գիտական մտքի խորհրդանիշ։ Այսօր նա շարունակում է մնալ հայ մշակույթի ամենահարգված դեմքերից մեկը։ menu_book8 Подробнее Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) 1878 թ․ – 1915 թ․ Սիամանթոն արևմտահայ գրականության ամենահզոր բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները նվիրված են ազգային պայքարին, ազատությանը և մարդկային արժանապատվությանը։ Նա մեծ ցավով նկարագրել է հայ ժողովրդի ողբերգական ճակատագիրը։ Սիամանթոյի լեզուն ուժեղ է, կրակոտ և հուզական։ Նրա պոեզիան հաճախ արտահայտում է բողոք և արդարության պահանջ։ Հայոց ցեղասպանության տարիներին նա զոհվել է օսմանյան իշխանությունների կողմից։ Նրա գործերը դարձել են ազգային հիշողության կարևոր մաս։ Սիամանթոն մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա հայ բանաստեղծների վրա։ Նրա ստեղծագործությունները շարունակում են արդիական մնալ։ Նա համարվում է ազատատենչ պոեզիայի խորհրդանիշներից մեկը։ menu_book2 Подробнее Հովհաննես Թումանյան Հովհաննես Թումանյան 1869 թ․ – 1923 թ․ Հովհաննես Թումանյանը հայ ժողովրդի ամենասիրված գրողներից և բանաստեղծներից է։ Նա ծնվել է Լոռու Դսեղ գյուղում և իր ստեղծագործություններում հաճախ պատկերել է ժողովրդական կյանքն ու ավանդույթները։ Թումանյանը գրել է հեքիաթներ, պոեմներ, պատմվածքներ և բանաստեղծություններ։ Նրա ամենահայտնի գործերից են «Գիքոր», «Անուշ», «Քաջ Նազար» և «Թմկաբերդի առումը»։ Նրա լեզուն պարզ է, բնական և հասկանալի բոլոր սերունդների համար։ Թումանյանի ստեղծագործությունները լի են հումորով, իմաստությամբ և մարդասիրությամբ։ Նա նաև ակտիվ հասարակական գործիչ էր և զբաղվել է բարեգործությամբ։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Թումանյանը հաճախ անվանվում է «Ամենայն հայոց բանաստեղծ»։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է մնալ հայկական մշակույթի հիմնասյուներից մեկը։ menu_book11 Подробнее