Սարգսյան, Լիանա Սամվելի

Lեզվաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է արևմտահայ գրականության նշանավոր ներկայացուցիչներից մեկի գեղարվեստական արձակի երգիծական առանձնահատկությունների և դրանց արտահայտման լեզվաոճական միջոցների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում գտնվում է այն հարցը, թե ինչպես են լեզվական և ոճական տարբեր հնարները ձևավորում երգիծական խոսքը, ստեղծում հումորային ու քննադատական ենթատեքստ և բացահայտում հեղինակի վերաբերմունքը հասարակական, բարոյական ու մարդկային երևույթների նկատմամբ։ Աշխատության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել բառապաշարի ընտրությունը, խոսակցական և ժողովրդական լեզվական տարրերի կիրառությունը, դարձվածքները, փոխաբերությունները, համեմատությունները, չափազանցությունները, հեգնանքը, պարոդիան, հակադրությունը և այլ արտահայտչամիջոցներ, որոնց միջոցով ստեղծվում է երգիծական ազդեցությունը։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի կերպարների խոսքի ուսումնասիրությունը, քանի որ նրանց անհատական խոսելաձևը, բառապաշարը, կրկնությունները, արտահայտությունների ընտրությունն ու խոսքային վարքագիծը հաճախ դառնում են բնավորության բացահայտման և սոցիալական տիպերի ներկայացման կարևոր միջոցներ։ Հեղինակի արձակին բնորոշ է իրականության նկատմամբ սուր դիտողականությունը, հասարակական արատների քննադատությունը և մարդկային թերությունների բացահայտումը, իսկ լեզվական հնարների նպատակային կիրառումը հնարավորություն է տալիս համատեղել ծիծաղաշարժությունն ու քննադատական միտքը։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև այն առումով, որ երգիծանքը դիտարկվում է ոչ միայն որպես բովանդակային երևույթ, այլև որպես լեզվական ու ոճական համակարգ, որտեղ բառի, արտահայտության, նախադասության կառուցվածքի և խոսքային իրավիճակի փոխազդեցությամբ ձևավորվում է բազմաշերտ իմաստ։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել հայ գրականության, հայոց լեզվի, ոճագիտության և գրականագիտության մասնագետներին, ուսանողներին, հետազոտողներին և արևմտահայ գրականության ուսումնասիրությամբ զբաղվող ընթերցողներին՝ առաջարկելով պատկերացում այն մասին, թե ինչպիսի լեզվական գործիքներով է հնարավոր ստեղծել ազդեցիկ երգիծական արձակ և միաժամանակ արտացոլել ժամանակաշրջանի հասարակական ու բարոյահոգեբանական խնդիրները։