Սարուխանյան, Արտակ Նորայրի

Գրականություն

Գրականագիտական, բանահյուսագիտական և մշակութաբանական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հովհաննես Թումանյանի ստեղծագործական ժառանգության և հայոց հնախոսության փոխառնչությունների ուսումնասիրությանը՝ ազգային բանավոր ավանդույթների, հնագույն հավատալիքների և ժողովրդական աշխարհընկալման համատեքստում։ Քննության են առնվում հայոց հնախոսության հիմնական առանձնահատկությունները, առասպելաբանական պատկերացումների, ավանդազրույցների, ժողովրդական պատումների և հնագույն մշակութային հիշողության դերը հայ գրականության զարգացման գործում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Թումանյանի ստեղծագործություններում ժողովրդական բանահյուսության տարրերի, առասպելական մոտիվների, խորհրդանշական կերպարների և ազգային ավանդական պատկերացումների գեղարվեստական արտահայտությանը։ Վերլուծվում են գրողի հեքիաթների, պոեմների, բալլադների և արձակ ստեղծագործությունների կապերը հայ ժողովրդական բանավոր ժառանգության հետ, ինչպես նաև հնագույն սյուժեների և կերպարների գրական վերամշակման առանձնահատկությունները։ Քննարկվում են բնության, մարդու, հասարակության, բարոյական արժեքների և ազգային ինքնության վերաբերյալ ավանդական պատկերացումների արտացոլումները Թումանյանի գեղարվեստական աշխարհում։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են գրողի հետաքրքրությունները հայ ժողովրդի պատմական անցյալի, ժողովրդական սովորույթների, ավանդությունների և հնագույն մշակութային շերտերի նկատմամբ՝ բացահայտելով դրանց հնարավոր ազդեցությունը նրա ստեղծագործական մտածողության վրա։ Անդրադարձ է կատարվում բանահյուսական սկզբնաղբյուրների և հեղինակային գեղարվեստական մեկնաբանության փոխհարաբերությանը, ինչպես նաև Թումանյանի դերին ազգային մշակութային ժառանգության պահպանման և վերաիմաստավորման գործում։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հայ գրականության պատմության, թումանյանագիտության, հայ բանահյուսության, դիցաբանության և մշակութային ժառանգության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։