Սարուխանյան, Նունե Գառնիկի

Սարուխանյան, Նունե Գառնիկի

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

Agriculture

Բանջարային լոբու սորտերի կենսաբանական առանձնահատկությունները և մշակման տեխնոլոգիան ամառային ցանքերում

Աշխատությունը նվիրված է բանջարային լոբու տարբեր սորտերի կենսաբանական, ձևաբանական և ագրոտեխնիկական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ ամառային ցանքերի պայմաններում դրանց մշակության արդյունավետության բարձրացման նպատակով։ Քննարկվում են բույսերի աճի և զարգացման օրինաչափությունները, վեգետացիոն շրջանի տևողությունը, ծաղկման ու պտղակալման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև շրջակա միջավայրի գործոնների ազդեցությունը բերքի ձևավորման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տարբեր սորտերի ջերմության, խոնավության, լուսավորության և հողի սննդային պայմանների նկատմամբ պահանջներին, ամառային բարձր ջերմաստիճաններին հարմարվելու կարողությանը և բերքատվության ցուցանիշներին։ Ուսումնասիրվում են ցանքի ժամկետների, սերմերի նախացանքային մշակման, ցանքի խորության, բույսերի տեղաբաշխման խտության, ոռոգման ռեժիմների և պարարտացման համակարգերի ազդեցությունները բույսերի զարգացման ու արտադրողականության վրա։ Անդրադարձ է կատարվում ամառային ցանքերում հողի նախապատրաստման, մշակաբույսերի խնամքի, մոլախոտերի դեմ պայքարի, հիվանդությունների և վնասատուների կանխարգելման ագրոտեխնիկական միջոցառումներին։ Կարևորվում են սորտերի համեմատական գնահատումը, վաղահասության, բերքի որակական հատկանիշների, ունդերի ապրանքային տեսքի և սննդային արժեքի ուսումնասիրությունը։ Դիտարկվում են նաև ամառային ցանքերի կազմակերպման հնարավորությունները տարբեր հողակլիմայական պայմաններում, կրկնացանքի կիրառման առավելությունները և հողային ու ջրային ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման ուղիները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համադրվել դաշտային փորձերի արդյունքները, բույսերի կենսաչափական ցուցանիշները և բերքատվության տնտեսական գնահատման մեթոդները՝ առավել հարմար սորտերի ու մշակության եղանակների ընտրության համար։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի բանջարաբուծության զարգացման, գյուղատնտեսական արտադրության արդյունավետության բարձրացման և ամառային ցանքերում կայուն ու որակյալ բերքի ստացման համար։ Այն կարող է օգտակար լինել ագրոնոմների, բանջարաբույծների, սելեկցիոներների, գյուղատնտեսական խորհրդատուների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Updated: 2026-10-14
Բանջարային լոբու սորտերի կենսաբանական առանձնահատկությունները և մշակման տեխնոլոգիան ամառային ցանքերում

Free

Նար-Դոս (Միքայել Հովհաննիսյան) Նար-Դոս (Միքայել Հովհաննիսյան) 1867 թ․ – 1933 թ․ Նար-Դոսը հայ հոգեբանական արձակի հիմնադիրներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունի մարդու ներաշխարհի վերլուծությունը և հոգեբանական հակասությունները։ Նա նկարագրել է քաղաքային կյանքը և հասարակության տարբեր խավերը։ Նրա վեպերն ու պատմվածքները աչքի են ընկնում իրատեսականությամբ։ Նար-Դոսի լեզուն պարզ է, բայց խորքային և դիտողական։ Նրա հերոսները հաճախ կանգնած են բարոյական ընտրությունների առաջ։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս դասական են համարվում։ Նար-Դոսը համարվում է հայ հոգեբանական արձակի հիմնադիրներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել։ menu_book13 Read more Վահան Տերյան Վահան Տերյան 1885 թ․ – 1920 թ․ Վահան Տերյանը հայ քնարական պոեզիայի ամենասիրելի հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում արտահայտված են սերը, մենությունը, կարոտը և կյանքի անցողիկությունը։ Տերյանի բանաստեղծությունները հայտնի են իրենց երաժշտականությամբ և նուրբ տրամադրությամբ։ Նա մեծ ազդեցություն է կրել եվրոպական խորհրդապաշտությունից։ Նրա պոեզիան նոր շունչ է բերել հայկական գրականությանը։ Տերյանի լեզուն մեղմ է, գեղեցիկ և հուզական։ Նրա բազմաթիվ բանաստեղծություններ դարձել են երգեր։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա սերունդների բանաստեղծների վրա։ Տերյանի ստեղծագործությունները շարունակում են մնալ ամենաընթերցվողներից։ Նա համարվում է հայ քնարերգության մեծագույն վարպետներից մեկը։ menu_book5 Read more Գուրգեն Մահարի Գուրգեն Մահարի 1903 թ․ – 1969 թ․ Գուրգեն Մահարին հայ արձակի և հուշագրության կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ հիմնված են սեփական կյանքի փորձի վրա։ Նա նկարագրել է խորհրդային ժամանակների դժվարությունները և բանտային կյանքը։ Նրա հայտնի գործերից է «Ծաղկած փշալարեր» վեպը։ Մահարու լեզուն պարզ է, բայց խորքային և զգացմունքային։ Նրա ստեղծագործություններում կարևոր տեղ ունի մարդու ազատության գաղափարը։ Նա նաև անդրադարձել է պատմական և սոցիալական թեմաներին։ Մահարու գործերը արժեքավոր վկայություն են ժամանակաշրջանի մասին։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից արձակի վրա։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել այսօր։ menu_book4 Read more Դերենիկ Դեմիրճյան Դերենիկ Դեմիրճյան 1877 թ․ – 1956 թ․ Դերենիկ Դեմիրճյանը գրող, դրամատուրգ և հասարակական գործիչ էր։ Նա առավել հայտնի է իր «Վարդանանք» պատմական վեպով, որը հայ գրականության կարևորագույն ստեղծագործություններից է։ Դեմիրճյանը մեծ հետաքրքրություն է ցուցաբերել հայկական պատմության և ազգային հերոսների նկատմամբ։ Նրա գործերում հաճախ հանդիպում են հայրենասիրական գաղափարներ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ պիեսներ և պատմվածքներ։ Դեմիրճյանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պատմական արձակի զարգացման վրա։ Նա կարևոր դեր է ունեցել նաև հայկական թատրոնի զարգացման գործում։ Նրա աշխատանքները մինչ օրս լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Դեմիրճյանը համարվում է հայ դասական գրականության կարևոր ներկայացուցիչներից մեկը։ menu_book6 Read more Ավետիք Իսահակյան Ավետիք Իսահակյան 1875 թ․ – 1957 թ․ Ավետիք Իսահակյանը հայ քնարերգության մեծագույն ներկայացուցիչներից է։ Նրա պոեզիան լի է սիրո, հայրենիքի, կարոտի և մարդկային զգացմունքների թեմաներով։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ճանաչում են ստացել նաև արտերկրում։Ավետիք Իսահակյանը հայ քնարերգության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում սերը, հայրենիքը, կարոտը և մարդու ներաշխարհը։ Իսահակյանի լեզուն առանձնանում է մեղմությամբ, երաժշտականությամբ և խոր զգացմունքայնությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Աբու Լալա Մահարին» և բազմաթիվ քնարական բանաստեղծություններ։ Նա երկար տարիներ ապրել է արտասահմանում, սակայն մշտապես կապված է եղել հայրենիքի հետ։ Իսահակյանի պոեզիան մեծ ճանաչում է ստացել նաև միջազգային մակարդակով։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Նա եղել է նաև հասարակական և մշակութային ակտիվ գործիչ։ Իսահակյանի ստեղծագործությունները շարունակում են սիրել տարբեր սերունդներ։ Նա համարվում է հայ պոեզիայի մեծագույն վարպետներից մեկը։ menu_book3 Read more Հովհաննես Թումանյան Հովհաննես Թումանյան 1869 թ․ – 1923 թ․ Հովհաննես Թումանյանը հայ ժողովրդի ամենասիրված գրողներից և բանաստեղծներից է։ Նա ծնվել է Լոռու Դսեղ գյուղում և իր ստեղծագործություններում հաճախ պատկերել է ժողովրդական կյանքն ու ավանդույթները։ Թումանյանը գրել է հեքիաթներ, պոեմներ, պատմվածքներ և բանաստեղծություններ։ Նրա ամենահայտնի գործերից են «Գիքոր», «Անուշ», «Քաջ Նազար» և «Թմկաբերդի առումը»։ Նրա լեզուն պարզ է, բնական և հասկանալի բոլոր սերունդների համար։ Թումանյանի ստեղծագործությունները լի են հումորով, իմաստությամբ և մարդասիրությամբ։ Նա նաև ակտիվ հասարակական գործիչ էր և զբաղվել է բարեգործությամբ։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Թումանյանը հաճախ անվանվում է «Ամենայն հայոց բանաստեղծ»։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է մնալ հայկական մշակույթի հիմնասյուներից մեկը։ menu_book9 Read more