Сехниашвили, Натна Джемаловна

Сехниашвили, Натна Джемаловна

menu_book Տեսնել նյութերը

Հեղինակի գրքերը (1)

Օնլայն

Լեզվաբանություն

Թուրքերենում -DIK- և -(y)AcAK- ածանցներով կազմված բայանունները

Աշխատությունը նվիրված է ժամանակակից թուրքերենի բայանունների ուսումնասիրությանը՝ մասնավորապես -DIK- և -(y)AcAK- ածանցներով կազմվող բայական ձևերին, որոնք կարևոր տեղ են զբաղեցնում թուրքերենի ձևաբանության և շարահյուսության համակարգում։ Այս լեզվաբանական ուսումնասիրության հիմնական նպատակն է ներկայացնել նշված ածանցների միջոցով բայերից գոյականական և անվանական նշանակություն ունեցող ձևերի կազմության օրինաչափությունները, դրանց քերականական բնույթը, կիրառության առանձնահատկություններն ու իմաստային հնարավորությունները։ Թուրքերենում բայանունները կարևոր դեր ունեն գործողությունը, գործընթացը, վիճակը կամ գործողության հետ կապված տարբեր հարաբերություններն արտահայտելու գործում՝ միաժամանակ պահպանելով իրենց կապը սկզբնական բայական հիմքի հետ։ -DIK- ածանցով կազմվող ձևերը հատկապես նշանակալի են նրանով, որ կարող են արտահայտել գործողության կամ իրողության անվանականացում, մասնակցել բարդ քերականական կառույցների ձևավորմանը և տարբեր համատեքստերում հանդես գալ որպես նախադասության անվանական բաղադրիչներ։ Դրանք սերտորեն կապված են նաև պատկանելության, ժամանակային հարաբերությունների և ենթակա ու լրացում արտահայտող կառույցների հետ, ինչի շնորհիվ առանձնահատուկ նշանակություն ունեն թուրքերենի բարդ նախադասությունների կառուցվածքի ուսումնասիրության համար։ Մյուս կողմից՝ -(y)AcAK- ածանցով կազմվող ձևերը կապված են ապառնի ժամանակի և դեռևս տեղի չունեցած, սակայն սպասվող կամ նախատեսվող գործողությունների արտահայտության հետ։ Դրանց անվանական կիրառությունը հնարավորություն է տալիս ապագային վերաբերող գործողությունները ներկայացնել ոչ միայն որպես բայական ժամանակային ձևեր, այլև որպես անվանականացված միավորներ, որոնք կարող են ներառվել տարբեր շարահյուսական կառույցներում։ Ուսումնասիրության կարևոր կողմերից է այս երկու ածանցների քերականական գործառույթների և իմաստային առանձնահատկությունների դիտարկումը, քանի որ դրանց միջև տարբերությունները վերաբերում են ոչ միայն գործողության ժամանակային բնութագրին, այլև նախադասության մեջ ունեցած դիրքին, շարահյուսական կապերին և արտահայտվող հարաբերություններին։ Աշխատանքը կարևոր նշանակություն ունի թուրքերենի բառակազմական և ձևաբանական համակարգի ավելի խորքային ըմբռնման համար՝ բացահայտելով, թե ինչպես են բայական հիմքերը համապատասխան ածանցների միջոցով ձեռք բերում անվանական գործառույթներ և ինչպես են այդ ձևերը մասնակցում լեզվի քերականական կառուցվածքի կազմակերպմանը։ Թեման առանձնահատուկ հետաքրքրություն է ներկայացնում թյուրքագիտության, համեմատական լեզվաբանության և ընդհանուր լեզվաբանական հետազոտությունների տեսանկյունից, քանի որ բայանունների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու թուրքերենի յուրահատուկ կառուցվածքային առանձնահատկությունները և համադրելու դրանք այլ լեզուների բայական անվանականացման միջոցների հետ։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել թուրքերեն ուսումնասիրող ուսանողների, լեզվաբանների, թարգմանիչների, թյուրքագետների և քերականական համակարգերի համեմատական վերլուծությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար՝ նպաստելով թուրքերենի ձևաբանության, բառակազմության և շարահյուսության փոխկապակցված երևույթների ընկալմանը։

Թարմացվել է՝ 2026-11-21
Թուրքերենում -DIK- և -(y)AcAK- ածանցներով կազմված բայանունները

Անվճար

Պերճ Պռոշյան Պերճ Պռոշյան 1837 թ․ – 1907 թ․ Պերճ Պռոշյանը հայ ռեալիստական արձակի կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նա իր ստեղծագործություններում պատկերել է գյուղական կյանքը և հասարակ մարդկանց առօրյան։ Նրա հերոսները սովորական մարդիկ են՝ իրենց խնդիրներով ու երազանքներով։ Պռոշյանը մեծ ուշադրություն է դարձրել սոցիալական հարցերին։ Նրա գրքերը արժեքավոր տեղեկություններ են տալիս 19-րդ դարի հայկական կյանքի մասին։ Նա կարևորել է կրթության և լուսավորության դերը։ Նրա լեզուն պարզ է և բնական։ Պռոշյանի ստեղծագործությունները աչքի են ընկնում իրատեսական նկարագրություններով։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նրա անունը շարունակում է հիշվել որպես ռեալիզմի կարևոր ներկայացուցիչ։ menu_book3 Տեսնել ավելին Նար-Դոս (Միքայել Հովհաննիսյան) Նար-Դոս (Միքայել Հովհաննիսյան) 1867 թ․ – 1933 թ․ Նար-Դոսը հայ հոգեբանական արձակի հիմնադիրներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունի մարդու ներաշխարհի վերլուծությունը և հոգեբանական հակասությունները։ Նա նկարագրել է քաղաքային կյանքը և հասարակության տարբեր խավերը։ Նրա վեպերն ու պատմվածքները աչքի են ընկնում իրատեսականությամբ։ Նար-Դոսի լեզուն պարզ է, բայց խորքային և դիտողական։ Նրա հերոսները հաճախ կանգնած են բարոյական ընտրությունների առաջ։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս դասական են համարվում։ Նար-Դոսը համարվում է հայ հոգեբանական արձակի հիմնադիրներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել։ menu_book14 Տեսնել ավելին Դերենիկ Դեմիրճյան Դերենիկ Դեմիրճյան 1877 թ․ – 1956 թ․ Դերենիկ Դեմիրճյանը գրող, դրամատուրգ և հասարակական գործիչ էր։ Նա առավել հայտնի է իր «Վարդանանք» պատմական վեպով, որը հայ գրականության կարևորագույն ստեղծագործություններից է։ Դեմիրճյանը մեծ հետաքրքրություն է ցուցաբերել հայկական պատմության և ազգային հերոսների նկատմամբ։ Նրա գործերում հաճախ հանդիպում են հայրենասիրական գաղափարներ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ պիեսներ և պատմվածքներ։ Դեմիրճյանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պատմական արձակի զարգացման վրա։ Նա կարևոր դեր է ունեցել նաև հայկական թատրոնի զարգացման գործում։ Նրա աշխատանքները մինչ օրս լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Դեմիրճյանը համարվում է հայ դասական գրականության կարևոր ներկայացուցիչներից մեկը։ menu_book7 Տեսնել ավելին Ներսես Շնորհալի Ներսես Շնորհալի 1102 թ․ – 1173 թ․ Ներսես Շնորհալին եղել է հայ եկեղեցու կաթողիկոս, բանաստեղծ և աստվածաբան։ Նա հայտնի է իր հոգևոր երգերով, աղոթքներով և բանաստեղծություններով։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում բարությունը, սերը և մարդասիրությունը։ Շնորհալին ձգտել է միավորել մարդկանց և ամրապնդել քրիստոնեական արժեքները։ Նրա գրական լեզուն պարզ է, բայց միևնույն ժամանակ խորիմաստ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ եկեղեցական շարականներ։ Ներսես Շնորհալու ստեղծագործությունները մինչ օրս օգտագործվում են հայկական եկեղեցական կյանքում։ Նրա ազդեցությունը զգալի է հայ մշակույթի և կրթության զարգացման մեջ։ Նա համարվում է հայ միջնադարյան գրականության ամենակարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա անունը շարունակում է մնալ ազգային հպարտության աղբյուր։ menu_book13 Տեսնել ավելին Սիլվա Կապուտիկյան Սիլվա Կապուտիկյան 1919 թ․ – 2006 թ․ Սիլվա Կապուտիկյանը հայ պոեզիայի ամենաազդեցիկ կին հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն հայրենիքը, սերը, լեզուն և ազգային ինքնությունը։ Կապուտիկյանը գրել է բազմաթիվ բանաստեղծություններ և հրապարակախոսական նյութեր։ Նրա լեզուն պարզ է, բայց խորքային և զգացմունքային։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել հայ լեզվի պահպանման հարցերին։ Նրա գործերը լայն ճանաչում են ստացել ինչպես Հայաստանում, այնպես էլ սփյուռքում։ Կապուտիկյանը նաև ակտիվ հասարակական գործիչ էր։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ նվիրված են ազգային արժեքներին։ Նա համարվում է հայ կին պոեզիայի ամենակարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է մնալ ազդեցիկ։ menu_book2 Տեսնել ավելին Ղազարոս Աղայան Ղազարոս Աղայան 1840 թ․ – 1911 թ․ Ղազարոս Աղայանը մանկական գրականության հիմնադիրներից է։ Նա գրել է բազմաթիվ հեքիաթներ, պատմվածքներ և կրթական նյութեր երեխաների համար։ Նրա ստեղծագործություններն ունեն դաստիարակչական և բարոյական նշանակություն։ Աղայանը նաև ակտիվ մանկավարժ էր։ Նա մեծ դեր է ունեցել ազգային կրթության զարգացման գործում։ Նրա հերոսները սովորեցնում են ազնվություն, աշխատասիրություն և բարություն։ Աղայանի լեզուն պարզ և հասկանալի է երեխաների համար։ Նրա հեքիաթները մինչ օրս ընդգրկված են դպրոցական ծրագրերում։ Մի քանի սերունդ մեծացել է նրա գրքերով։ Նա համարվում է հայ մանկական գրականության դասականներից մեկը։ menu_book5 Տեսնել ավելին