Հեղինակի գրքերը (1)

Օնլայն

Լեզվաբանություն

Ածանցները՝ որպես բայակազմության միջոցներ ադրբեջաներենում

Աշխատությունը նվիրված է ադրբեջաներենի բայակազմության համակարգի համակողմանի լեզվաբանական ուսումնասիրությանը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով բայեր կազմող ածանցներին, դրանց կառուցվածքային առանձնահատկություններին, իմաստային գործառույթներին և լեզվի բառակազմական համակարգում ունեցած դերին։ Հեղինակը մանրամասնորեն քննում է այն ձևաբանական միջոցները, որոնց օգնությամբ ադրբեջաներենում գոյականներից, ածականներից և խոսքի այլ մասերից կազմվում են բայեր՝ բացահայտելով ածանցների մասնակցությամբ իրականացվող բառակազմական գործընթացների օրինաչափությունները։ Ուսումնասիրության առանցքում բայակազմական ածանցների ծագումնաբանական, կառուցվածքային և գործառական բնութագրումն է, դրանց իմաստային տարբերակվածությունը, կիրառության առանձնահատկությունները և բառակազմական հնարավորությունները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում ածանցների և հիմքերի փոխհարաբերությանը, ածանցման արդյունքում առաջացող իմաստային փոփոխություններին, ինչպես նաև տարբեր ձևաբանական միավորների միջոցով նոր բայական նշանակությունների ձևավորմանը։ Նյութի լեզվաբանական քննությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու ադրբեջաներենի բայակազմության ներքին կառուցվածքի, բառային կազմի հարստացման մեխանիզմների և բայական բառապաշարի զարգացման օրինաչափությունների մասին։ Աշխատության գիտական արժեքը պայմանավորված է նրանով, որ բայակազմական ածանցները դիտարկվում են ոչ թե որպես բառերին պարզապես միացող ձևական տարրեր, այլ որպես լեզվական ինքնուրույն գործառույթ ունեցող միավորներ, որոնք մասնակցում են նոր բառերի ստեղծմանը, արտահայտում են որոշակի իմաստային հարաբերություններ և ապահովում բառապաշարի կառուցվածքային ու իմաստային բազմազանությունը։ Հատուկ նշանակություն ունի նաև ածանցների դասակարգման և դրանց գործառույթների բացահայտման խնդիրը, քանի որ այն հնարավորություն է տալիս տարբերակելու բառակազմական և քերականական երևույթները, հասկանալու բայական հիմքերի ձևավորման սկզբունքները և ուսումնասիրելու ածանցների տեղն ու նշանակությունը լեզվի ձևաբանական համակարգում։ Աշխատությունը կարևոր է թյուրքագիտության և մասնավորապես ադրբեջաներենի պատմահամեմատական ու նկարագրական ուսումնասիրության տեսանկյունից, քանի որ բայակազմական համակարգի քննությունը նպաստում է թյուրքական լեզուներին բնորոշ ընդհանուր կառուցվածքային օրինաչափությունների և առանձին լեզվին հատուկ առանձնահատկությունների բացահայտմանը։ Այն արժեքավոր նյութ է տրամադրում լեզվաբաններին, թյուրքագետներին, ադրբեջաներենի մասնագետներին, բառակազմության և ձևաբանության հարցերով զբաղվող հետազոտողներին, ինչպես նաև լեզվաբանական կրթություն ստացող ուսանողներին։ Գիրքը կարևոր նշանակություն ունի ադրբեջաներենի բառապաշարի կառուցվածքը, բայերի կազմության սկզբունքները և ածանցման միջոցով լեզվական նոր միավորների առաջացման գործընթացները խորությամբ ուսումնասիրելու համար՝ միաժամանակ նպաստելով թյուրքական լեզուների բառակազմական համակարգերի համեմատական հետազոտությանը։

Թարմացվել է՝ 2026-11-18
Ածանցները՝ որպես բայակազմության միջոցներ ադրբեջաներենում

Անվճար

Եղիշե Չարենց Եղիշե Չարենց 1897 թ․ – 1937 թ․ Եղիշե Չարենցը հայ նորագույն գրականության ամենաազդեցիկ հեղինակներից է։ Նա բանաստեղծ, արձակագիր և թարգմանիչ էր, որը նորարարական մոտեցումներ բերեց հայ պոեզիա։ Նրա ստեղծագործություններում միահյուսված են հայրենասիրությունը, հեղափոխական գաղափարները և մարդու ներքին պայքարը։ «Ես իմ անուշ Հայաստանի» բանաստեղծությունը դարձել է ազգային խորհրդանիշ։ Չարենցի լեզուն համարձակ է, հարուստ և ժամանակակից։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել 20-րդ դարի հայ գրականության զարգացման վրա։ Չնայած քաղաքական հալածանքներին, նրա ստեղծագործությունները պահպանեցին իրենց արժեքը։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Չարենցը համարվում է հայ մշակույթի խորհրդանշական դեմքերից մեկը։ Նրա գրական ժառանգությունը շարունակում է ոգեշնչել նոր սերունդներին։ menu_book10 Տեսնել ավելին Դերենիկ Դեմիրճյան Դերենիկ Դեմիրճյան 1877 թ․ – 1956 թ․ Դերենիկ Դեմիրճյանը գրող, դրամատուրգ և հասարակական գործիչ էր։ Նա առավել հայտնի է իր «Վարդանանք» պատմական վեպով, որը հայ գրականության կարևորագույն ստեղծագործություններից է։ Դեմիրճյանը մեծ հետաքրքրություն է ցուցաբերել հայկական պատմության և ազգային հերոսների նկատմամբ։ Նրա գործերում հաճախ հանդիպում են հայրենասիրական գաղափարներ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ պիեսներ և պատմվածքներ։ Դեմիրճյանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պատմական արձակի զարգացման վրա։ Նա կարևոր դեր է ունեցել նաև հայկական թատրոնի զարգացման գործում։ Նրա աշխատանքները մինչ օրս լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Դեմիրճյանը համարվում է հայ դասական գրականության կարևոր ներկայացուցիչներից մեկը։ menu_book7 Տեսնել ավելին Հովհաննես Շիրազ Հովհաննես Շիրազ 1915 թ․ – 1984 թ․ Հովհաննես Շիրազը հայ ժողովրդի ամենասիրված բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները խորապես կապված են հայրենիքի, մոր կերպարի և ազգային ցավի հետ։ Շիրազի լեզուն պարզ է, ժողովրդական և շատ հուզական։ Նրա հայտնի գործերից են «Հայոց դանթեականը», «Մայրս» և բազմաթիվ հայրենասիրական բանաստեղծություններ։ Նա հաճախ արտահայտել է ժողովրդի ցավն ու ուրախությունը։ Շիրազը մեծ ազդեցություն է ունեցել սերունդների վրա իր անմիջական ոճով։ Նրա պոեզիան հաճախ արտասանվում է դպրոցներում և միջոցառումների ժամանակ։ Նա համարվում է 20-րդ դարի ամենաժողովրդական բանաստեղծներից մեկը։ Նրա ստեղծագործությունները դարձել են ազգային հիշողության մաս։ Շիրազը մինչ օրս սիրելի է ընթերցողների լայն շրջանակի համար։ menu_book5 Տեսնել ավելին Սիլվա Կապուտիկյան Սիլվա Կապուտիկյան 1919 թ․ – 2006 թ․ Սիլվա Կապուտիկյանը հայ պոեզիայի ամենաազդեցիկ կին հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն հայրենիքը, սերը, լեզուն և ազգային ինքնությունը։ Կապուտիկյանը գրել է բազմաթիվ բանաստեղծություններ և հրապարակախոսական նյութեր։ Նրա լեզուն պարզ է, բայց խորքային և զգացմունքային։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել հայ լեզվի պահպանման հարցերին։ Նրա գործերը լայն ճանաչում են ստացել ինչպես Հայաստանում, այնպես էլ սփյուռքում։ Կապուտիկյանը նաև ակտիվ հասարակական գործիչ էր։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ նվիրված են ազգային արժեքներին։ Նա համարվում է հայ կին պոեզիայի ամենակարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է մնալ ազդեցիկ։ menu_book2 Տեսնել ավելին Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) 1878 թ․ – 1915 թ․ Սիամանթոն արևմտահայ գրականության ամենահզոր բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները նվիրված են ազգային պայքարին, ազատությանը և մարդկային արժանապատվությանը։ Նա մեծ ցավով նկարագրել է հայ ժողովրդի ողբերգական ճակատագիրը։ Սիամանթոյի լեզուն ուժեղ է, կրակոտ և հուզական։ Նրա պոեզիան հաճախ արտահայտում է բողոք և արդարության պահանջ։ Հայոց ցեղասպանության տարիներին նա զոհվել է օսմանյան իշխանությունների կողմից։ Նրա գործերը դարձել են ազգային հիշողության կարևոր մաս։ Սիամանթոն մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա հայ բանաստեղծների վրա։ Նրա ստեղծագործությունները շարունակում են արդիական մնալ։ Նա համարվում է ազատատենչ պոեզիայի խորհրդանիշներից մեկը։ menu_book2 Տեսնել ավելին Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) 1854 թ․ – 1908 թ․ Մուրացանը հայ պատմական արձակի կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Գևորգ Մարզպետունի» վեպն է։ Վեպում ներկայացվում են Հայաստանի պատմության կարևոր էջերը։ Մուրացանը մեծ հետաքրքրություն ուներ ազգային անցյալի նկատմամբ։ Նրա ստեղծագործությունները ներշնչված են հայրենասիրական գաղափարներով։ Նա ձգտել է ընթերցողին ծանոթացնել հայկական պատմությանը։ Նրա կերպարները հաճախ մարմնավորում են քաջություն և նվիրվածություն։ Մուրացանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա գրքերը մինչ օրս մեծ հետաքրքրությամբ ընթերցվում են։ Նա կարևոր տեղ է զբաղեցնում հայ պատմավեպի զարգացման մեջ։ menu_book18 Տեսնել ավելին