Սիմոնյան, Նանար Վիլենի

Գրականություն

Աշխատանքը նվիրված է սփյուռքահայ նշանավոր գրող Հակոբ Կարապենցի գրական ժառանգության համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Հեղինակի ստեղծագործությունը առանձնահատուկ տեղ է զբաղեցնում ժամանակակից հայ արձակի և հատկապես սփյուռքահայ գրականության մեջ՝ միավորելով ազգային ինքնության, հայրենիքի, օտարության, մարդու ներաշխարհի, հիշողության, գոյության իմաստի և ժամանակակից քաղաքակրթության խնդիրները։ Գրականագիտական ուսումնասիրությունները նրա ստեղծագործությունը բնորոշում են նաև որպես փիլիսոփայական որոնումների տարածք՝ ընդգծելով գոյապաշտական և արդիապաշտ մտածողության ազդեցությունը։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել գրողի արձակի թեմատիկ և գաղափարական առանձնահատկությունները, կերպարակերտման սկզբունքները, պատմողական եղանակը, լեզվաոճական միջոցները և ժամանակակից մարդու հոգեբանական աշխարհի ներկայացման ձևերը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում սփյուռքահայ մարդու ինքնության խնդիրը․ նրա հերոսները հաճախ հայտնվում են հայրենիքի և օտար միջավայրի, ազգային պատկանելիության և համամարդկային արժեքների, անցյալի հիշողության և ներկայի իրականության միջև։ Կարապենցի գրական աշխարհում հայրենիքը ոչ միայն աշխարհագրական տարածք է, այլև հոգևոր հիշողության, ինքնության և գոյության կարևոր հենարան։ Միաժամանակ նրա ստեղծագործության մեջ նկատելի է ժամանակակից մեծ քաղաքի և քաղաքակրթական միջավայրի ազդեցությունը․ գրողը անդրադառնում է անհատի օտարմանը, ներքին մենությանը, հաղորդակցության դժվարություններին և ժամանակակից կյանքի հակասություններին։ Այդ պատճառով նրա արձակը կարող է դիտարկվել ոչ միայն ազգային, այլև համամարդկային խնդիրների տեսանկյունից։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են ընդգրկվել նրա պատմվածքները, վիպակներն ու վեպերը, այդ թվում՝ «Ադամի գիրքը», որը ներկայացվել է նաև որպես գրողի գրական ժառանգության կարևորագույն հրատարակություններից մեկը։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու նրա գեղարվեստական մտածողության առանձնահատկությունները, որտեղ ազգային հիշողությունը, անձնական փորձառությունը և ժամանակակից աշխարհի նկատմամբ քննադատական հայացքը միահյուսվում են։ Առանձնահատուկ ուշադրության է արժանի նաև հեղինակի գեղագիտական համակարգը, որի ուսումնասիրություններում նրա ստեղծագործությունը կապվում է հայկական գոյապաշտական գեղարվեստական մտածողության և արդիապաշտ գրականության հետ։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ներկայացնում է գրողի ստեղծագործական ժառանգությունը որպես ազգային և համամարդկային արժեքների, անհատի ներաշխարհի և սփյուռքահայ ինքնության բարդ հարաբերությունների արտահայտություն և կարող է օգտակար լինել հայ գրականության, սփյուռքահայ գրականության և ժամանակակից արձակի ուսումնասիրությամբ զբաղվող ուսանողների, դասախոսների և հետազոտողների համար։