Сингашули, Мунидаса

Сингашули, Мунидаса

menu_book Տեսնել նյութերը

Հեղինակի գրքերը (1)

Օնլայն

Քաղաքագիտություն

Շրի Լանկայի Միացյալ ազգային կուսակցության հաղթանակի պատճառները 1977 թվականի խորհրդարանական ընտրություններում և իշխող կուսակցության ներքին քաղաքականությունը 1977 թվականից մինչև 1980-ականների սկիզբը

Նյութը ներկայացնում է Շրի Լանկայի քաղաքական պատմության կարևորագույն շրջադարձերից մեկը՝ 1977 թվականի խորհրդարանական ընտրություններում Միացյալ ազգային կուսակցության (ՄԱԿ, UNP) համոզիչ հաղթանակը և իշխանության գալուց հետո երկրի ներքաղաքական, տնտեսական ու պետական կառավարման համակարգում իրականացված փոփոխությունները։ Ուսումնասիրության կենտրոնում 1977 թվականի հուլիսի 21-ին տեղի ունեցած խորհրդարանական ընտրություններն են, որոնց արդյունքում Ջունիուս Ռիչարդ Ջայավարդենեի ղեկավարած Միացյալ ազգային կուսակցությունը ստացավ խորհրդարանի 168 տեղերից 140-ը՝ արձանագրելով աննախադեպ ընտրական հաջողություն և ավարտելով Սիրիմավո Բանդարանայկեի ղեկավարած Միացյալ ճակատի յոթնամյա կառավարումը։ Աշխատանքում անդրադարձ է կատարվում այդ հաղթանակը պայմանավորած քաղաքական, տնտեսական և հասարակական հանգամանքներին՝ մասնավորապես նախորդ կառավարության տնտեսական քաղաքականության հետևանքներին, բնակչության կենսամակարդակի անկմանը, գործազրկության աճին, առաջին անհրաժեշտության ապրանքների պակասին, ներմուծման սահմանափակումներին, գնաճին և հասարակական դժգոհության խորացմանը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում նաև իշխող նախկին կոալիցիայի ներքին տարաձայնություններին, ձախ քաղաքական ուժերի ազդեցության թուլացմանը, կառավարության նկատմամբ վստահության նվազմանը և ընդդիմադիր ուժերի քաղաքական վերակազմավորմանը։ Առանձին ուշադրության է արժանանում Ջայավարդենեի ղեկավարությամբ Միացյալ ազգային կուսակցության վերափոխման գործընթացը, նրա նախընտրական ռազմավարությունը, ընտրազանգվածի ընդլայնման փորձերը, հասարակության տարբեր շերտերի աջակցությունը ստանալու ուղղությամբ իրականացված քայլերը և տնտեսական ազատականացման խոստումների նշանակությունը ընտրական պայքարում։ Նյութի երկրորդ կարևոր ուղղությունը իշխանության եկած կուսակցության ներքին քաղաքականությունն է, որի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես փոխվեց երկրի զարգացման քաղաքական և տնտեսական ուղեգիծը 1977 թվականից հետո։ Մանրամասն քննարկման առարկա են դառնում նոր կառավարության տնտեսական բարեփոխումները, նախկինում գերակշռող պետական վերահսկողության և ներմուծումը փոխարինող տնտեսական մոդելից դեպի բաց տնտեսություն, ազատ շուկայական հարաբերություններ, արտաքին առևտրի ընդլայնում և օտարերկրյա ներդրումների ներգրավում անցնելու գործընթացները։ Անդրադարձ է կատարվում նաև պետական կառավարման կառուցվածքի վերափոխմանը, 1978 թվականի նոր սահմանադրության ընդունմանը և գործադիր նախագահի ինստիտուտի ձևավորմանը, որոնք արմատապես փոխեցին իշխանության ճյուղերի հարաբերակցությունը և երկրի քաղաքական համակարգի կազմակերպման սկզբունքները։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարևոր են նաև իշխող կուսակցության քաղաքականության ազդեցությունը ժողովրդավարական ինստիտուտների, խորհրդարանական համակարգի, ընդդիմության գործունեության, քաղաքացիական ազատությունների և հասարակական կազմակերպությունների վրա։ Քննարկվում են կենտրոնական իշխանության ամրապնդման, քաղաքական վերահսկողության ընդլայնման, արտակարգ դրության կիրառման, ընտրական գործընթացների և իշխանության պահպանման մեխանիզմների հետ կապված հարցերը։ Առանձին պատմաքաղաքական նշանակություն ունի նաև էթնիկ հարաբերությունների և ազգային հարցի զարգացումը, մասնավորապես սինհալեզու մեծամասնության և թամիլական համայնքի միջև առկա հակասությունները, ազգային փոքրամասնությունների քաղաքական պահանջները, ինքնավարության ու ինքնորոշման հարցերի շուրջ բանավեճերը և դրանց ազդեցությունը երկրի ներքին կայունության վրա։ Այս համատեքստում դիտարկվում են նաև 1980-ականների սկզբին խորացող քաղաքական և էթնիկ լարվածությունները, որոնք հետագայում էական դեր ունեցան Շրի Լանկայի երկարատև ներքին հակամարտության ձևավորման գործում։ Աշխատանքի պատմագիտական արժեքը պայմանավորված է նրանով, որ այն հնարավորություն է տալիս 1977 թվականի ընտրությունները դիտարկել ոչ միայն որպես իշխանափոխություն, այլև որպես երկրի քաղաքական և տնտեսական զարգացման նոր փուլի սկիզբ, երբ փոխվեցին պետական կառավարման սկզբունքները, տնտեսական առաջնահերթությունները և հասարակական կյանքի կազմակերպման մեխանիզմները։ Նյութը կարևոր նշանակություն ունի Շրի Լանկայի նորագույն պատմության, հարավասիական քաղաքական գործընթացների, կուսակցական համակարգերի զարգացման, տնտեսական ազատականացման, սահմանադրական վերափոխումների և էթնիկ հարաբերությունների ուսումնասիրության համար։ Այն օգտակար է պատմաբանների, քաղաքագետների, արևելագետների, միջազգային հարաբերությունների մասնագետների, ինչպես նաև Հարավային Ասիայի քաղաքական պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար՝ հնարավորություն տալով ամբողջական պատկերացում կազմելու 1977 թվականի իշխանափոխության պատճառների, Միացյալ ազգային կուսակցության կառավարման քաղաքականության և այդ ժամանակաշրջանի երկարաժամկետ քաղաքական ու հասարակական հետևանքների մասին։

Թարմացվել է՝ 2026-11-21
Շրի Լանկայի Միացյալ ազգային կուսակցության հաղթանակի պատճառները 1977 թվականի խորհրդարանական ընտրություններում և իշխող կուսակցության ներքին քաղաքականությունը 1977 թվականից մինչև 1980-ականների սկիզբը

Անվճար

Եղիշե Չարենց Եղիշե Չարենց 1897 թ․ – 1937 թ․ Եղիշե Չարենցը հայ նորագույն գրականության ամենաազդեցիկ հեղինակներից է։ Նա բանաստեղծ, արձակագիր և թարգմանիչ էր, որը նորարարական մոտեցումներ բերեց հայ պոեզիա։ Նրա ստեղծագործություններում միահյուսված են հայրենասիրությունը, հեղափոխական գաղափարները և մարդու ներքին պայքարը։ «Ես իմ անուշ Հայաստանի» բանաստեղծությունը դարձել է ազգային խորհրդանիշ։ Չարենցի լեզուն համարձակ է, հարուստ և ժամանակակից։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել 20-րդ դարի հայ գրականության զարգացման վրա։ Չնայած քաղաքական հալածանքներին, նրա ստեղծագործությունները պահպանեցին իրենց արժեքը։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Չարենցը համարվում է հայ մշակույթի խորհրդանշական դեմքերից մեկը։ Նրա գրական ժառանգությունը շարունակում է ոգեշնչել նոր սերունդներին։ menu_book10 Տեսնել ավելին Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) 1854 թ․ – 1908 թ․ Մուրացանը հայ պատմական արձակի կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Գևորգ Մարզպետունի» վեպն է։ Վեպում ներկայացվում են Հայաստանի պատմության կարևոր էջերը։ Մուրացանը մեծ հետաքրքրություն ուներ ազգային անցյալի նկատմամբ։ Նրա ստեղծագործությունները ներշնչված են հայրենասիրական գաղափարներով։ Նա ձգտել է ընթերցողին ծանոթացնել հայկական պատմությանը։ Նրա կերպարները հաճախ մարմնավորում են քաջություն և նվիրվածություն։ Մուրացանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա գրքերը մինչ օրս մեծ հետաքրքրությամբ ընթերցվում են։ Նա կարևոր տեղ է զբաղեցնում հայ պատմավեպի զարգացման մեջ։ menu_book18 Տեսնել ավելին Գրիգոր Նարեկացի Գրիգոր Նարեկացի 951 թ․ – 1003 թ․ Գրիգոր Նարեկացին միջնադարյան հայ գրականության և քրիստոնեական մտքի ամենամեծ ներկայացուցիչներից է։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Մատյան ողբերգությունն» է, որը հաճախ կոչվում է պարզապես «Նարեկ»։ Գիրքը բաղկացած է աղոթքներից և հոգևոր խորհրդածություններից։ Նարեկացին խորությամբ ուսումնասիրել է մարդու հոգին, մեղքը, ապաշխարությունն ու հավատքը։ Նրա լեզուն չափազանց հարուստ և պատկերավոր է։ Նարեկացու ստեղծագործությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ հոգևոր մշակույթի վրա։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ 2015 թվականին նա հռչակվել է Կաթոլիկ եկեղեցու Վարդապետ։ Նարեկացին համարվում է համաշխարհային քրիստոնեական գրականության կարևոր հեղինակներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել ամբողջ աշխարհում։ menu_book29 Տեսնել ավելին Գրիգոր Զոհրապ Գրիգոր Զոհրապ 1861 թ․ – 1915 թ․ Հայ նշանավոր գրող, հրապարակախոս, իրավաբան և քաղաքական գործիչ էր։ Նա ծնվել է 1861 թվականի հունիսի 26-ին՝ Կոստանդնուպոլսում, և մահացել 1915 թվականին՝ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ։ Զոհրապը համարվում է արևմտահայ գրականության ամենահայտնի նովելիստներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում պատկերավորվում են մարդու հոգեբանությունը, հասարակական հարաբերությունները և քաղաքային կյանքի խնդիրները։ Նա գրել է բազմաթիվ պատմվածքներ և նորավեպեր, որոնք առանձնանում են իրատեսական ոճով և խոր հոգեբանական վերլուծությամբ։ Բացի գրական գործունեությունից, Զոհրապը եղել է հայտնի իրավաբան և Օսմանյան խորհրդարանի պատգամավոր։ Նրա կյանքն ու գործունեությունը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ մշակույթի և հասարակական մտքի զարգացման վրա, իսկ նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս համարվում են հայ գրականության արժեքավոր էջերից։ menu_book5 Տեսնել ավելին Սիլվա Կապուտիկյան Սիլվա Կապուտիկյան 1919 թ․ – 2006 թ․ Սիլվա Կապուտիկյանը հայ պոեզիայի ամենաազդեցիկ կին հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն հայրենիքը, սերը, լեզուն և ազգային ինքնությունը։ Կապուտիկյանը գրել է բազմաթիվ բանաստեղծություններ և հրապարակախոսական նյութեր։ Նրա լեզուն պարզ է, բայց խորքային և զգացմունքային։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել հայ լեզվի պահպանման հարցերին։ Նրա գործերը լայն ճանաչում են ստացել ինչպես Հայաստանում, այնպես էլ սփյուռքում։ Կապուտիկյանը նաև ակտիվ հասարակական գործիչ էր։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ նվիրված են ազգային արժեքներին։ Նա համարվում է հայ կին պոեզիայի ամենակարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է մնալ ազդեցիկ։ menu_book2 Տեսնել ավելին Միսաք Մեծարենց Միսաք Մեծարենց 1886 թ․ – 1908 թ․ Միսաք Մեծարենցը արևմտահայ քնարական պոեզիայի ամենապայծառ ներկայացուցիչներից է։ Չնայած կարճ կյանքին, նա ստեղծել է բարձրարժեք գրական ժառանգություն։Միսաք Մեծարենցը արևմտահայ քնարերգության ամենապայծառ անուններից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունեն բնությունը, սերը և կյանքի գեղեցկությունը։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա հասցրել է ստեղծել բարձրարժեք պոեզիա։ Նրա լեզուն երաժշտական է և նուրբ։ Մեծարենցը մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ռոմանտիկ պոեզիայի վրա։ Նրա բանաստեղծությունները լի են լույսով և զգացմունքայնությամբ։ Նա համարվում է արևմտահայ պոեզիայի ամենաքնարական ձայներից մեկը։ Նրա գործերը մինչ օրս սիրով ընթերցվում են։ Նրա ժառանգությունը փոքր ծավալով, բայց մեծ արժեք ունի։ Նա հայ գրականության բացառիկ տաղանդներից է։ menu_book2 Տեսնել ավելին