Сингашули, Мунидаса

Сингашули, Мунидаса

menu_book Посмотреть материалы

Книги автора (1)

Онлайн

Политология

Շրի Լանկայի Միացյալ ազգային կուսակցության հաղթանակի պատճառները 1977 թվականի խորհրդարանական ընտրություններում և իշխող կուսակցության ներքին քաղաքականությունը 1977 թվականից մինչև 1980-ականների սկիզբը

Նյութը ներկայացնում է Շրի Լանկայի քաղաքական պատմության կարևորագույն շրջադարձերից մեկը՝ 1977 թվականի խորհրդարանական ընտրություններում Միացյալ ազգային կուսակցության (ՄԱԿ, UNP) համոզիչ հաղթանակը և իշխանության գալուց հետո երկրի ներքաղաքական, տնտեսական ու պետական կառավարման համակարգում իրականացված փոփոխությունները։ Ուսումնասիրության կենտրոնում 1977 թվականի հուլիսի 21-ին տեղի ունեցած խորհրդարանական ընտրություններն են, որոնց արդյունքում Ջունիուս Ռիչարդ Ջայավարդենեի ղեկավարած Միացյալ ազգային կուսակցությունը ստացավ խորհրդարանի 168 տեղերից 140-ը՝ արձանագրելով աննախադեպ ընտրական հաջողություն և ավարտելով Սիրիմավո Բանդարանայկեի ղեկավարած Միացյալ ճակատի յոթնամյա կառավարումը։ Աշխատանքում անդրադարձ է կատարվում այդ հաղթանակը պայմանավորած քաղաքական, տնտեսական և հասարակական հանգամանքներին՝ մասնավորապես նախորդ կառավարության տնտեսական քաղաքականության հետևանքներին, բնակչության կենսամակարդակի անկմանը, գործազրկության աճին, առաջին անհրաժեշտության ապրանքների պակասին, ներմուծման սահմանափակումներին, գնաճին և հասարակական դժգոհության խորացմանը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում նաև իշխող նախկին կոալիցիայի ներքին տարաձայնություններին, ձախ քաղաքական ուժերի ազդեցության թուլացմանը, կառավարության նկատմամբ վստահության նվազմանը և ընդդիմադիր ուժերի քաղաքական վերակազմավորմանը։ Առանձին ուշադրության է արժանանում Ջայավարդենեի ղեկավարությամբ Միացյալ ազգային կուսակցության վերափոխման գործընթացը, նրա նախընտրական ռազմավարությունը, ընտրազանգվածի ընդլայնման փորձերը, հասարակության տարբեր շերտերի աջակցությունը ստանալու ուղղությամբ իրականացված քայլերը և տնտեսական ազատականացման խոստումների նշանակությունը ընտրական պայքարում։ Նյութի երկրորդ կարևոր ուղղությունը իշխանության եկած կուսակցության ներքին քաղաքականությունն է, որի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես փոխվեց երկրի զարգացման քաղաքական և տնտեսական ուղեգիծը 1977 թվականից հետո։ Մանրամասն քննարկման առարկա են դառնում նոր կառավարության տնտեսական բարեփոխումները, նախկինում գերակշռող պետական վերահսկողության և ներմուծումը փոխարինող տնտեսական մոդելից դեպի բաց տնտեսություն, ազատ շուկայական հարաբերություններ, արտաքին առևտրի ընդլայնում և օտարերկրյա ներդրումների ներգրավում անցնելու գործընթացները։ Անդրադարձ է կատարվում նաև պետական կառավարման կառուցվածքի վերափոխմանը, 1978 թվականի նոր սահմանադրության ընդունմանը և գործադիր նախագահի ինստիտուտի ձևավորմանը, որոնք արմատապես փոխեցին իշխանության ճյուղերի հարաբերակցությունը և երկրի քաղաքական համակարգի կազմակերպման սկզբունքները։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարևոր են նաև իշխող կուսակցության քաղաքականության ազդեցությունը ժողովրդավարական ինստիտուտների, խորհրդարանական համակարգի, ընդդիմության գործունեության, քաղաքացիական ազատությունների և հասարակական կազմակերպությունների վրա։ Քննարկվում են կենտրոնական իշխանության ամրապնդման, քաղաքական վերահսկողության ընդլայնման, արտակարգ դրության կիրառման, ընտրական գործընթացների և իշխանության պահպանման մեխանիզմների հետ կապված հարցերը։ Առանձին պատմաքաղաքական նշանակություն ունի նաև էթնիկ հարաբերությունների և ազգային հարցի զարգացումը, մասնավորապես սինհալեզու մեծամասնության և թամիլական համայնքի միջև առկա հակասությունները, ազգային փոքրամասնությունների քաղաքական պահանջները, ինքնավարության ու ինքնորոշման հարցերի շուրջ բանավեճերը և դրանց ազդեցությունը երկրի ներքին կայունության վրա։ Այս համատեքստում դիտարկվում են նաև 1980-ականների սկզբին խորացող քաղաքական և էթնիկ լարվածությունները, որոնք հետագայում էական դեր ունեցան Շրի Լանկայի երկարատև ներքին հակամարտության ձևավորման գործում։ Աշխատանքի պատմագիտական արժեքը պայմանավորված է նրանով, որ այն հնարավորություն է տալիս 1977 թվականի ընտրությունները դիտարկել ոչ միայն որպես իշխանափոխություն, այլև որպես երկրի քաղաքական և տնտեսական զարգացման նոր փուլի սկիզբ, երբ փոխվեցին պետական կառավարման սկզբունքները, տնտեսական առաջնահերթությունները և հասարակական կյանքի կազմակերպման մեխանիզմները։ Նյութը կարևոր նշանակություն ունի Շրի Լանկայի նորագույն պատմության, հարավասիական քաղաքական գործընթացների, կուսակցական համակարգերի զարգացման, տնտեսական ազատականացման, սահմանադրական վերափոխումների և էթնիկ հարաբերությունների ուսումնասիրության համար։ Այն օգտակար է պատմաբանների, քաղաքագետների, արևելագետների, միջազգային հարաբերությունների մասնագետների, ինչպես նաև Հարավային Ասիայի քաղաքական պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար՝ հնարավորություն տալով ամբողջական պատկերացում կազմելու 1977 թվականի իշխանափոխության պատճառների, Միացյալ ազգային կուսակցության կառավարման քաղաքականության և այդ ժամանակաշրջանի երկարաժամկետ քաղաքական ու հասարակական հետևանքների մասին։

Обновлено. 2026-11-21
Շրի Լանկայի Միացյալ ազգային կուսակցության հաղթանակի պատճառները 1977 թվականի խորհրդարանական ընտրություններում և իշխող կուսակցության ներքին քաղաքականությունը 1977 թվականից մինչև 1980-ականների սկիզբը

Бесплатно

Другие авторы

Все авторы
Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) 1835 թ․ – 1888 թ․ Րաֆֆին հայ պատմավեպի ամենահայտնի ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում ազգային ազատագրության և հայրենասիրության թեմաները։ «Սամվել», «Խենթը» և «Դավիթ Բեկ» վեպերը համարվում են հայ գրականության դասականներ։ Նա ստեղծել է ուժեղ և հիշվող հերոսներ։ Րաֆֆու կերպարները պայքարում են հանուն ազատության և արդարության։ Նրա գրքերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ երիտասարդության վրա։ Նա կարողացել է պատմությունը ներկայացնել հետաքրքիր և կենդանի ձևով։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Րաֆֆին համարվում է ազգային մտածողության ձևավորման կարևոր գործիչ։ Նրա անունը մշտապես կապված է հայրենասիրական գրականության հետ։ menu_book18 Подробнее Հովհաննես Շիրազ Հովհաննես Շիրազ 1915 թ․ – 1984 թ․ Հովհաննես Շիրազը հայ ժողովրդի ամենասիրված բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները խորապես կապված են հայրենիքի, մոր կերպարի և ազգային ցավի հետ։ Շիրազի լեզուն պարզ է, ժողովրդական և շատ հուզական։ Նրա հայտնի գործերից են «Հայոց դանթեականը», «Մայրս» և բազմաթիվ հայրենասիրական բանաստեղծություններ։ Նա հաճախ արտահայտել է ժողովրդի ցավն ու ուրախությունը։ Շիրազը մեծ ազդեցություն է ունեցել սերունդների վրա իր անմիջական ոճով։ Նրա պոեզիան հաճախ արտասանվում է դպրոցներում և միջոցառումների ժամանակ։ Նա համարվում է 20-րդ դարի ամենաժողովրդական բանաստեղծներից մեկը։ Նրա ստեղծագործությունները դարձել են ազգային հիշողության մաս։ Շիրազը մինչ օրս սիրելի է ընթերցողների լայն շրջանակի համար։ menu_book5 Подробнее Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) 1854 թ․ – 1908 թ․ Մուրացանը հայ պատմական արձակի կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Գևորգ Մարզպետունի» վեպն է։ Վեպում ներկայացվում են Հայաստանի պատմության կարևոր էջերը։ Մուրացանը մեծ հետաքրքրություն ուներ ազգային անցյալի նկատմամբ։ Նրա ստեղծագործությունները ներշնչված են հայրենասիրական գաղափարներով։ Նա ձգտել է ընթերցողին ծանոթացնել հայկական պատմությանը։ Նրա կերպարները հաճախ մարմնավորում են քաջություն և նվիրվածություն։ Մուրացանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա գրքերը մինչ օրս մեծ հետաքրքրությամբ ընթերցվում են։ Նա կարևոր տեղ է զբաղեցնում հայ պատմավեպի զարգացման մեջ։ menu_book18 Подробнее Դերենիկ Դեմիրճյան Դերենիկ Դեմիրճյան 1877 թ․ – 1956 թ․ Դերենիկ Դեմիրճյանը գրող, դրամատուրգ և հասարակական գործիչ էր։ Նա առավել հայտնի է իր «Վարդանանք» պատմական վեպով, որը հայ գրականության կարևորագույն ստեղծագործություններից է։ Դեմիրճյանը մեծ հետաքրքրություն է ցուցաբերել հայկական պատմության և ազգային հերոսների նկատմամբ։ Նրա գործերում հաճախ հանդիպում են հայրենասիրական գաղափարներ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ պիեսներ և պատմվածքներ։ Դեմիրճյանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պատմական արձակի զարգացման վրա։ Նա կարևոր դեր է ունեցել նաև հայկական թատրոնի զարգացման գործում։ Նրա աշխատանքները մինչ օրս լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Դեմիրճյանը համարվում է հայ դասական գրականության կարևոր ներկայացուցիչներից մեկը։ menu_book7 Подробнее Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) 1878 թ․ – 1915 թ․ Սիամանթոն արևմտահայ գրականության ամենահզոր բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները նվիրված են ազգային պայքարին, ազատությանը և մարդկային արժանապատվությանը։ Նա մեծ ցավով նկարագրել է հայ ժողովրդի ողբերգական ճակատագիրը։ Սիամանթոյի լեզուն ուժեղ է, կրակոտ և հուզական։ Նրա պոեզիան հաճախ արտահայտում է բողոք և արդարության պահանջ։ Հայոց ցեղասպանության տարիներին նա զոհվել է օսմանյան իշխանությունների կողմից։ Նրա գործերը դարձել են ազգային հիշողության կարևոր մաս։ Սիամանթոն մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա հայ բանաստեղծների վրա։ Նրա ստեղծագործությունները շարունակում են արդիական մնալ։ Նա համարվում է ազատատենչ պոեզիայի խորհրդանիշներից մեկը։ menu_book2 Подробнее Դանիել Վարուժան Դանիել Վարուժան 1884 թ․ – 1915 թ․ Դանիել Վարուժանը արևմտահայ պոեզիայի ամենատաղանդավոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն բնությունը, գյուղական կյանքը և մարդու ստեղծագործ ուժը։ Վարուժանը հիանում էր աշխատանքի գեղեցկությամբ և մարդու հոգևոր ուժով։ Նրա բանաստեղծությունները հարուստ են պատկերներով և զգացմունքներով։ Նա ձգտել է վերածնել ազգային մշակութային արժեքները։ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ նա ձերբակալվել և սպանվել է։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պոեզիայի զարգացման վրա։ Վարուժանի ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Նա համարվում է արևմտահայ գրականության դասականներից մեկը։ menu_book3 Подробнее