Smith, Eli, 1801-1857

Smith, Eli, 1801-1857

Eli Smith

menu_book Wikipedia: English

1801 թ․ – 1857 թ․ menu_book Տեսնել նյութերը
Էլի Սմիթը (1801-1857) ամերիկացի բողոքական միսիոներ և գիտնական էր, ծնվել է Կոնեկտիկուտի Նորթֆորդ բնակավայրում։ Ավարտել է Յեյլի քոլեջը և Անդովերի աստվածաբանական ճեմարանը։ Միսիոներ Հ. Գ. Օ. Դուայթի հետ ճանապարհորդել է Հայաստանով և Վրաստանով մինչև Պարսկաստան, և 1833 թվականին երկու հատորով լույս է տեսել նրանց «Missionary Researches in Armenia» աշխատությունը։ Նույն թվականին հաստատվել է Բեյրութում, Սիրիա է բերել արաբական տառերով առաջին տպագրական մեքենան և սկսել Աստվածաշնչի արաբերեն թարգմանությունը, որն ավարտեց Կոռնելիուս վան Դայքը։ Մահացել է Բեյրութում։

Հեղինակի գրքերը (2)

Օնլայն

Պատմություն

Missionary researches in Armenia

Սա պատմագիտական և հայագիտական ուսումնասիրություն է, որը ներկայացնում է տարբեր միսիոներական առաքելությունների գործունեությունը Հայաստանում՝ ընդգրկելով նրանց կրոնական, կրթական, մշակութային և սոցիալական ազդեցությունների վերլուծությունը տեղական հասարակության վրա, որտեղ դիտարկվում են արևմտյան միսիոներական կազմակերպությունների աշխատանքի հիմնական ուղղությունները, դպրոցների և կրթական հաստատությունների ստեղծումը, ինչպես նաև տպագրական և թարգմանական գործունեությունը, աշխատանքը նաև անդրադառնում է հայ հասարակության հետ փոխազդեցություններին, եկեղեցական կառույցների արձագանքին և այդ գործընթացների ազդեցությանը հասարակական կյանքի ու մշակութային փոփոխությունների վրա, միաժամանակ ներկայացնելով պատմական աղբյուրների և ճանապարհորդական գրառումների ուսումնասիրություն՝ որպես տարածաշրջանի սոցիալական և մշակութային պատմության կարևոր վկայություններ։

Թարմացվել է՝ 2026-09-19
Missionary researches in Armenia

Անվճար

Օնլայն

Պատմություն

Researches of the Rev. E. Smith and Rev. H.G.O. Dwight in Armenia : including a journey through Asia Minor, and into Georgia and Persia, with a visit to the Nestorian and Chaldean Christians of Oormiah and Salmas

Գիրքը ներկայացնում է հոգևորականներ Է. Սմիթի և Հ. Գ. Օ. Դուայթի ճանապարհորդությունների ու հետազոտությունների արդյունքները՝ կենտրոնանալով 19-րդ դարի առաջին կեսի Հայաստանի և հարակից տարածաշրջանների աշխարհագրական, պատմական, հասարակական, կրոնական ու մշակութային կյանքի նկարագրության վրա։ Աշխատության մեջ հեղինակները ներկայացնում են իրենց ուղևորությունը Փոքր Ասիայի տարածքով դեպի Հայաստան, Վրաստան և Պարսկաստան՝ արձանագրելով ճանապարհին հանդիպած բնակավայրերը, բնական միջավայրը, պատմական հուշարձանները և տեղի բնակչության կենցաղն ու սովորույթները։ Առանձնահատուկ տեղ է հատկացվում հայկական համայնքներին, նրանց կրոնական և հասարակական կյանքին, եկեղեցական կառույցներին, կրթությանը և տեղական ավանդույթներին, ինչի շնորհիվ հրատարակությունը կարևոր նյութ է պարունակում ժամանակաշրջանի Հայաստանի վերաբերյալ։ Գիրքը նաև արժեքավոր տեղեկություններ է ներկայացնում Օրմիայի և Սալմասի շրջաններում բնակվող նեստորական և քաղդեական քրիստոնյաների մասին՝ անդրադառնալով նրանց հավատքին, եկեղեցական կազմակերպությանը, համայնքային կյանքին, լեզվական ու մշակութային առանձնահատկություններին և տարածաշրջանի այլ ժողովուրդների հետ հարաբերություններին։ Հեղինակների դիտարկումները միավորում են ճանապարհորդական տպավորությունները, տեղագրական նկարագրությունները, ազգագրական տեղեկությունները և կրոնական ուսումնասիրության տարրերը՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով պատկերացում կազմել Օսմանյան կայսրության, Պարսկաստանի և Հարավային Կովկասի սահմանակից տարածքների բազմազգ ու բազմակրոն միջավայրի մասին։ Աշխատությունը հատկապես կարևոր է որպես ժամանակաշրջանի անմիջական դիտարկումների և վկայությունների ժողովածու, որը կարող է օգտագործվել Հայաստանի պատմության, հայ ժողովրդի սոցիալական ու մշակութային կյանքի, տարածաշրջանի քրիստոնյա համայնքների, ինչպես նաև 19-րդ դարի ճանապարհորդական գրականության ուսումնասիրության համար։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում պատմաբանների, հայագետների, արևելագետների, ազգագրագետների, կրոնագետների և պատմական աշխարհագրությամբ զբաղվող հետազոտողների համար։

Թարմացվել է՝ 2026-09-21
Researches of the Rev. E. Smith and Rev. H.G.O. Dwight in Armenia : including a journey through Asia Minor, and into Georgia and Persia, with a visit to the Nestorian and Chaldean Christians of Oormiah and Salmas

Անվճար

Դերենիկ Դեմիրճյան Դերենիկ Դեմիրճյան 1877 թ․ – 1956 թ․ Դերենիկ Դեմիրճյանը գրող, դրամատուրգ և հասարակական գործիչ էր։ Նա առավել հայտնի է իր «Վարդանանք» պատմական վեպով, որը հայ գրականության կարևորագույն ստեղծագործություններից է։ Դեմիրճյանը մեծ հետաքրքրություն է ցուցաբերել հայկական պատմության և ազգային հերոսների նկատմամբ։ Նրա գործերում հաճախ հանդիպում են հայրենասիրական գաղափարներ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ պիեսներ և պատմվածքներ։ Դեմիրճյանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պատմական արձակի զարգացման վրա։ Նա կարևոր դեր է ունեցել նաև հայկական թատրոնի զարգացման գործում։ Նրա աշխատանքները մինչ օրս լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Դեմիրճյանը համարվում է հայ դասական գրականության կարևոր ներկայացուցիչներից մեկը։ menu_book6 Տեսնել ավելին Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) 1854 թ․ – 1908 թ․ Մուրացանը հայ պատմական արձակի կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Գևորգ Մարզպետունի» վեպն է։ Վեպում ներկայացվում են Հայաստանի պատմության կարևոր էջերը։ Մուրացանը մեծ հետաքրքրություն ուներ ազգային անցյալի նկատմամբ։ Նրա ստեղծագործությունները ներշնչված են հայրենասիրական գաղափարներով։ Նա ձգտել է ընթերցողին ծանոթացնել հայկական պատմությանը։ Նրա կերպարները հաճախ մարմնավորում են քաջություն և նվիրվածություն։ Մուրացանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա գրքերը մինչ օրս մեծ հետաքրքրությամբ ընթերցվում են։ Նա կարևոր տեղ է զբաղեցնում հայ պատմավեպի զարգացման մեջ։ menu_book18 Տեսնել ավելին Միսաք Մեծարենց Միսաք Մեծարենց 1886 թ․ – 1908 թ․ Միսաք Մեծարենցը արևմտահայ քնարական պոեզիայի ամենապայծառ ներկայացուցիչներից է։ Չնայած կարճ կյանքին, նա ստեղծել է բարձրարժեք գրական ժառանգություն։Միսաք Մեծարենցը արևմտահայ քնարերգության ամենապայծառ անուններից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունեն բնությունը, սերը և կյանքի գեղեցկությունը։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա հասցրել է ստեղծել բարձրարժեք պոեզիա։ Նրա լեզուն երաժշտական է և նուրբ։ Մեծարենցը մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ռոմանտիկ պոեզիայի վրա։ Նրա բանաստեղծությունները լի են լույսով և զգացմունքայնությամբ։ Նա համարվում է արևմտահայ պոեզիայի ամենաքնարական ձայներից մեկը։ Նրա գործերը մինչ օրս սիրով ընթերցվում են։ Նրա ժառանգությունը փոքր ծավալով, բայց մեծ արժեք ունի։ Նա հայ գրականության բացառիկ տաղանդներից է։ menu_book2 Տեսնել ավելին Խաչատուր Աբովյան Խաչատուր Աբովյան 1809 թ․ – 1848 թ․ Խաչատուր Աբովյանը նոր հայ գրականության հիմնադիրն է։ Նա առաջիններից էր, ով գրական ստեղծագործություններ գրեց աշխարհաբար հայերենով։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Վերք Հայաստանի» վեպն է։ Այդ վեպը նկարագրում է հայ ժողովրդի պայքարը և ազգային ոգին։ Աբովյանը եղել է նաև մանկավարժ և լուսավորիչ։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել կրթության զարգացմանը։ Իր գործունեությամբ նպաստել է ժամանակակից հայ մշակույթի ձևավորմանը։ Նրա գաղափարները մեծ ազդեցություն են ունեցել հետագա գրողների վրա։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է հարուստ գրական ժառանգություն։ Նրա անհետացումը մինչև այսօր մնում է հայկական պատմության առեղծվածներից մեկը։ menu_book4 Տեսնել ավելին Նար-Դոս (Միքայել Հովհաննիսյան) Նար-Դոս (Միքայել Հովհաննիսյան) 1867 թ․ – 1933 թ․ Նար-Դոսը հայ հոգեբանական արձակի հիմնադիրներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունի մարդու ներաշխարհի վերլուծությունը և հոգեբանական հակասությունները։ Նա նկարագրել է քաղաքային կյանքը և հասարակության տարբեր խավերը։ Նրա վեպերն ու պատմվածքները աչքի են ընկնում իրատեսականությամբ։ Նար-Դոսի լեզուն պարզ է, բայց խորքային և դիտողական։ Նրա հերոսները հաճախ կանգնած են բարոյական ընտրությունների առաջ։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս դասական են համարվում։ Նար-Դոսը համարվում է հայ հոգեբանական արձակի հիմնադիրներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել։ menu_book13 Տեսնել ավելին Գրիգոր Զոհրապ Գրիգոր Զոհրապ 1861 թ․ – 1915 թ․ Հայ նշանավոր գրող, հրապարակախոս, իրավաբան և քաղաքական գործիչ էր։ Նա ծնվել է 1861 թվականի հունիսի 26-ին՝ Կոստանդնուպոլսում, և մահացել 1915 թվականին՝ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ։ Զոհրապը համարվում է արևմտահայ գրականության ամենահայտնի նովելիստներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում պատկերավորվում են մարդու հոգեբանությունը, հասարակական հարաբերությունները և քաղաքային կյանքի խնդիրները։ Նա գրել է բազմաթիվ պատմվածքներ և նորավեպեր, որոնք առանձնանում են իրատեսական ոճով և խոր հոգեբանական վերլուծությամբ։ Բացի գրական գործունեությունից, Զոհրապը եղել է հայտնի իրավաբան և Օսմանյան խորհրդարանի պատգամավոր։ Նրա կյանքն ու գործունեությունը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ մշակույթի և հասարակական մտքի զարգացման վրա, իսկ նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս համարվում են հայ գրականության արժեքավոր էջերից։ menu_book5 Տեսնել ավելին