Սոլթանի Գերդ Ֆարամարզի Աբբաս Ահմադի

Սոլթանի Գերդ Ֆարամարզի Աբբաս Ահմադի

menu_book Տեսնել նյութերը

Հեղինակի գրքերը (1)

Օնլայն

Փիլիսոփայություն

Նիզամիի բարոյագիտության իսլամական արմատները («Խոսրով և Շիրին»)

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է Նիզամի Գյանջավիի «Խոսրով և Շիրին» ստեղծագործության բարոյագիտական համակարգի և դրա ձևավորման վրա իսլամական աշխարհայացքի ու մտավոր ավանդույթի ազդեցության բացահայտմանը։ Աշխատության շրջանակում վերլուծվում են ստեղծագործության մեջ արտահայտված բարու և չարի, արդարության և անարդարության, սիրո և պարտքի, անձնական ցանկության և բարոյական պատասխանատվության փոխհարաբերությունները։ Հեղինակը դիտարկում է պոեմի հերոսների վարքագիծը ոչ միայն որպես սիրավեպի և գեղարվեստական սյուժեի բաղադրիչ, այլև որպես բարոյական ընտրությունների և մարդկային արժեքների դրսևորում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում իսլամական բարոյական և փիլիսոփայական պատկերացումներին, որոնք արտացոլվում են ստեղծագործության մեջ՝ մարդու կատարելագործման, արդար կառավարման, չափավորության, հավատարմության, պատասխանատվության և հոգևոր մաքրության գաղափարների միջոցով։ Ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, թե ինչպես են կրոնական և փիլիսոփայական հասկացությունները վերաիմաստավորվում պոետական պատումի շրջանակում և միահյուսվում պարսկական գրական ավանդույթի ու արևելյան սիրավեպի ժանրային առանձնահատկությունների հետ։ Կարևորվում է հատկապես սերը՝ որպես ոչ միայն զգացմունքային կապ, այլև մարդու ներքին վերափոխման և բարոյական ինքնակատարելագործման միջոց։ Քննարկվում են նաև իշխանության, թագավորի և հասարակության փոխհարաբերությունները, արդար կառավարման սկզբունքները և իշխանի բարոյական պատասխանատվությունը։ Հերոսների գործողությունների ու ճակատագրերի միջոցով բացահայտվում են մարդկային կրքերի, ցանկությունների և բարոյական սկզբունքների միջև առկա հակասությունները։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս ստեղծագործությունը դիտարկել որպես միջնադարյան արևելյան գրականության մեջ բարոյական և հոգևոր արժեքների արտահայտման կարևոր օրինակ՝ միաժամանակ բացահայտելով իսլամական մշակութային միջավայրի և պարսկական գրական մտածողության փոխազդեցությունը։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել Նիզամիի ստեղծագործության, պարսկական դասական գրականության, իսլամական փիլիսոփայության, միջնադարյան բարոյագիտության և արևելյան գրականության պատմության մասնագետներին, ինչպես նաև համապատասխան ոլորտների ուսանողներին և ընթերցողներին։

Թարմացվել է՝ 2026-09-08
Նիզամիի բարոյագիտության իսլամական արմատները («Խոսրով և Շիրին»)

Անվճար

Ավետիք Իսահակյան Ավետիք Իսահակյան 1875 թ․ – 1957 թ․ Ավետիք Իսահակյանը հայ քնարերգության մեծագույն ներկայացուցիչներից է։ Նրա պոեզիան լի է սիրո, հայրենիքի, կարոտի և մարդկային զգացմունքների թեմաներով։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ճանաչում են ստացել նաև արտերկրում։Ավետիք Իսահակյանը հայ քնարերգության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում սերը, հայրենիքը, կարոտը և մարդու ներաշխարհը։ Իսահակյանի լեզուն առանձնանում է մեղմությամբ, երաժշտականությամբ և խոր զգացմունքայնությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Աբու Լալա Մահարին» և բազմաթիվ քնարական բանաստեղծություններ։ Նա երկար տարիներ ապրել է արտասահմանում, սակայն մշտապես կապված է եղել հայրենիքի հետ։ Իսահակյանի պոեզիան մեծ ճանաչում է ստացել նաև միջազգային մակարդակով։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Նա եղել է նաև հասարակական և մշակութային ակտիվ գործիչ։ Իսահակյանի ստեղծագործությունները շարունակում են սիրել տարբեր սերունդներ։ Նա համարվում է հայ պոեզիայի մեծագույն վարպետներից մեկը։ menu_book3 Տեսնել ավելին Գուրգեն Մահարի Գուրգեն Մահարի 1903 թ․ – 1969 թ․ Գուրգեն Մահարին հայ արձակի և հուշագրության կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ հիմնված են սեփական կյանքի փորձի վրա։ Նա նկարագրել է խորհրդային ժամանակների դժվարությունները և բանտային կյանքը։ Նրա հայտնի գործերից է «Ծաղկած փշալարեր» վեպը։ Մահարու լեզուն պարզ է, բայց խորքային և զգացմունքային։ Նրա ստեղծագործություններում կարևոր տեղ ունի մարդու ազատության գաղափարը։ Նա նաև անդրադարձել է պատմական և սոցիալական թեմաներին։ Մահարու գործերը արժեքավոր վկայություն են ժամանակաշրջանի մասին։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից արձակի վրա։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել այսօր։ menu_book4 Տեսնել ավելին Մխիթար Գոշ Մխիթար Գոշ 1130 թ․ – 1213 թ․ Մխիթար Գոշ միջնադարյան հայ մեծ մտածող, իրավագետ, առակագիր, մանկավարժ և հասարակական գործիչ էր, որը ապրել է XII–XIII դարերում։ Նա հայտնի է որպես հայ իրավագիտության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից մեկը։ Նրա ամենահայտնի աշխատությունը «Դատաստանագիրքն» է, որը համարվում է հայկական իրավունքի կարևորագույն հուշարձաններից և երկար ժամանակ ծառայել է որպես օրենքների ժողովածու։ Մխիթար Գոշը գրել է նաև բազմաթիվ առակներ, որոնց միջոցով քարոզել է բարություն, արդարություն, իմաստություն և ազնվություն։ Նա մեծ դեր է ունեցել կրթության և մշակույթի զարգացման գործում, հիմնել է դպրոցներ և նպաստել գիտելիքների տարածմանը։ Գոշի ստեղծագործությունները կարևոր նշանակություն ունեն հայ գրականության, իրավունքի և մանկավարժության պատմության մեջ։ Նրա անունը մինչ օրս համարվում է իմաստության, արդարադատության և ազգային մշակույթի խորհրդանիշ։ menu_book5 Տեսնել ավելին Ալեքսանդր Շիրվանզադե Ալեքսանդր Շիրվանզադե 1858 թ․ – 1935 թ․ Ալեքսանդր Շիրվանզադեն հայ ռեալիստական արձակի մեծագույն ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում արտացոլված են հասարակության տարբեր խավերի կյանքը և սոցիալական խնդիրները։ Նա գրել է վեպեր, պատմվածքներ և դրամատիկական գործեր։ Շիրվանզադեն մեծ ուշադրություն է դարձրել մարդկային հարաբերություններին։ Նրա հերոսները հոգեբանորեն խորն են մշակված։ Նա համարձակորեն քննադատել է հասարակական անարդարությունները։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ճանաչում են ստացել նաև թատերական բեմերում։ Շիրվանզադեն համարվում է հայ արձակի դասականներից մեկը։ Նրա ազդեցությունը զգալի է հետագա գրողների ստեղծագործություններում։ Նա շարունակում է մնալ հայ գրականության կարևորագույն անուններից մեկը։ menu_book19 Տեսնել ավելին Պարույր Սևակ Պարույր Սևակ 1924 թ․ – 1971 թ․ Պարույր Սևակը հայ գրականության ամենախոր և վերլուծական մտածող բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն մարդու ներաշխարհը, հասարակությունը և պատմական հիշողությունը։ Սևակը հայտնի է իր «Անլռելի զանգակատուն» պոեմով, որը նվիրված է Կոմիտասին։ Նրա լեզուն համարձակ է, նորարարական և մտավոր։ Սևակը հաճախ քննադատել է հասարակական խնդիրները և կեղծ արժեքները։ Նրա պոեզիան համադրում է զգացմունքներն ու ինտելեկտը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից պոեզիայի վրա։ Նրա ստեղծագործությունները լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Սևակը համարվում է 20-րդ դարի ամենաազդեցիկ բանաստեղծներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ոգեշնչել նոր սերունդներին։ menu_book14 Տեսնել ավելին Հրանտ Մաթևոսյան Հրանտ Մաթևոսյան 1935 թ․ – 2002 թ․ Հրանտ Մաթևոսյանը համարվում է 20-րդ դարի հայ արձակի մեծագույն վարպետներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում խորությամբ ներկայացված են գյուղական կյանքը, մարդկային հարաբերությունները և ազգային մտածողությունը։Հրանտ Մաթևոսյանը հայ արձակի ամենամեծ վարպետներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունի գյուղական աշխարհի, մարդու և բնության փոխհարաբերությունը։ Նա հայտնի է իր խորը հոգեբանական դիտարկումներով և յուրահատուկ լեզվով։ Նրա գործերը հաճախ ներկայացնում են մարդու ներքին պայքարը և ազգային մտածողությունը։ Մաթևոսյանի հայտնի գործերից են «Մենք ենք, մեր սարերը» և բազմաթիվ պատմվածքներ։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից գրականության վրա։ Նրա լեզուն պատկերավոր և փիլիսոփայական է։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս ուսումնասիրվում են։ Նա համարվում է 20-րդ դարի հայ արձակի հիմնասյուներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը ազգային արժեք է։ menu_book9 Տեսնել ավելին