Books by this author (1)
Philosophy
Նիզամիի բարոյագիտության իսլամական արմատները («Խոսրով և Շիրին»)
Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է Նիզամի Գյանջավիի «Խոսրով և Շիրին» ստեղծագործության բարոյագիտական համակարգի և դրա ձևավորման վրա իսլամական աշխարհայացքի ու մտավոր ավանդույթի ազդեցության բացահայտմանը։ Աշխատության շրջանակում վերլուծվում են ստեղծագործության մեջ արտահայտված բարու և չարի, արդարության և անարդարության, սիրո և պարտքի, անձնական ցանկության և բարոյական պատասխանատվության փոխհարաբերությունները։ Հեղինակը դիտարկում է պոեմի հերոսների վարքագիծը ոչ միայն որպես սիրավեպի և գեղարվեստական սյուժեի բաղադրիչ, այլև որպես բարոյական ընտրությունների և մարդկային արժեքների դրսևորում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում իսլամական բարոյական և փիլիսոփայական պատկերացումներին, որոնք արտացոլվում են ստեղծագործության մեջ՝ մարդու կատարելագործման, արդար կառավարման, չափավորության, հավատարմության, պատասխանատվության և հոգևոր մաքրության գաղափարների միջոցով։ Ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, թե ինչպես են կրոնական և փիլիսոփայական հասկացությունները վերաիմաստավորվում պոետական պատումի շրջանակում և միահյուսվում պարսկական գրական ավանդույթի ու արևելյան սիրավեպի ժանրային առանձնահատկությունների հետ։ Կարևորվում է հատկապես սերը՝ որպես ոչ միայն զգացմունքային կապ, այլև մարդու ներքին վերափոխման և բարոյական ինքնակատարելագործման միջոց։ Քննարկվում են նաև իշխանության, թագավորի և հասարակության փոխհարաբերությունները, արդար կառավարման սկզբունքները և իշխանի բարոյական պատասխանատվությունը։ Հերոսների գործողությունների ու ճակատագրերի միջոցով բացահայտվում են մարդկային կրքերի, ցանկությունների և բարոյական սկզբունքների միջև առկա հակասությունները։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս ստեղծագործությունը դիտարկել որպես միջնադարյան արևելյան գրականության մեջ բարոյական և հոգևոր արժեքների արտահայտման կարևոր օրինակ՝ միաժամանակ բացահայտելով իսլամական մշակութային միջավայրի և պարսկական գրական մտածողության փոխազդեցությունը։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել Նիզամիի ստեղծագործության, պարսկական դասական գրականության, իսլամական փիլիսոփայության, միջնադարյան բարոյագիտության և արևելյան գրականության պատմության մասնագետներին, ինչպես նաև համապատասխան ոլորտների ուսանողներին և ընթերցողներին։
Updated: 2026-09-15