Յուզբաշյան, Կ. Ն.

Յուզբաշյան, Կ. Ն.

menu_book Տեսնել նյութերը

Հեղինակի գրքերը (1)

Օնլայն

Պատմություն

Ակադեմիկոս Հովսեփ Աբգարի Օրբելի

Գիրքը նվիրված է հայ և համաշխարհային արևելագիտության ականավոր ներկայացուցիչներից մեկի՝ ակադեմիկոս Հովսեփ Աբգարի Օրբելու կյանքին, գիտական գործունեությանը, բազմակողմանի ժառանգությանը և պատմամշակութային նշանակությանը։ Այն ներկայացնում է նշանավոր գիտնականի կենսագրական ուղին՝ անդրադառնալով նրա ձևավորմանը, գիտական հետաքրքրությունների զարգացմանը, մասնագիտական կայացմանը և գիտության տարբեր բնագավառներում ունեցած նշանակալի ներդրմանը։ Առանձնահատուկ տեղ է հատկացվում Օրբելու գիտական գործունեության այն ուղղություններին, որոնք առնչվում են հայագիտությանը, արևելագիտությանը, Հայաստանի պատմությանը, հնագիտությանը, միջնադարյան մշակույթին, պատմական հուշարձանների ուսումնասիրությանը և տարածաշրջանի ժողովուրդների պատմամշակութային կապերին։ Ներկայացվում է նրա բացառիկ դերը Հայաստանի պատմական անցյալի, հատկապես հայկական միջնադարյան մշակույթի, ճարտարապետության, վիմագրության և պատմական սկզբնաղբյուրների գիտական հետազոտության ու հանրահռչակման գործում։ Գիտնականի գործունեությունը դիտարկվում է ոչ միայն որպես անհատական գիտական ձեռքբերումների ամբողջություն, այլև որպես հայագիտության և արևելագիտության զարգացման կարևոր փուլ, որի ընթացքում ձևավորվել և ամրապնդվել են հետազոտական նոր մոտեցումներ, գիտական սկզբունքներ ու մասնագիտական ավանդույթներ։ Կարևորվում է նրա մասնակցությունը գիտական հաստատությունների զարգացմանը, գիտահետազոտական աշխատանքի կազմակերպմանը, մասնագետների պատրաստմանն ու գիտական մտքի տարածմանը։ Ներկայացված կենսագրական նյութը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու Օրբելու անձնական և մասնագիտական հատկանիշների, գիտնականի պատասխանատվության, պատմական ժառանգության նկատմամբ նրա վերաբերմունքի, աշխատասիրության և գիտության հանդեպ ունեցած նվիրվածության մասին։ Նրա կերպարը ներկայացվում է որպես գիտական բարձր պատրաստվածության, լայն աշխարհայացքի, հետազոտական հետևողականության և ազգային մշակութային արժեքների պահպանման գիտակցման օրինակ։ Ստեղծագործության կարևոր առանձնահատկություններից է գիտնականի անհատական կենսագրությունը հայագիտության և համաշխարհային գիտության ընդհանուր պատմության համատեքստում դիտարկելու մոտեցումը, որի շնորհիվ ընթերցողը կարողանում է հասկանալ ոչ միայն նրա կատարած աշխատանքի բնույթն ու նշանակությունը, այլև այն գիտական ու մշակութային միջավայրը, որտեղ ձևավորվել են նրա գաղափարներն ու հետազոտական հետաքրքրությունները։ Աշխատանքն ունի կենսագրական, գիտահանրամատչելի և պատմագիտական արժեք՝ միաժամանակ ծառայելով որպես տեղեկատու նյութ հայ մտավորականության, արևելագիտության պատմության և հայկական գիտական ժառանգության ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվողների համար։ Այն կարևոր նշանակություն ունի Հովսեփ Օրբելու գիտական վաստակը, նրա մտավոր ժառանգությունը և հայ ու համաշխարհային մշակույթի զարգացման գործում ունեցած ներդրումը ճանաչելու տեսանկյունից՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով ամբողջական պատկերացում կազմելու այն բացառիկ անհատականության մասին, որի գործունեությունը նշանակալի հետք է թողել հայագիտության, արևելագիտության և պատմամշակութային արժեքների գիտական ուսումնասիրության բնագավառներում։

Թարմացվել է՝ 2026-11-18
Ակադեմիկոս Հովսեփ Աբգարի Օրբելի

Անվճար

Գրիգոր Զոհրապ Գրիգոր Զոհրապ 1861 թ․ – 1915 թ․ Հայ նշանավոր գրող, հրապարակախոս, իրավաբան և քաղաքական գործիչ էր։ Նա ծնվել է 1861 թվականի հունիսի 26-ին՝ Կոստանդնուպոլսում, և մահացել 1915 թվականին՝ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ։ Զոհրապը համարվում է արևմտահայ գրականության ամենահայտնի նովելիստներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում պատկերավորվում են մարդու հոգեբանությունը, հասարակական հարաբերությունները և քաղաքային կյանքի խնդիրները։ Նա գրել է բազմաթիվ պատմվածքներ և նորավեպեր, որոնք առանձնանում են իրատեսական ոճով և խոր հոգեբանական վերլուծությամբ։ Բացի գրական գործունեությունից, Զոհրապը եղել է հայտնի իրավաբան և Օսմանյան խորհրդարանի պատգամավոր։ Նրա կյանքն ու գործունեությունը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ մշակույթի և հասարակական մտքի զարգացման վրա, իսկ նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս համարվում են հայ գրականության արժեքավոր էջերից։ menu_book5 Տեսնել ավելին Գրիգոր Նարեկացի Գրիգոր Նարեկացի 951 թ․ – 1003 թ․ Գրիգոր Նարեկացին միջնադարյան հայ գրականության և քրիստոնեական մտքի ամենամեծ ներկայացուցիչներից է։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Մատյան ողբերգությունն» է, որը հաճախ կոչվում է պարզապես «Նարեկ»։ Գիրքը բաղկացած է աղոթքներից և հոգևոր խորհրդածություններից։ Նարեկացին խորությամբ ուսումնասիրել է մարդու հոգին, մեղքը, ապաշխարությունն ու հավատքը։ Նրա լեզուն չափազանց հարուստ և պատկերավոր է։ Նարեկացու ստեղծագործությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ հոգևոր մշակույթի վրա։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ 2015 թվականին նա հռչակվել է Կաթոլիկ եկեղեցու Վարդապետ։ Նարեկացին համարվում է համաշխարհային քրիստոնեական գրականության կարևոր հեղինակներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել ամբողջ աշխարհում։ menu_book29 Տեսնել ավելին Դանիել Վարուժան Դանիել Վարուժան 1884 թ․ – 1915 թ․ Դանիել Վարուժանը արևմտահայ պոեզիայի ամենատաղանդավոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն բնությունը, գյուղական կյանքը և մարդու ստեղծագործ ուժը։ Վարուժանը հիանում էր աշխատանքի գեղեցկությամբ և մարդու հոգևոր ուժով։ Նրա բանաստեղծությունները հարուստ են պատկերներով և զգացմունքներով։ Նա ձգտել է վերածնել ազգային մշակութային արժեքները։ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ նա ձերբակալվել և սպանվել է։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պոեզիայի զարգացման վրա։ Վարուժանի ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Նա համարվում է արևմտահայ գրականության դասականներից մեկը։ menu_book3 Տեսնել ավելին Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) 1854 թ․ – 1908 թ․ Մուրացանը հայ պատմական արձակի կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Գևորգ Մարզպետունի» վեպն է։ Վեպում ներկայացվում են Հայաստանի պատմության կարևոր էջերը։ Մուրացանը մեծ հետաքրքրություն ուներ ազգային անցյալի նկատմամբ։ Նրա ստեղծագործությունները ներշնչված են հայրենասիրական գաղափարներով։ Նա ձգտել է ընթերցողին ծանոթացնել հայկական պատմությանը։ Նրա կերպարները հաճախ մարմնավորում են քաջություն և նվիրվածություն։ Մուրացանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա գրքերը մինչ օրս մեծ հետաքրքրությամբ ընթերցվում են։ Նա կարևոր տեղ է զբաղեցնում հայ պատմավեպի զարգացման մեջ։ menu_book18 Տեսնել ավելին Խաչատուր Աբովյան Խաչատուր Աբովյան 1809 թ․ – 1848 թ․ Խաչատուր Աբովյանը նոր հայ գրականության հիմնադիրն է։ Նա առաջիններից էր, ով գրական ստեղծագործություններ գրեց աշխարհաբար հայերենով։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Վերք Հայաստանի» վեպն է։ Այդ վեպը նկարագրում է հայ ժողովրդի պայքարը և ազգային ոգին։ Աբովյանը եղել է նաև մանկավարժ և լուսավորիչ։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել կրթության զարգացմանը։ Իր գործունեությամբ նպաստել է ժամանակակից հայ մշակույթի ձևավորմանը։ Նրա գաղափարները մեծ ազդեցություն են ունեցել հետագա գրողների վրա։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է հարուստ գրական ժառանգություն։ Նրա անհետացումը մինչև այսօր մնում է հայկական պատմության առեղծվածներից մեկը։ menu_book5 Տեսնել ավելին Հովհաննես Շիրազ Հովհաննես Շիրազ 1915 թ․ – 1984 թ․ Հովհաննես Շիրազը հայ ժողովրդի ամենասիրված բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները խորապես կապված են հայրենիքի, մոր կերպարի և ազգային ցավի հետ։ Շիրազի լեզուն պարզ է, ժողովրդական և շատ հուզական։ Նրա հայտնի գործերից են «Հայոց դանթեականը», «Մայրս» և բազմաթիվ հայրենասիրական բանաստեղծություններ։ Նա հաճախ արտահայտել է ժողովրդի ցավն ու ուրախությունը։ Շիրազը մեծ ազդեցություն է ունեցել սերունդների վրա իր անմիջական ոճով։ Նրա պոեզիան հաճախ արտասանվում է դպրոցներում և միջոցառումների ժամանակ։ Նա համարվում է 20-րդ դարի ամենաժողովրդական բանաստեղծներից մեկը։ Նրա ստեղծագործությունները դարձել են ազգային հիշողության մաս։ Շիրազը մինչ օրս սիրելի է ընթերցողների լայն շրջանակի համար։ menu_book5 Տեսնել ավելին