Запорожец, Владимир Михайлович

Запорожец, Владимир Михайлович

menu_book Տեսնել նյութերը

Հեղինակի գրքերը (1)

Օնլայն

Պատմություն

Օսմանյան պետության ռազմական կազմակերպության զարգացումը XVIII–XIX դարերում

Աշխատությունը նվիրված է XVIII–XIX դարերում Օսմանյան պետության ռազմական կազմակերպության ձևավորման, զարգացման և վերափոխումների պատմական ուսումնասիրությանը՝ ներկայացնելով ռազմական համակարգի կառուցվածքային առանձնահատկությունները, կառավարման սկզբունքները, զինված ուժերի կազմակերպման ձևերը և դրանցում տեղի ունեցած փոփոխությունները։ Քննության կենտրոնում Օսմանյան կայսրության ռազմական ինստիտուտների զարգացումն է այն ժամանակաշրջանում, երբ պետությունը բախվում էր ներքին կառավարման բարդությունների, ռազմական ու քաղաքական ճգնաժամերի և միջազգային հարաբերություններում ուժերի հավասարակշռության փոփոխությունների։ XVIII դարը կարևոր փուլ էր օսմանյան ռազմական համակարգի պատմության մեջ, քանի որ ավանդական ռազմական կազմակերպությունը աստիճանաբար կորցնում էր իր նախկին արդյունավետությունը՝ բախվելով եվրոպական պետությունների ռազմական առաջընթացին, զինատեսակների կատարելագործմանը և բանակների կազմակերպման նոր սկզբունքներին։ Այս պայմաններում ավելի ակնհայտ դարձավ ռազմական կառույցների բարեփոխման, զինված ուժերի վերակազմավորման և կենտրոնական իշխանության վերահսկողության ամրապնդման անհրաժեշտությունը։ XIX դարում այդ գործընթացներն ստացան առավել համակարգված բնույթ՝ ընդգրկելով բանակի կազմակերպական կառուցվածքը, զինվորական ծառայության կարգավորումը, հրամանատարական համակարգը, ռազմական պատրաստության մեթոդները, սպառազինությունը և ռազմական կրթությունը։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունեցան արևմտաեվրոպական ռազմական փորձի ուսումնասիրությունն ու կիրառումը, կանոնավոր բանակի ձևավորման փորձերը, զինվորական հաստատությունների արդիականացումը և ռազմական կառավարման նոր մեխանիզմների ներդրումը։ Օսմանյան ռազմական կազմակերպության վերափոխումները սերտորեն կապված էին պետության ընդհանուր վարչաքաղաքական բարենորոգումների հետ և արտացոլում էին կայսրության՝ ժամանակակից պետական կառավարման ու ռազմական համակարգերին համապատասխանելու ձգտումը։ Այս համատեքստում կարևոր պատմական նշանակություն ունեցան Սելիմ III-ի և Մահմուդ II-ի բարեփոխումները, հատկապես Նիզամ-ի Ջեդիդի ռազմական ծրագրի իրականացումը և ենիչերիների կորպուսի վերացումը, որոնք դարձան օսմանյան ռազմական պատմության շրջադարձային իրադարձություններ։ Ռազմական համակարգի փոփոխությունները պայմանավորված էին ոչ միայն արտաքին ռազմական մարտահրավերներով, այլև կայսրության ներքին քաղաքական իրադրությամբ, կենտրոնական իշխանության և ավանդական ռազմական խմբավորումների հարաբերություններով, ինչպես նաև պետության ֆինանսական ու վարչական հնարավորություններով։ Աշխատանքը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու օսմանյան բանակի պատմությունը ոչ միայն որպես ռազմական հաստատությունների փոփոխությունների հաջորդականություն, այլև որպես լայնածավալ պատմական գործընթաց, որն արտացոլում է կայսրության քաղաքական զարգացման, պետական ինստիտուտների վերակազմավորման և արդիականացման փորձերի առանձնահատկությունները։ Այն կարևոր նշանակություն ունի Օսմանյան կայսրության XVIII–XIX դարերի պատմությամբ, ռազմական ինստիտուտների զարգացմամբ, ռազմաքաղաքական բարեփոխումներով և Մերձավոր Արևելքի պատմական գործընթացներով հետաքրքրվող ընթերցողների, ուսանողների ու հետազոտողների համար՝ նպաստելով օսմանյան պետականության զարգացման և նրա ռազմական համակարգի պատմական փոխակերպումների առավել ամբողջական ընկալմանը։

Թարմացվել է՝ 2026-11-20
Օսմանյան պետության ռազմական կազմակերպության զարգացումը XVIII–XIX դարերում

Անվճար

Ներսես Շնորհալի Ներսես Շնորհալի 1102 թ․ – 1173 թ․ Ներսես Շնորհալին եղել է հայ եկեղեցու կաթողիկոս, բանաստեղծ և աստվածաբան։ Նա հայտնի է իր հոգևոր երգերով, աղոթքներով և բանաստեղծություններով։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում բարությունը, սերը և մարդասիրությունը։ Շնորհալին ձգտել է միավորել մարդկանց և ամրապնդել քրիստոնեական արժեքները։ Նրա գրական լեզուն պարզ է, բայց միևնույն ժամանակ խորիմաստ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ եկեղեցական շարականներ։ Ներսես Շնորհալու ստեղծագործությունները մինչ օրս օգտագործվում են հայկական եկեղեցական կյանքում։ Նրա ազդեցությունը զգալի է հայ մշակույթի և կրթության զարգացման մեջ։ Նա համարվում է հայ միջնադարյան գրականության ամենակարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա անունը շարունակում է մնալ ազգային հպարտության աղբյուր։ menu_book13 Տեսնել ավելին Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) 1878 թ․ – 1915 թ․ Սիամանթոն արևմտահայ գրականության ամենահզոր բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները նվիրված են ազգային պայքարին, ազատությանը և մարդկային արժանապատվությանը։ Նա մեծ ցավով նկարագրել է հայ ժողովրդի ողբերգական ճակատագիրը։ Սիամանթոյի լեզուն ուժեղ է, կրակոտ և հուզական։ Նրա պոեզիան հաճախ արտահայտում է բողոք և արդարության պահանջ։ Հայոց ցեղասպանության տարիներին նա զոհվել է օսմանյան իշխանությունների կողմից։ Նրա գործերը դարձել են ազգային հիշողության կարևոր մաս։ Սիամանթոն մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա հայ բանաստեղծների վրա։ Նրա ստեղծագործությունները շարունակում են արդիական մնալ։ Նա համարվում է ազատատենչ պոեզիայի խորհրդանիշներից մեկը։ menu_book2 Տեսնել ավելին Գուրգեն Մահարի Գուրգեն Մահարի 1903 թ․ – 1969 թ․ Գուրգեն Մահարին հայ արձակի և հուշագրության կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ հիմնված են սեփական կյանքի փորձի վրա։ Նա նկարագրել է խորհրդային ժամանակների դժվարությունները և բանտային կյանքը։ Նրա հայտնի գործերից է «Ծաղկած փշալարեր» վեպը։ Մահարու լեզուն պարզ է, բայց խորքային և զգացմունքային։ Նրա ստեղծագործություններում կարևոր տեղ ունի մարդու ազատության գաղափարը։ Նա նաև անդրադարձել է պատմական և սոցիալական թեմաներին։ Մահարու գործերը արժեքավոր վկայություն են ժամանակաշրջանի մասին։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից արձակի վրա։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել այսօր։ menu_book4 Տեսնել ավելին Ակսել Բակունց Ակսել Բակունց 1899 թ․ – 1937 թ․ Ակսել Բակունցը հայ արձակի ամենաբարձր մակարդակի վարպետներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունի գյուղական կյանքի, մարդու և բնության ներդաշնակության պատկերումը։ Բակունցը առանձնանում է նուրբ հոգեբանական դիտարկումներով և լեզվական ճշգրտությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Ալպիական մանուշակ», «Մթնաձոր» և այլ պատմվածքներ։ Նա համարվում է հայ կարճ արձակի անգերազանցելի հեղինակներից մեկը։ Բակունցի ստեղծագործությունները լի են մարդկային խորությամբ և լուռ տխրությամբ։ Նրա հերոսները հաճախ պայքարում են սոցիալական դժվարությունների հետ։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նա զոհվել է ստալինյան բռնաճնշումների ժամանակ։ menu_book5 Տեսնել ավելին Հովհաննես Շիրազ Հովհաննես Շիրազ 1915 թ․ – 1984 թ․ Հովհաննես Շիրազը հայ ժողովրդի ամենասիրված բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները խորապես կապված են հայրենիքի, մոր կերպարի և ազգային ցավի հետ։ Շիրազի լեզուն պարզ է, ժողովրդական և շատ հուզական։ Նրա հայտնի գործերից են «Հայոց դանթեականը», «Մայրս» և բազմաթիվ հայրենասիրական բանաստեղծություններ։ Նա հաճախ արտահայտել է ժողովրդի ցավն ու ուրախությունը։ Շիրազը մեծ ազդեցություն է ունեցել սերունդների վրա իր անմիջական ոճով։ Նրա պոեզիան հաճախ արտասանվում է դպրոցներում և միջոցառումների ժամանակ։ Նա համարվում է 20-րդ դարի ամենաժողովրդական բանաստեղծներից մեկը։ Նրա ստեղծագործությունները դարձել են ազգային հիշողության մաս։ Շիրազը մինչ օրս սիրելի է ընթերցողների լայն շրջանակի համար։ menu_book5 Տեսնել ավելին Համո Սահյան Համո Սահյան 1914 թ․ – 1993 թ․ Համո Սահյանը բնության և հայրենիքի մեծ երգիչն է։ Նրա պոեզիան առանձնանում է պարզությամբ, խորությամբ և ազգային ոգով։Համո Սահյանը հայ բնապատկերային և քնարական պոեզիայի ամենասիրված հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունեն բնությունը, գյուղը և մարդը։ Սահյանի լեզուն պարզ է, բայց խորապես զգացմունքային։ Նրա բանաստեղծությունները հաճախ արտահայտում են կյանքի գեղեցկությունն ու ցավը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել ժողովրդական մտածողության վրա։ Նրա գործերը լայնորեն տարածված են Հայաստանում։ Սահյանի պոեզիան համադրվում է պարզության և փիլիսոփայության հետ։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ ուսումնասիրվում են դպրոցներում։ Նա համարվում է 20-րդ դարի մեծ քնարերգուներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը ազգային արժեք է։ menu_book2 Տեսնել ավելին