ԴԱՍՏԻԱՐԱԿՈՒԹՅԱՆ ԳՈՐԾԸՆԹԱՑԻ ԷՈՒԹՅՈՒՆԸ

История

Այս աշխատությունը միջնադարյան հայ պատմագրության կարևոր աղբյուրներից է, որը ներկայացնում է Տարոն գավառի պատմությունը և Մամիկոնյան տոհմի գործունեությունը։ Այն ունի ինչպես պատմական, այնպես էլ ավանդաբանական բնույթ՝ համադրելով իրական իրադարձություններն ու ժողովրդական ավանդությունները։ Գրքում նկարագրվում են Տարոնի քաղաքական և ռազմական կյանքը, հայ իշխանական տների պայքարը, ինչպես նաև Մամիկոնյանների դերը Հայաստանի պաշտպանությունում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Վարդանանց ավանդույթներին և քրիստոնեական հավատքի պաշտպանության գաղափարին։ Աշխատության հիմնական թեմաներից են․ Տարոնի գավառի պատմական զարգացումը Մամիկոնյան իշխանական տան գործունեությունը Հայաստանի ներքին իշխանական պայքարները քրիստոնեության և ազգային ինքնության պահպանումը հերոսական ավանդություններ և պատմական հիշողություն «Տարոնի պատմություն»-ը հաճախ ներկայացվում է ոչ միայն որպես պատմագիտական աղբյուր, այլ նաև որպես գրական ստեղծագործություն, քանի որ այն պարունակում է գեղարվեստական նկարագրություններ, հերոսական դրվագներ և խորհրդանշական պատմություններ։

Математика

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է կշռային ֆունկցիոնալ տարածություններում էլիպտիկ տիպի դիֆերենցիալ հավասարումների համար սահմանային խնդիրների տեսության ուսումնասիրությանը։ Գրքում ներկայացվում են էլիպտիկ հավասարումների հիմնական հատկությունները, դրանց լուծումների գոյության, միակության և կանոնավորության պայմանները՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով կշռային տարածությունների կիրառությանը ոչ միատեսակ կամ առանձնահատուկ վարքագիծ ունեցող լուծումների վերլուծության մեջ։ Հեղինակը քննարկում է տարբեր տեսակի սահմանային պայմաններ, ներառյալ Դիրիխլեի, Նեյմանի և խառը խնդիրները, ինչպես նաև դրանց լուծման անալիտիկ մեթոդները։ Աշխատությունում լայնորեն կիրառվում են ֆունկցիոնալ անալիզի, Սոբոլևի կշռային տարածությունների, օպերատորների տեսության և մասնակի ածանցյալներով հավասարումների ժամանակակից մեթոդները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն դեպքերին, երբ լուծումների վարքագիծը պայմանավորված է տիրույթի երկրաչափությամբ, սահմանային առանձնահատկություններով կամ հավասարման գործակիցների ոչ միատարրությամբ։ Գիրքը կարևոր նշանակություն ունի ինչպես մաքուր, այնպես էլ կիրառական մաթեմատիկայի համար, քանի որ նման խնդիրները լայն կիրառություն ունեն ֆիզիկայում, մեխանիկայում, ինժեներական հաշվարկներում և մաթեմատիկական մոդելավորման տարբեր ոլորտներում։ Այն նախատեսված է մաթեմատիկոսների, կիրառական գիտությունների հետազոտողների, ասպիրանտների և բարձր կուրսերի ուսանողների համար։

Технология

Աշխատությունը նվիրված է Հելլերի հովացման համակարգով կահավորված կոնդենսացիոն էներգաբլոկների աշխատանքային ռեժիմների հետազոտությանը և դրանց օպտիմալացման մեթոդների մշակմանը՝ ընդգծելով ջերմային էլեկտրակայանների արդյունավետության բարձրացման և էներգետիկ կորուստների նվազեցման խնդիրները։ Հեղինակը վերլուծում է կոնդենսացիոն էներգաբլոկների աշխատանքի ֆիզիկական հիմքերը՝ գոլորշի-տուրբինային ցիկլ, կոնդենսացիայի գործընթաց և հովացման համակարգերի ազդեցությունը ընդհանուր արդյունավետության վրա։ Գրքում դիտարկվում են Հելլերի տիպի չոր հովացման համակարգերի կառուցվածքային և գործառնական առանձնահատկությունները, դրանց առավելություններն ու սահմանափակումները տարբեր կլիմայական պայմաններում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում էներգաբլոկների աշխատանքային ռեժիմների մաթեմատիկական մոդելավորմանը, ջերմային հաշվեկշռի վերլուծությանը և օպտիմալացման ալգորիթմների կիրառմանը։ Հեղինակը ուսումնասիրում է նաև տարբեր ծանրաբեռնվածության պայմաններում կայանի արդյունավետության փոփոխությունները և դրանց կարգավորման հնարավորությունները։ Աշխատությունը ընդգծում է էներգախնայող տեխնոլոգիաների կիրառման կարևորությունը և առաջարկում է տեխնիկական լուծումներ կայանների հուսալիության ու արտադրողականության բարձրացման համար։ Այն օգտակար է էներգետիկ ինժեներների, ջերմատեխնիկների և արդյունաբերական համակարգերի նախագծողների համար։

Экономика

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է առևտրային բանկերի գործունեության վերահսկողության համակարգի կատարելագործման և դրա արդյունավետության բարձրացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Գրքում վերլուծվում են բանկային վերահսկողության նպատակները, սկզբունքները և գործիքները, գնահատվում են ռիսկերի կառավարման, ֆինանսական կայունության ապահովման և կարգավորող մեխանիզմների կիրառման առանձնահատկությունները։ Հեղինակը քննարկում է ներքին և արտաքին վերահսկողության համակարգերը, կապիտալի համարժեքության, իրացվելիության, վարկային, շուկայական և գործառնական ռիսկերի վերահսկման մեթոդները՝ անդրադառնալով նաև միջազգային փորձին և բանկային կարգավորման արդի միտումներին։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են վերահսկողական գործընթացների արդյունավետության բարձրացմանն ուղղված առաջարկություններ, որոնք կարող են նպաստել բանկային համակարգի կայուն զարգացմանը, ֆինանսական ռիսկերի նվազեցմանը և վերահսկողության մեխանիզմների կատարելագործմանը։ Հրատարակությունը նախատեսված է տնտեսագետների, բանկային ոլորտի մասնագետների, ֆինանսական վերահսկողության մարմինների աշխատակիցների, գիտաշխատողների, դասախոսների, ուսանողների և բոլոր այն ընթերցողների համար, ովքեր հետաքրքրված են բանկային համակարգի կառավարման և ֆինանսական վերահսկողության հիմնախնդիրներով։

Биология

Աշխատությունը նվիրված է կենսաբանական թաղանթների ֆոսֆոլիպիդային մոդելներում առաջացող կառուցվածքային և գործառական փոփոխությունների ուսումնասիրությանը՝ ջերմային վնասման և իոնացնող ճառագայթման հետ կապված սթրեսային ազդեցությունների պայմաններում։ Հետազոտության առանցքում բջջաթաղանթի հիմնական լիպիդային բաղադրիչների ֆիզիկաքիմիական հատկությունների փոփոխություններն են և դրանց հնարավոր ազդեցությունը թաղանթային համակարգերի կայունության ու գործառույթի վրա։ Ֆոսֆոլիպիդային մոդելների կիրառումը հնարավորություն է տալիս պարզեցված համակարգում ուսումնասիրելու այն հիմնարար գործընթացները, որոնք կարող են տեղի ունենալ իրական կենսաթաղանթներում վնասող գործոնների ազդեցությամբ։ Քննվում են լիպիդային շերտի կազմակերպվածության, շարժունակության, թափանցելիության, մածուցիկության և կառուցվածքային ամբողջականության փոփոխությունները՝ դրանք կապելով ֆոսֆոլիպիդների մոլեկուլային փոխազդեցությունների վերափոխումների հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում օքսիդացման գործընթացների նշանակությանը, քանի որ սթրեսային ազդեցությունների պայմաններում լիպիդային բաղադրիչների փոփոխությունները կարող են խաթարել թաղանթի բնական կառուցվածքը և ազդել դրա ֆունկցիոնալ հատկությունների վրա։ Ուսումնասիրվում է նաև թաղանթային լիպիդների բաղադրության և վնասող ազդեցությունների նկատմամբ կայունության միջև հնարավոր կապը։ Համեմատական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս գնահատելու ջերմային և ճառագայթային սթրեսների պայմաններում առաջացող փոփոխությունների ընդհանուր ու տարբերակիչ առանձնահատկությունները։ Հետազոտության շրջանակում կարևոր նշանակություն ունեն կենսաֆիզիկական և կենսաքիմիական ցուցանիշները, որոնց միջոցով հնարավոր է բնութագրել ֆոսֆոլիպիդային համակարգերի վիճակը և հետևել դրանց կառուցվածքային վերափոխումներին։ Նման ուսումնասիրությունները նպաստում են բջջային վնասման մեխանիզմների ավելի խոր ընկալմանը, քանի որ կենսաթաղանթների կառուցվածքային կայունությունը սերտորեն կապված է նյութափոխանակության, նյութերի փոխադրման և բջջային ազդանշանային գործընթացների հետ։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է կենսաֆիզիկայի, կենսաքիմիայի և թաղանթաբանության մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով պարզաբանել տարբեր սթրեսային գործոնների ազդեցությամբ ֆոսֆոլիպիդային համակարգերում տեղի ունեցող կառուցվածքային ու գործառական փոփոխությունների օրինաչափությունները։

Математика

Աշխատությունը նվիրված է ներկանյութերով հարստացված հեղուկ բյուրեղական ֆոտոնային կառուցվածքների հիման վրա ձևավորված լազերային միջավայրերի օպտիկական հատկությունների փորձարարական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում հեղուկ բյուրեղների պարբերական կառուցվածքի, ֆոտոնային արգելված գոտիների և ակտիվ ներկանյութերի լուսարձակման առանձնահատկությունների փոխազդեցությունն է, որը հնարավորություն է տալիս կառավարել լույսի տարածումը, սպեկտրային ընտրողականությունը և լազերային ճառագայթման ձևավորումը։ Քննվում են նման միջավայրերի կլանման, լուսարձակման, անդրադարձման և հաղորդման սպեկտրային բնութագրերը, ինչպես նաև դրանց փոփոխությունները տարբեր ֆիզիկական պայմանների ազդեցությամբ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ներկանյութի մոլեկուլների և հեղուկ բյուրեղական մատրիցի փոխազդեցությանը, քանի որ ակտիվ նյութի կոնցենտրացիան, մոլեկուլային կողմնորոշումը և ֆոտոնային կառուցվածքի պարամետրերը կարող են էականորեն պայմանավորել համակարգի օպտիկական արձագանքը։ Ուսումնասիրվում է ֆոտոնային արգելված գոտու և ներկանյութի լուսարձակման սպեկտրի փոխադարձ դիրքի նշանակությունը լազերային գեներացիայի առաջացման և դրա սպեկտրային բնութագրերի ձևավորման համար։ Փորձարարական հետազոտությունների շրջանակում կարող են գնահատվել գրգռման պայմաններից կախված ճառագայթման ինտենսիվությունը, սպեկտրային գծերի փոփոխությունները, գեներացիայի շեմային վարքը և լույսի բևեռացման առանձնահատկությունները։ Դիտարկվում է նաև արտաքին ազդեցությունների՝ ջերմաստիճանի, էլեկտրական կամ այլ կառավարող գործոնների միջոցով հեղուկ բյուրեղական կառուցվածքի օպտիկական հատկությունների փոփոխման հնարավորությունը, ինչը կարևոր է վերակարգավորվող ֆոտոնային սարքերի ստեղծման տեսանկյունից։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է փորձարարական տվյալների և ֆոտոնային միջավայրերի տեսական պատկերացումների համադրումը՝ դիտվող սպեկտրային երևույթների ֆիզիկական մեխանիզմները բացահայտելու համար։ Նման համակարգերը հետաքրքրություն են ներկայացնում կոմպակտ և վերակարգավորվող լազերային աղբյուրների, օպտիկական սենսորների, ֆոտոնային տարրերի և ժամանակակից օպտոէլեկտրոնային սարքերի մշակման համար։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է հեղուկ բյուրեղների ֆիզիկայի, լազերային ֆիզիկայի, սպեկտրոսկոպիայի և ֆոտոնիկայի փորձարարական մոտեցումները՝ ակտիվ ֆոտոնային միջավայրերում լույսի կառավարման և լազերային գեներացիայի առանձնահատկությունների ուսումնասիրության նպատակով։